Wat is het
Amantadine is een antiparkinson- en een antivirusmiddel.
Artsen schrijven het voor bij de ziekte van Parkinson, bij bewegingsstoornissen door geneesmiddelen en om griep te voorkomen.
naar boven
Gebruik
Kijk voor de juiste dosering altijd op het etiket van de apotheek of in de bijsluiter.
Wanneer?
Neem de capsules in na het eten. U voorkomt hiermee maagklachten. Het beste kunt u vaste tijdstippen kiezen, dan vergeet u minder snel een dosis.
Als u het middel één keer per dag gebruikt bij voorkeur 's ochtends na het ontbijt. Als u het middel twee keer per dag gebruikt: na het ontbijt en na het avondeten.
Griep
Start zo snel mogelijk nadat u in een omgeving bent geweest waar de griep heerst of als een griepepidemie uitbreekt. Of start meteen na de griepprik, indien u die te laat in het seizoen heeft gekregen. U gebruikt het dan gedurende enkele dagen, tot de griepprik is aangeslagen.
Hoe lang?
Ziekte van Parkinson
De effectiviteit van dit middel lijkt na enige tijd af te nemen. Soms al na drie maanden, soms pas na 2.5 jaar. Uw arts zal regelmatig het effect van dit middel met u bespreken. Zolang het voldoende werkt en u weinig bijwerkingen ervaart, kunt u het blijven gebruiken.
Griep
Er zijn twee situaties waarop u amantadine kunt gebruiken:
- als u de griepprik te laat krijgt, zodat u toch nog vatbaar bent. U gebruikt dit middel dan gedurende enkele dagen na de griepprik. Dus in de periode dat de griepprik nog aan moet slaan. Meestal is dat gedurende 4 tot 10 dagen;
- als u geen griepprik krijgt. In dat geval wordt dit middel meestal gedurende vier tot zes weken gebruikt, of zolang u wordt blootgesteld aan het griepvirus. Maak de hele voorgeschreven kuur af.
Bewegingsstoornissen door geneesmiddelen
- Gebruikt u dit middel om plotselinge spiertrekkingen te voorkomen bij starten van een behandeling of bij verhogen van de dosering? Dan is een gebruik gedurende enkele dagen meestal voldoende.
- Gebruikt u dit middel tegen parkinsonisme door geneesmiddelen, zoals spierkramp en moeite met bewegen of tegen rusteloosheid? Dan zal uw arts vaak na een maand geleidelijk afbouwen om te kijken of u nog altijd last heeft van de bijwerkingen. Mogelijk is dit middel dan niet meer nodig.
- Overleg met uw arts over stoppen als u last krijgt van oncontroleerbare zuig-, smak-, en kauwbewegingen en oncontroleerbare bewegingen van de tong en gezichtsspieren. Dit kunnen verschijnselen zijn van 'tardieve dyskinesie', een andere bijwerking die kan ontstaan door gebruik van antipsychotica. Dit middel kan 'tardieve dyskinesie' soms verergeren. Neem daarom contact op met uw arts als u deze verschijnselen bemerkt.
naar boven
Bijwerkingen
Behalve het gewenste effect kan dit middel bijwerkingen geven.
Ouderen hebben een grotere kans op onderstaande bijwerkingen.
Soms
-
Gezwollen voeten of onderbenen.
- Een marmerachtige paarsrode verkleuring van de huid. Meestal verdwijnen deze vlekken binnen vier maanden nadat u met dit middel bent gestopt.
Zelden
-
Wazig zien, coördinatiestoornissen, concentratiestoornissen en duizeligheid. Hierdoor kan uw reactievermogen afnemen. Pas daarom op met activiteiten die extra aandacht vergen, zoals autorijden en het bedienen van machines.
-
Abnormale, ongewilde bewegingen en spiertrekkingen.
-
Psychische bijwerkingen, zoals nervositeit, depressie, ongeïnteresseerdheid, sloomheid, angstgevoelens, opwinding, slapeloosheid, nachtmerries en hallucinaties (beelden zien of geluiden horen die er niet zijn).
-
Hoofdpijn en vermoeidheid.
-
Duizeligheid bij opstaan, bijvoorbeeld uit bed of uit een stoel. Zorg dat u langzaam opstaat uit liggende of zittende houding. Voelt u zich toch duizelig, dan kunt het beste even gaan liggen en de benen wat hoger leggen, bijvoorbeeld op een kussen. Deze klacht gaat meestal binnen enkele dagen tot weken over, als uw lichaam zich heeft ingesteld op dit middel. Als u na enkele weken nog steeds last heeft van duizeligheid, moet u uw arts raadplegen.
-
Droge mond, doordat u minder speeksel aanmaakt. Als u in het begin van de behandeling veel last heeft van een droge mond kunt u de aanmaak van speeksel stimuleren met (suikervrije) kauwgom of door te zuigen op ijsblokjes. Door de droge mond ontstaan sneller gaatjes in uw gebit en ontstekingen van het slijmvlies van de mondholte. Poets en flos extra goed als u merkt dat u last blijft houden van een droge mond. Laat eventueel de tandarts vaker controleren.
-
Misselijkheid, braken en gebrek aan eetlust, vooral als u begint met dit middel. Mogelijk helpt het om dit middel met wat voedsel in te nemen.
-
Verstopping (obstipatie). Eet vezelrijke voeding en drink veel. Neem contact op met uw arts als u veel last blijft houden van verstopping.
- Overmatig zweten.
-
Hartkloppingen en versnelde hartslag.
Zeer zelden
-
Huiduitslag, overgevoeligheid voor zonlicht. Deze bijwerkingen verdwijnen weer als u stopt met dit middel. Als u hier veel last van heeft, overleg dan met uw arts.
- Mensen met epilepsie hebben meer kans op epileptische aanvallen. Uw arts zal hier met de dosering rekening mee houden.
-
Moeilijk kunnen plassen. Dit is vooral van belang als u al moeite met plassen heeft door een vergrote prostaat. Neem contact op met uw arts als u dit merkt.
-
Slaperigheid, desoriëntatie en verwardheid. Hierdoor kan uw reactievermogen afnemen. Pas daarom op met activiteiten die extra aandacht vergen, zoals autorijden en het bedienen van machines.
- Een verhoogd risico op hartritmestoornissen. U kunt last krijgen van plotselinge duizelingen of kortdurend buiten bewustzijn raken. Dit is vooral van belang voor mensen met een bepaalde hartritmestoornis, namelijk het aangeboren verlengde QT-interval. Gebruik dit middel NIET als u deze hartritmestoornis heeft. Overleg met uw arts. Mogelijk kunt u overstappen op een ander middel.
- Een ernstige verstoring van het lichaam. Deze verstoring is te merken aan onverklaarbare koorts, zeer stijve spieren, sufheid, hartkloppingen en ernstig zweten. Krijgt u dergelijke verschijnselen, neem dan onmiddellijk contact op met uw arts.
Raadpleeg uw arts als u te veel last heeft van één van de bovengenoemde bijwerkingen of als u andere bijwerkingen ervaart waar u zich zorgen over maakt.
naar boven
Verboden
autorijden?
Sommige medicijnen hebben invloed op het reactievermogen. Het is dan strafbaar om aan het verkeer deel te nemen. Als u bij een ongeval betrokken raakt terwijl uw rijvaardigheid is beïnvloed, bent u wettelijk aansprakelijk voor de gevolgen. Of dit medicijn de rijvaardigheid beïnvloedt, leest u hieronder.
Of u mag autorijden, hangt af van uw aandoening en van welke bijwerkingen u last heeft. Bij bepaalde aandoeningen en bijwerkingen mag u niet autorijden. Overleg met uw arts of u met uw medicijn en/of aandoening mag autorijden.
Dit medicijn kan bepaalde bijwerkingen veroorzaken en deze kunnen uw rijvaardigheid verminderen. Daarom wordt autorijden afgeraden als deze bijwerkingen optreden. Deze bijwerkingen zijn slaperigheid, duizeligheid, verwardheid en hallucinaties. Beoordeel zelf of u last van deze bijwerkingen heeft en rijd in dat geval geen auto.
Als u last heeft van plotselinge slaapaanvallen
Dit medicijn kan ook plotselinge slaapaanvallen veroorzaken. Dit betekent dat u plotseling in slaap kunt vallen tijdens uw dagelijkse activiteiten. Het is niet te voorspellen wanneer deze bijwerking optreedt.
Van deze bijwerking kunt u in het begin van de behandeling last krijgen, maar ook als u amantadine al enige tijd gebruikt. Soms voelt u zich slaperig voordat u zo’n slaapaanval krijgt. Daarom moet u uw auto op een veilige plek tot stilstand brengen, als u tijdens het autorijden slaperig wordt. Rijd pas verder als u zich weer goed voelt. Het is ook mogelijk dat u zich helemaal niet slaperig voelt voordat u zo’n slaapaanval krijgt. Daarom moet u stoppen met autorijden als u niet weet langs welke route u naar een bestemming bent gereden. Het is dan mogelijk dat u zo’n slaapaanval heeft gehad.
Als u last van deze bijwerking heeft, mag u absoluut niet autorijden. Raadpleeg uw arts als u last van deze bijwerking heeft.
Tips voor als u besluit te gaan autorijden wanneer u geen last heeft van plotselinge slaapaanvallen
- Meent u dat u kunt autorijden, vraag dan iemand om de eerste keren naast u te zitten en uw rijvaardigheid te beoordelen. Voor uzelf is het vaak moeilijk te zien of u minder goed rijdt. Deze persoon kan dan zien of u met wisselende snelheden rijdt, slingert en geïrriteerd reageert op normaal gedrag van medeweggebruikers.
- Rijd niet als u onscherp ziet.
- Rijd niet als u slaperig, duizelig of verward bent, last heeft van hallucinaties, moeite heeft u te concentreren of wakker te blijven of als u niet weet langs welke route u naar een bestemming bent gereden.
- Rijd niet als u alcohol heeft gebruikt. Alcohol versterkt de versuffende bijwerking van dit medicijn in belangrijke mate.
- Rijd niet langer dan één uur achter elkaar, ook al voelt u zich goed.
- Rijd niet ’s nachts of bij slecht weer.
Rijd geen auto als u dit medicijn gebruikt in combinatie met andere medicijnen die uw rijvaardigheid kunnen beïnvloeden.
alcohol drinken?
Alcohol versterkt het versuffende effect van dit middel. Ook als u niets van deze bijwerking heeft gemerkt, kunt u door het gebruik van alcohol wel suf worden en kan uw coördinatievermogen afnemen.
alles eten?
Bij dit middel zijn hiervoor geen beperkingen.
naar boven
Zwanger
Zwangerschap
Gebruik dit middel NIET tijdens de zwangerschap. Er zijn aanwijzingen dat amantadine schadelijk is voor de zwangerschap en voor de baby.
Als u dit middel gebruikt en u denkt erover zwanger te worden, overleg dan met uw arts. Zo mogelijk kunt u tijdelijk overstappen op een ander middel.
Borstvoeding
Er is nog te weinig bekend over de risico`s voor de baby, als u dit middel gebruikt tijdens de borstvoeding. Het is daarom NIET raadzaam borstvoeding te geven zolang u dit middel gebruikt.
Wilt u toch borstvoeding geven, overleg dan direct met uw arts. Dan kunt u samen het risico van de borstvoeding afwegen tegen het risico van onderbreking van de behandeling.
naar boven
Wisselwerking
Dit middel heeft wisselwerkingen met andere medicijnen. In de tekst hieronder staan alleen de werkzame stoffen van deze medicijnen, dus niet de merknamen. Of uw medicijn een van die werkzame stoffen bevat, kunt u nagaan in uw bijsluiter onder het kopje 'samenstelling'.
De medicijnen waarmee de belangrijkste wisselwerkingen optreden, zijn de volgende. de volgende.
- (Bijna alle) middelen tegen wanen en hallucinaties (antipsychotica). Deze gaan de werking van parkinsonmiddelen tegen en verergeren de verschijnselen van de ziekte van Parkinson. Andersom werken middelen tegen de ziekte van Parkinson de werking van antipsychotica tegen. Overleg met uw arts als u last heeft van wanen en hallucinaties. Mogelijk is dit het gevolg van de parkinsonmedicatie en kan de dosering hiervan worden verlaagd. In aanhoudende gevallen van wanen en hallucinaties kan de arts een lage dosering kiezen van een middel dat relatief gunstig is, clozapine.
- Bepaalde middelen tegen misselijkheid en braken: alizapride en droperidol. Deze gaan de werking van parkinsonmiddelen tegen en verergeren de verschijnselen van de ziekte van Parkinson. Overleg met uw arts als u last heeft van misselijkheid en braken. Mogelijk is dit het gevolg van de parkinsonmedicatie en kan de dosering hiervan worden verlaagd. De middelen domperidon en metoclopramide mogen eventueel wel kortdurend worden gebruikt bij braken.
- Sommige middelen tegen depressiviteit en allergie geven ook bijwerkingen als droge mond, wazig zien, moeite met plassen en verhoogde oogboldruk. U kunt dan extra last krijgen van deze bijwerkingen. Neem contact op met uw arts als u dat merkt. Mogelijk kunt u een andere middel gebruiken dat deze bijwerkingen minder heeft.
- Andere middelen die het reactievermogen verminderen. Bij deze middelen is vaak op de verpakking een gele waarschuwingssticker geplakt. De effecten op bijvoorbeeld de rijvaardigheid versterken elkaar.
Twijfelt u eraan of een van de bovenstaande wisselwerkingen voor u van belang is? Neem dan contact op met uw apotheker of arts.
naar boven
Vergeten
Het is belangrijk dit middel consequent in te nemen. Mocht u toch een dosis vergeten zijn:
- als u dit middel een keer per dag gebruikt: duurt het nog meer dan acht uur voor u de volgende dosis normaal inneemt? Neem de vergeten dosis dan alsnog in. Duurt het nog minder dan acht uur? Sla de vergeten dosis dan over;
- als u dit middel twee keer per dag gebruikt: duurt het nog meer dan vier uur voor u de volgende dosis normaal inneemt? Neem de vergeten dosis dan alsnog in. Duurt het nog minder dan vier uur? Sla de vergeten dosis dan over.
naar boven
Stoppen
Als u dit middel gebruikt tegen bewegingsstoornissen kunt u NIET ineens stoppen. U moet de dosering geleidelijk afbouwen, anders bestaat de kans op ernstige verschijnselen van de ziekte, zoals bewegingsstoornissen, maar ook verwardheid, prikkelbaarheid en hallucinaties. Stop daarom alleen na overleg met uw arts.
Als u dit middel gebruikt tegen griep, kunt u meestal wel in een keer stoppen met het gebruik. Raadpleeg eventueel uw arts.
naar boven
Merk en soorten
Amantadine is sinds 1964 internationaal op de markt. Het is op recept verkrijgbaar onder de merknaam Symmetrel in capsules.
naar boven