Betamethason (betamethason)

Wat is het

Betamethason behoort tot de bijnierschorshormonen, ook wel corticosteroïden genoemd. Natuurlijke bijnierschorshormonen remmen ontstekingen en overgevoeligheidsreacties en zijn nodig om energie, mineralen en zouten vrij te maken en op te slaan.

Artsen schrijven betamethason klysma voor bij de chronische darmontstekingen colitis ulcerosa en de ziekte van Crohn.

naar boven

Gebruik

Kijk voor de juiste dosering op het etiket van de apotheek.

Hoe?

  • Zorg ervoor dat uw endeldarm leeg is voordat u het klysma inbrengt. Dus ga vooraf naar het toilet.
  • Ga op de linkerzij liggen, omdat in deze houding de vloeistof goed doordringt in de darmen. Houd uw onderste been gestrekt en het bovenste gebogen.
  • Schroef de dop van het zakje en smeer de tuit in met een beetje vaseline, zodat deze makkelijker in te brengen is.
  • Breng de tuit van het klysma voorzichtig in de anus.
  • Breng de inhoud van het zakje langzaam in, door het zakje op te rollen.
  • oud het zakje opgerold als u het terugtrekt. Hiermee voorkomt u dat de vloeistof weer terugvloeit in het zakje. Er blijft altijd een beetje vloeistof achter in de verpakking. Dit is normaal, de ingebrachte hoeveelheid is voldoende voor de werking.
  • Rol op uw buik en blijf ongeveer vijf minuten zo liggen om te voorkomen dat de vloeistof er weer uit komt. Probeer een paar uur na het inbrengen te blijven liggen, zodat het medicijn lang genoeg in de darm kan blijven om te werken. Dat hoeft niet op uw buik.

Wanneer?
Gebruik het medicijn ’s avonds voor u gaat slapen. Het kan dan de hele nacht in de darm blijven en op die manier lang doorwerken.

Hoe lang?
Meestal moet u dit medicijn gedurende twee tot vier weken achter elkaar dagelijks gebruiken. Als de klachten dan nog niet voldoende zijn afgenomen, moet u het soms langer gebruiken. Merkt u na twee tot drie weken nog geen verbetering of verergeren de klachten, neem dan contact op met uw arts.

naar boven

Bijwerkingen

Behalve het gewenste effect kan dit medicijn bijwerkingen geven.

De belangrijkste bijwerkingen zijn de volgende.

Zelden

  • Prikkelend gevoel in de anus.
  • Maagdarmklachten, zoals winderigheid, misselijkheid en diarree. Blijft u hier last van houden, raadpleeg dan uw arts.
  • Overgevoeligheid voor dit medicijn. Dit merkt u aan huiduitslag, galbulten en jeuk. Stop dan het gebruik en raadpleeg uw arts. In zeldzame gevallen ontstaat er koorts, benauwdheid opgezwollen lippen, tong of gezicht of flauwvallen. Stop dan het gebruik en raadpleeg uw arts. U mag dit medicijn in de toekomst niet meer gebruiken. Geef daarom aan de apotheker door dat u overgevoelig bent voor betamethason. Het apotheekteam kan er op letten dat u het medicijn niet opnieuw krijgt.

Zeer zelden

  • Slapeloosheid, onrust of veranderingen in gevoel en stemming. Raadpleeg uw arts bij deze klachten.
  • Meer kans op darminfecties met bacteriën, virussen of schimmels. Gebruik dit klysma niet als u last heeft van een darminfectie.

Zeer zelden, na langdurig gebruik en hoge doseringen

  • Bijwerkingen in de rest van het lichaam. Deze bijwerkingen kunnen ontstaan als dit medicijn uit het klysma wordt opgenomen in het bloed en in de rest van het lichaam terecht komt.
  • Uitblijven van de menstruatie bij vrouwen.
  • Opgezwollen enkels en voeten.
  • Diabetes.
  • Verhoogde bloeddruk.
  • Verhoogde oogboldruk.
  • Hartkloppingen.
  • Spierzwakte en vermoeidheid.
  • Vermindering van de werking van de bijnierschors. Dit kan na stoppen klachten veroorzaken als extreme vermoeidheid of gevoeligheid voor infecties.

Raadpleeg uw arts als u last heeft van één van de bovengenoemde bijwerkingen of als u andere bijwerkingen ervaart waar u zich zorgen over maakt.

naar boven

Verboden

autorijden en alcohol drinken?
Bij dit medicijn zijn hiervoor geen beperkingen.

alles eten?
U kunt alles eten wat uw darmen verdragen.

naar boven

Zwanger

Zwangerschap
U kunt dit medicijn gebruiken tijdens de zwangerschap. Er is wel een kleine kans dat de baby door dit medicijn minder hard groeit. Als u tijdens de zwangerschap veel van deze klysma heeft gebruikt, moet de arts de baby meteen na de geboorte controleren of de bijnierschors voldoende werkt. Overleg hierover met uw arts.

Borstvoeding
U kunt veilig borstvoeding geven als u dit medicijn in de normale dosering gebruikt. Het komt nauwelijks in de moedermelk terecht. Wilt u dit medicijn gedurende meer dan vier weken gebruiken, overleg dan met uw arts.

naar boven

Wisselwerking

Van dit medicijn zijn geen belangrijke wisselwerkingen met andere medicijnen bekend.

naar boven

Vergeten

Als u een klysma bent vergeten in te brengen, is het niet nodig dat alsnog te doen. U moet namelijk een paar uur na het inbrengen blijven liggen, omdat het medicijn anders niet lang genoeg in de darm kan blijven om te werken.

U kunt gewoon de volgende dosis de volgende avond inbrengen. Als u dat wil, mag u de vergeten dosis eventueel wel de volgende ochtend inhalen, maar dan moet u een paar uur blijven liggen, zodat het medicijn de tijd heeft om zijn werk te doen.

naar boven

Stoppen

Meestal kunt u in één keer stoppen zonder dat er ontwenningsverschijnselen ontstaan. Heeft u dit medicijn gedurende langer tijd gebruikt, dan stelt de arts soms een afbouwschema voor.

naar boven

Merk en soorten

Betamethason is sinds 1961 internationaal op de markt. Het is op recept verkrijgbaar in crème, zalf, lotion, tabletten, injecties en klysma. Deze tekst gaat alleen over het klysma.

Het betamethason klysma is op recept verkrijgbaar onder de merknaam Betnesol Lavement.

naar boven

Wat is het

Betamethason behoort tot de bijnierschorshormonen of corticosteroïden. Op de huid toegepast remmen ze ontstekingen, verminderen schilfering, werken jeukstillend en verminderen zwelling.

Bijnierschorshormonen die op de huid worden gebruikt, zijn ingedeeld naar sterkte. Betamethason behoort tot de sterk werkzame bijnierschorshormonen.
Betamethason wordt bij veel huidaandoeningen gebruikt. De belangrijkste aandoeningen waarbij artsen het voorschrijven zijn eczeem, psoriasis, jeuk en Lupus Erythematodes (LE).

naar boven

Gebruik

Uw arts heeft u waarschijnlijk een instructie gegeven hoe vaak en wanneer u dit medicijn moet aanbrengen. Het is nuttig deze instructie op te schrijven, zodat u dit later na kunt kijken. Kijk voor de juiste dosering ook altijd op het etiket van de apotheek.

Hoe?

  • Smeer de zalf, crème, lotion of emulsie dun op. Bij een crème of zalf is de huid dan vet, maar er blijft geen laagje over. Een lotion mag er niet afdruipen. Als u het te dik smeert heeft u meer kans op bijwerkingen, terwijl de werking hetzelfde blijft. Was de vinger waarmee u het medicijn heeft aangebracht daarna met wat zeep. Ook kunt u voor het aanbrengen plastic handschoenen of een 'vingercondoom' gebruiken. Dit is een hoesje dat u over de vinger aanbrengt. Het is te krijgen in uw apotheek.
  • Soms adviseert de arts om de ingesmeerde plekken af te dekken met plastic folie of verband. Dit versterkt het effect, maar verhoogt ook de kans op sommige bijwerkingen.
  • Gebruik niet meer dan honderd gram per volwassene per week. Als u meer gebruikt heeft u een grotere kans op sommige bijwerkingen.
  • Smeer dit medicijn niet in de buurt van de ogen. Als het per ongeluk toch in het oog komt, moet u het oog goed spoelen met water om het medicijn te verwijderen.

Wanneer?
Breng het medicijn aan op een moment dat u weet dat u het eerstkomende halfuur geen water op de huid komt, anders spoelt u het er weer af. Het beste kunt u het daarom voor de nacht aanbrengen.

  • Smeer de huidaandoening in wanneer deze verergert of weer opkomt. Vaak begint u met één tot twee keer per dag. Als de klachten verminderen gaat u over op één keer per dag smeren. Het beste is het om dit medicijn na een paar dagen smeren even niet te gebruiken. Bijvoorbeeld per week vier dagen dit medicijn smeren en daarna drie dagen niet.
  • Gebruik verder elke dag de vette crème die uw arts meestal ook heeft voorgeschreven. Deze gaat irritatie van de huid tegen, waardoor de ontstoken plekken langer wegblijven.

Hoelang?
Als u dit medicijn enige tijd achter elkaar gebruikt kan de werking afnemen.

  • Als u het medicijn slechts tijdelijk hoeft te gebruiken, smeer het dan niet langer dan ongeveer drie weken. Als u daarna betamethason enkele dagen niet smeert, keert de werkzaamheid weer terug.
  • Als u dit medicijn langdurig moet gebruiken, smeer het dan bij voorkeur niet langer dan een paar dagen achtereen. Gebruik daarna alleen een crème of zalf zonder werkzame stof en wissel dit dan steeds af met enkele dagen betamethason. Hierdoor keert de werkzaamheid steeds weer terug.
  • Soms geeft de arts aan om dit medicijn de eerste keer wel twee tot drie weken achter elkaar door te gebruiken en daarna de behandeling telkens na enkele dagen te onderbreken.

naar boven

Bijwerkingen

Behalve het gewenste effect kan dit medicijn bijwerkingen geven.

De belangrijkste bijwerkingen zijn de volgende.

Zelden

  • Huidinfecties. Dit medicijn kan de verschijnselen van een huidinfectie maskeren. U merkt dus minder snel op dat de huid met een bacterie, schimmel of virus is geïnfecteerd. De verschijnselen van een infectie, zoals jeuk, zwelling en roodheid treden immers minder op. De infecties kunnen zich daardoor makkelijk ongemerkt uitbreiden. Gebruik dit medicijn daarom niet op een plek van de huid waarvan u weet of vermoedt dat deze geïnfecteerd is met een schimmel, bacterie of virus. Dus bijvoorbeeld niet op of in de buurt van voetschimmel, zweren, gordelroos en een koortslip. Als u ook een medicijn tegen deze infectie gebruikt, kunt u het wel toepassen.
  • Overgevoeligheid voor betamethason of een van de bestanddelen van dit huidmiddel. Dit merkt u aan een verergering van de huidaandoening of doordat de huidaandoening niet overgaat. Raadpleeg uw arts als u overgevoeligheid vermoedt. Blijkt u overgevoelig, geef dat dan aan de apotheker door. Het apotheekteam kan er op letten dat u het medicijn niet opnieuw krijgt.

Zeer zelden

  • Bij aanbrengen op acne-plekken: een verergering van acne. Raadpleeg uw arts als u hier last van heeft.
  • Bij mensen met de huidziekte psoriasis, ontstaan van met vocht gevulde blaasjes. Raadpleeg uw arts als u hier last van heeft.

Na gebruik gedurende meer dan drie weken

Zelden

  • Dunnere huid, waardoor deze makkelijker kan beschadigen. Stop met het gebruik als u merkt dat u hier last van heeft. De huid kan zich dan weer herstellen. Smeer dit medicijn vanwege deze bijwerking liever niet op dunne huid, zoals van het gezicht en de geslachtsdelen. Oude mensen hebben een erg dunne huid. Daarom moeten zij dit medicijn extra spaarzaam gebruiken.
  • Littekenachtige strepen (striae), rode plekken, verbleking of juist een donkere verkleuring van de huid op de plek waar u dit medicijn aanbrengt. Deze huidafwijkingen zijn meestal blijvend. Raadpleeg uw arts bij deze verschijnselen.
  • Bij gebruik in het gezicht: rode, jeukende uitslag rond de mond, neus of ogen. Soms pijnlijk of met schilfering. Raadpleeg dan uw arts. Meestal verdwijnen deze klachten vanzelf als u stopt met dit medicijn.


Zeer zelden

  • Meer haargroei op de plek waar u het medicijn heeft aangebracht.
  • Tragere genezing van wonden. Breng het daarom alleen op advies van uw arts aan op een kapotte huid.
  • Cataract (grauwe staar), als dit medicijn per ongeluk in het oog komt. Gebruik dit medicijn daarom niet in de buurt van het oog. Wees voorzichtig bij smeren in het gezicht.
  • Bij mensen met glaucoom (verhoogde oogboldruk) kan dit medicijn de oogboldruk verder verhogen. U kunt dit merken aan wazig zien, minder zien, een rood of opgezwollen oog, hevige pijn aan het oog of aan het gezicht, misselijkheid en braken. Raadpleeg bij deze verschijnselen direct uw arts. De kans dat u hier last van krijgt is groter als er per ongeluk wat van dit medicijn in uw ogen komt. Deze bijwerking kan ook ontstaan als veel medicijn via de huid in het bloed is gekomen en zo het oog heeft kunnen bereiken. Meestal zal uw arts adviseren dit medicijn niet langer dan twee weken in het gezicht te gebruiken.

Bij langdurig gebruik, van meerdere weken tot maanden, kunnen nog andere bijwerkingen optreden. De kans hierop is groter als u grote hoeveelheden van dit medicijn gebruikt. Bijvoorbeeld als een volwassene gedurende meerdere maanden meer dan vijftig gram zalf of crème per week gebruikt.

Zeer zelden

  • Bij toepassing op de billen of dijen van kinderen blauwpaarse, ovale bultjes. Raadpleeg bij deze verschijnselen uw arts, want nadat deze bultjes zijn verdwenen kunnen er littekens achterblijven.
  • Tijdelijke vermindering van de werking van de bijnierschors. Hierdoor kunt u na het stoppen tijdelijk last krijgen van erge vermoeidheid.
  • Bij kinderen een vertraging van de lengtegroei, doordat de hoeveelheid groeihormoon vermindert. De groeivertraging is meestal zeer gering. Sommige artsen controleren kinderen die dit medicijn langer dan drie maanden gebruiken voor de zekerheid op lengte.

Raadpleeg uw arts als u te veel last heeft van één van de bovengenoemde bijwerkingen of als u andere bijwerkingen ervaart waar u zich zorgen over maakt.

naar boven

Verboden

autorijden, alcohol drinken en alles eten?
Bij dit medicijn zijn hiervoor geen beperkingen.

naar boven

Zwanger

Zwangerschap
Gedurende een week kunt u dit medicijn veilig gebruiken tijdens de zwangerschap als het oppervlak waarop u het smeert kleiner is dan het oppervlak van een been. Het heeft dan geen nadelige gevolgen voor het kind. Langer dan een week gebruik geeft kans op een groeiremming van het kind.

Gebruik van dit medicijn langer dan een week is alleen verantwoord wanneer u samen met uw arts de ernst van uw aandoening hebt afgewogen tegen de risico's van het medicijn voor het kind. Wanneer u hierover vragen hebt, raadpleeg dan uw arts.

Borstvoeding
Vrouwen die hun kind borstvoeding geven kunnen betamethason in kleine hoeveelheid op de huid gebruiken. Overleg met uw arts of apotheker. Smeer het niet op of rond de tepels als u vlak daarna wilt voeden.

naar boven

Wisselwerking

Smeer andere huidmiddelen niet tegelijkertijd op de ingesmeerde plekken. U heeft dan kans dat u dit medicijn met het volgende wegsmeert. Een crème verdwijnt sneller in de huid dan een vette zalf. Smeer daarom altijd eerst het minst vette huidmiddel. Wacht tot dit in de huid is getrokken en breng dan het andere huidmiddel aan. Dit is meestal binnen een kwartier tot een halfuur.

naar boven

Vergeten

Laat u bij het gebruik van dit medicijn leiden door de ernst van uw aandoening. Gebruik het medicijn daarom als de aandoening verergert en verminder het gebruik als de klachten afnemen.

Het heeft geen zin een dubbele hoeveelheid te smeren. Het vergroot wel de kans op bijwerkingen. Mocht u het medicijn er vlak na het aanbrengen per ongeluk afwassen, dan kunt u het wel opnieuw aanbrengen.

naar boven

Stoppen

  • Als u dit medicijn gedurende enkele dagen tot weken in een normale dosering heeft gebruikt kunt u op elk moment in één keer met het gebruik stoppen.
  • Als u betamethason gedurende meerdere weken gebruikt en u meer dan 100 gram crème of zalf per week gebruikt, kunnen uw bijnieren eraan gewend zijn geraakt. U kunt dan niet zomaar stoppen, maar moet het gebruik gedurende enkele dagen afbouwen.

naar boven

Merk en soorten

Betamethason is sinds 1961 internationaal op de markt. Het is op recept verkrijgbaar onder de merknamen Betnelan en Diprosone en als het merkloze Betamethason. Het is te verkrijgen in een crème, smeersel (lotion, huidemulsie) en zalf.

Betamethason wordt op de huid ook gebruikt in combinatie met andere werkzame stoffen onder de merknamen Diprosalic, Dovobet en Xamiol.

naar boven

U bevindt zich hier:

U gebruikt een verouderde webbrowser, wij raden u aan over te schakelen naar een van onderstaande moderne internetbrowsers.