Wat is het
Codeïne is een hoestprikkeldempend middel. Het vermindert de neiging tot hoesten. Verder heeft het een pijnstillende werking.
Artsen schrijven het voor bij hoest en pijn.
naar boven
Gebruik
Kijk voor de juiste dosering altijd op het etiket van de apotheek of in de bijsluiter.
Hoe?
Overschrijd de aanbevolen dosering niet. Er ontstaan makkelijk verschijnselen van overdosering, vooral bij ouderen en kleine kinderen.
Wanneer?
- Tabletten of drank. Codeïne werkt het snelst als u het op een lege maag inneemt. U kunt het echter ook met voedsel innemen. De werking treedt dan wat later in. Heeft u snel last van uw maag, neem het dan in na een maaltijd.
- Houd tussen twee opeenvolgende doses een tussenpoos van ten minste vier uur aan.
- Hoest: gebruik dit middel als u last heeft van kriebelhoest of dit verwacht te krijgen, zoals tijdens de slaap, een concert of lezing. Neem het voor de nacht een uur van tevoren in, dan heeft u het minste last van kriebelhoest bij het inslapen.
Hoe lang?- Hoest. Meestal is het gebruik van dit middel maar voor enkele dagen nodig. Gebruik het tot de klachten verdwenen zijn. Een normale kriebelhoest hoort binnen twee weken over te zijn. Is dat bij u niet het geval, raadpleeg dan uw arts.
- Pijn. Meestal is dit middel maar voor enkele dagen nodig. Gebruik het tot de klachten verdwenen zijn. Bij chronische pijn kunt u dit middel echter jaren nodig hebben.
naar boven
Bijwerkingen
Behalve het gewenste effect kan dit middel bijwerkingen geven.
Hoe vaak de bijwerkingen optreden, is afhankelijk van de dosering. De dosering is bij pijn meestal hoger dan bij hoest.
De belangrijkste bijwerkingen zijn de volgende.
Soms
-
Verstopping (obstipatie). Eet, als dat mogelijk is, vezelrijke voeding en drink veel. Soms schrijven artsen bij dit middel een laxerend middel voor. Raadpleeg uw arts als u last krijgt van verstopping.
-
Sufheid, slaperigheid en een verminderd reactievermogen. Dit is vooral lastig bij activiteiten waarbij uw oplettendheid erg nodig is, zoals autorijden, het beklimmen van een ladder of het bewaken van een proces op het werk. Onderneem geen risicovolle activiteiten, zeker niet de eerste twee weken van de behandeling, als u nog aan het middel moet wennen.
Zelden
-
Misselijkheid. Meestal gaat deze bijwerking over als u na enkele dagen aan dit middel gewend bent geraakt. Vaak helpt het om even te gaan liggen als u zich misselijk voelt.
-
Duizeligheid, vooral bij het opstaan uit bed of uit een stoel. Dit gaat in het algemeen over als u na een paar dagen gewend bent geraakt aan dit middel. Als u zich duizelig voelt, sta dan niet te snel op uit bed of van een stoel. U kunt het best dan even liggen en de benen wat hoger leggen, bijvoorbeeld op een kussen.
-
Draaierig gevoel. Neem contact op met uw arts als u er veel last van heeft.
-
Jeuk en galbulten. Dit is meestal niet het gevolg van overgevoeligheid. Neem contact op met uw arts als u er veel last van heeft.
-
Moeilijk kunnen plassen. Dit is vooral van belang als u al moeite met plassen heeft door een vergrote prostaat. Neem contact op met uw arts als u dit merkt. Mogelijk is een ander medicijn geschikter voor u.
-
Maskering van andere pijnen. Omdat dit middel pijnstillend werkt, zult u verwondingen minder snel opmerken. Let daarom extra op verwondingen van met name uw voeten, omdat hier vaak problemen bij ontstaan.
Zeer zelden
-
Overgevoeligheid voor codeïne. Dit merkt u aan huiduitslag en galbulten. Raadpleeg bij deze verschijnselen uw arts. Geef aan de apotheek door dat u overgevoelig bent voor codeïne. Het apotheekteam kan er dan op letten dat u het middel niet opnieuw krijgt.
-
Bemoeilijkte ademhaling. Dit treedt alleen op bij hoge doseringen codeïne, maar als u lijdt aan een luchtwegaandoening, zoals astma of COPD, kunt u dit middel beter niet gebruiken. Vraag uw arts om advies.
-
Slaapapneu, een kortdurende periode van ademstilstand tijdens de slaap. Dit middel kan slaapapneu veroorzaken. Als u al eerder last van slaapapneu heeft gehad, kunt u hier meer last van krijgen. Dit treedt alleen op bij hoge doseringen codeïne. Neem contact op met uw arts als u merkt dat u nachtelijke aanvallen van stokkende ademhaling heeft of wanneer deze verergeren.
- Wanneer u lijdt aan de chronische darmontstekingen colitis ulcerosa of de ziekte van Crohn, dan kunt u in sommige gevallen dit medicijn beter niet gebruiken. Namelijk bij een ernstige verergering van colitis ulcerosa of bij een vernauwing in de darm bij de ziekte van Crohn. Dan kan dit medicijn ernstige bijwerkingen geven op de darm. Overleg met uw arts of u dit medicijn kunt gebruiken. Als u dit medicijn wel mag gebruiken, let er dan op of u geen last krijgt van klachten zoals opgezette buik, toenemende buikpijn en koorts. Als u hier last van krijgt, neemt u dan contact op met uw arts.
naar boven
Verboden
autorijden?
Sommige medicijnen hebben invloed op het reactievermogen. Het is dan strafbaar om aan het verkeer deel te nemen. Als u bij een ongeval betrokken raakt terwijl uw rijvaardigheid is beïnvloed, bent u wettelijk aansprakelijk voor de gevolgen. Of dit medicijn de rijvaardigheid beïnvloedt, leest u hieronder.
Of u mag autorijden, hangt af van uw aandoening, het gebruik en het tijdstip van inname. Bij bepaalde aandoeningen mag u niet autorijden. Overleg met uw arts of u met uw medicijn en/of aandoening mag autorijden.
Bij gebruik van een lage dosering ( tot en met 20 mg per dag)
Bij gebruik van een lage dosering (tot en met 20 mg per dag) kan dit medicijn bepaalde bijwerkingen veroorzaken en deze kunnen uw rijvaardigheid verminderen. Daarom wordt autorijden afgeraden als deze bijwerkingen optreden. Deze bijwerkingen zijn sufheid, verwardheid en duizeligheid. Beoordeel zelf of u last van deze bijwerkingen heeft en rijd in dat geval geen auto.
Bij gebruik af en toe van een hoge dosering (meer dan 20 mg per dag)
Bij gebruik af en toe van een hoge dosering (meer dan 20 mg per dag) kan dit medicijn bepaalde bijwerkingen veroorzaken en deze kunnen uw rijvaardigheid verminderen. Deze bijwerkingen zijn sufheid, verwardheid en duizeligheid. Het effect van deze bijwerkingen is bij hogere dosering groter dan bij lage dosering. Door deze bijwerkingen is de invloed van dit medicijn op uw rijvaardigheid de eerste 24 uur na inname groter dan na het drinken van twee standaardglazen alcoholische drank. Het drinken van meer dan twee glazen alcoholische drank veroorzaakt een hoeveelheid alcohol in het bloed groter dan 0.5 promille (‰). Bij meer dan 0.5‰ mag u volgens de wet niet meer autorijden. Dit betekent dat u de eerste 24 uur na inname van een tablet niet mag autorijden. Daarna heeft dit medicijn geen of weinig invloed op de rijvaardigheid.
Bij langdurig gebruik van een hoge dosering (meer dan 20 mg per dag)
Bij langdurig gebruik van een hoge dosering (meer dan 20 mg per dag) kan dit medicijn bepaalde bijwerkingen veroorzaken en deze kunnen uw rijvaardigheid verminderen. Deze bijwerkingen zijn sufheid, verwardheid en duizeligheid. Door deze bijwerkingen is de invloed van dit medicijn op uw rijvaardigheid in de eerste twee weken van gebruik groter dan na het drinken van twee standaardglazen alcoholische drank. Het drinken van meer dan twee glazen alcoholische drank veroorzaakt een hoeveelheid alcohol in het bloed groter dan 0.5 promille (‰). Bij meer dan 0.5‰ mag u volgens de wet niet meer autorijden. Na gebruik gedurende twee weken, raken de meeste mensen gewend aan deze bijwerkingen en kunnen ze wel weer autorijden. Rijd daarom geen auto gedurende de eerste twee weken dat u dit medicijn gebruikt. Beoordeel na twee weken hoeveel last u van de bijwerkingen heeft. Rijd geen auto als u last van bijwerkingen heeft.
Tips voor als u wilt autorijden 24 uur na inname of na twee weken gebruik
- Meent u dat u kunt autorijden, vraag dan iemand om de eerste keren naast u te zitten en uw rijvaardigheid te beoordelen. Voor uzelf is het vaak moeilijk te zien of u minder goed rijdt. Deze persoon kan dan zien of u met wisselende snelheden rijdt, slingert en geïrriteerd reageert op normaal gedrag van medeweggebruikers.
- Rijd niet als u onscherp ziet.
- Rijd niet als u suf, verward of duizelig bent, moeite heeft u te concentreren of wakker te blijven of als u niet weet langs welke route u naar een bestemming bent gereden.
- Rijd niet als u alcohol heeft gebruikt. Alcohol versterkt de versuffende bijwerking van dit medicijn in belangrijke mate.
- Rijd niet langer dan één uur achter elkaar, ook al voelt u zich goed.
- Rijd niet ’s nachts of bij slecht weer.
Rijd geen auto als u dit medicijn gebruikt in combinatie met andere medicijnen die uw rijvaardigheid kunnen beïnvloeden.
alcohol drinken?
Alcohol versterkt het versuffende effect van dit middel. Ook als u hier niets meer van merkt, omdat u gewend bent geraakt aan codeïne, kunt u door het gebruik van alcohol erg suf worden. Beperk daarom het gebruik van alcohol en drink het liever niet.
alles eten?
U mag alles eten.
naar boven
Zwanger
Zwangerschap
U kunt dit middel gedurende enkele dagen veilig gebruiken in een hoeveelheid van niet meer dan 20 mg codeïne per keer. Gebruik het echter niet vlak voor de verwachte bevallingsdatum. Op deze manier is het al jarenlang gebruikt door zwangere vrouwen, zonder nadelige gevolgen voor het kind.
Borstvoeding
Codeïne komt in kleine hoeveelheden in de moedermelk. Indien u het een enkele keer in een dosering van niet meer dan 20 mg gebruikt, zal het kind daar geen last van hebben. Als u het middel elke dag of meerdere keren per dag gebruikt, kan de baby last krijgen van de versuffende werking van codeïne. U merkt dat doordat het suf is en minder goed drinkt. Neem in dat geval contact op met uw arts.
naar boven
Wisselwerking
Gebruik codeïne niet als u ook een hoestmiddel gebruikt dat het ophoesten vergemakkelijkt. Beide middelen werken elkaar tegen.
De medicijnen waarmee de belangrijkste wisselwerkingen optreden, zijn de volgende.
- Andere middelen die het reactievermogen verminderen. Bij deze middelen is vaak op de verpakking een gele waarschuwingssticker geplakt. De effecten op bijvoorbeeld de rijvaardigheid versterken elkaar. Rijd geen auto als u twee of meer van dergelijke middelen gebruikt.
- Bepaalde sterke pijnstillers, namelijk buprenorfine, nalbufine en pentazocine. De pijnstillende werking van codeïne kan door deze middelen afnemen. U kunt ook last krijgen van ontwenningsverschijnselen. Neem contact op met uw arts als u dat merkt.
- Het ontwenningsmiddel naltrexon gaat de werking van codeïne tegen. Hierdoor heeft codeïne minder effect. Als u codeïne langdurig heeft gebruikt, kunt u last krijgen van ontwenningsverschijnselen. Gebruik deze combinatie niet.
naar boven
Vergeten
Een keer vergeten is niet zo erg. De vergeten dosis kunt u alsnog innemen. Tenzij u de volgende dosis over minder dan vier uur moet innemen. Sla dan de vergeten dosis over en hervat uw normale schema. Neem geen dubbele dosis.
naar boven
Stoppen
Ja, behalve als u dit middel gedurende verschillende weken heeft gebruikt. In dat geval kunt u last krijgen van ontwenningsverschijnselen. Stop dan geleidelijk. Overleg hierover met uw arts.
naar boven
Merk en soorten
Codeïne is sinds 1884 internationaal op de markt. Het is zonder recept verkrijgbaar in hoestdranken onder de merknamen Bronchicum en Melrosum. Verder is het op recept verkrijgbaar in tabletten en zetpillen als het merkloze Codeïne en Codeïnefosfaat.
Codeïne wordt ook gebruikt in combinatie met paracetamol, onder de naam Paracetamol/codeïne en met acetylsalicylzuur en coffeïne onder de merknaam ACCod en als het merkloze Acetylsalicylzuur/Codeïne/Coffeïne. Sommige hoestmiddelen bevatten behalve andere bestanddelen ook nog een kleine hoeveelheid codeïne.
naar boven
