Wat is het
Didanosine behoort tot de antivirale middelen. Ze remmen de groei van het hiv.
Artsen schrijven het voor bij hiv en aids.
naar boven
Gebruik
Kijk voor de juiste dosering altijd op het etiket van de apotheek of in de bijsluiter.
Hoe?
-
Capsules: heel doorslikken met een half glas water.
-
Drank: omschudden voor het gebruik. Gebruik voor het afmeten van de juiste hoeveelheid een maatbekertje of een maatlepel.
Wanneer?
Capsules: van twee uur voor tot twee uur na de inname niets eten.
Gebruikt u het middel één keer per dag?
Kies steeds een vast tijdstip: bijvoorbeeld om 07.00 uur 's ochtends. Daarna moet u wachten tot 09.00 uur voordat u kunt ontbijten.
Gebruikt u het middel twee keer per dag?
Kies vaste tijdstippen met twaalf uur ertussen, bijvoorbeeld om 07.00 uur 's ochtends en 19.00 uur 's avonds. Daarna mag u niets eten van 05.00 tot 09.00 uur en van 17.00 tot 21.00 uur.
Drank: minstens een half uur na inname niets eten.
Gebruikt u het middel één keer per dag?
Kies steeds een vast tijdstip: bijvoorbeeld om 07.00 uur 's ochtends. Daarna moet u wachten tot 07.30 uur voordat u kunt ontbijten.
Gebruikt u het middel twee keer per dag?
Kies vaste tijdstippen met twaalf uur ertussen, bijvoorbeeld om 07.00 uur 's ochtends en 19.00 uur 's avonds. Daarna mag u niets eten van 07.00 tot 07.30 uur en van 19.00 tot 19.30 uur.
U gebruikt dit middel meestal in combinatie met andere antivirale middelen. Het is belangrijk een duidelijk slikschema te vragen, zodat u weet wanneer u welke middelen moet gebruiken.
Hoe lang?
Meestal gebruikt men anti-hiv-middelen jaren achtereen, omdat het virus nooit volledig is uit te bannen.
naar boven
Bijwerkingen
Behalve het gewenste effect kan dit middel bijwerkingen geven.
De belangrijkste bijwerkingen zijn de volgende.
Regelmatig
-
Maagdarmklachten, vooral diarree. Ook misselijkheid, braken, buikpijn, en een droge mond komen voor.
Soms
-
Hoofdpijn.
-
Koorts.
-
Slapeloosheid.
-
Huiduitslag, zelden een ernstige huidaandoening met uitgebreide roodheid, en blaren op de huid.
-
Veranderde vetverdeling, waarbij het vet meer op de buik, borst en de bovenkant van de rug gaat zitten. Ook kan de hoeveelheid cholesterol en vet in het bloed te hoog worden en kan diabetes (suikerziekte) ontstaan.
Zelden
-
Verhoogd melkzuurgehalte in het bloed, te merken aan misselijkheid, braken, verlies van eetlust, versnelde ademhaling. Raadpleeg bij deze verschijnselen onmiddellijk een arts. Verder ontstaan meestal ook leveraandoeningen en/of nieraandoeningen en kan er een alvleesklierontsteking ontstaan. Mensen die al een leveraandoening hebben, moeten extra goed worden gecontroleerd.
-
Spierpijn en gewrichtspijn. In zeer zeldzame gevallen kunnen de spieren worden aangetast, waarna een acute nieraandoening kan ontstaan. Neem bij onverklaarbare spierpijn contact op met uw arts.
-
Zenuwbeschadiging, te merken aan een doof of tintelend gevoel van de huid. Raadpleeg uw arts als u dit merkt. Na stoppen van het gebruik verdwijnt dit weer.
Zeer zelden
-
Verminderd gezichtsvermogen door een aantasting van de oogzenuw, met name bij kinderen. Zij moeten elk half jaar hun ogen laten controleren.
-
Afsterven van botweefsel, vooral bij langdurig gebruik van anti-hiv-middelen of bij een sterk verminderde afweer. Raadpleeg uw arts als u last krijgt van pijnlijke of stijve gewrichten of als u moelijk kunt bewegen.
- Een verhoogd risico op een hartaanval. Laat u onderzoeken op en behandelen voor andere risicofactoren voor hart- en vaatziekten, zoals een hoge bloeddruk, een verhoogd cholesterolgehalte en diabetes. Als u rookt, zoek dan hulp om hiermee te stoppen.
Raadpleeg uw arts als u te veel last heeft van één van de bovengenoemde bijwerkingen of als u andere bijwerkingen ervaart waar u zich zorgen over maakt.
naar boven
Verboden
autorijden?
Bij dit middel zijn hiervoor geen beperkingen.
alcohol drinken?
Te veel alcohol is niet goed voor de lever. Didanosine kan in zeldzame gevallen leverafwijkingen geven. Gebruik daarom niet te veel alcohol. Eén of twee glazen per dag is in het algemeen geen probleem.
alles eten?
Voedsel vermindert de opname van didanosine in het lichaam. Neem het daarom altijd op een nuchtere maag in.
naar boven
Zwanger
Zwangerschap
U mag dit middel NIET gebruiken tijdens de zwangerschap. Het is onbekend of dit middel veilig is voor de baby. Als u dit middel gebruikt en u denkt erover om zwanger te worden, overleg dan met uw arts. Soms moet u overstappen op een ander anti-hiv-middel, dat veiliger is voor de baby.
Behandeling tijdens de zwangerschap tegen hiv is meestal wel nodig om de kans dat de baby met hiv besmet raakt te minimaliseren. De zwangerschap moet altijd intensief worden gecontroleerd door de gynaecoloog.
Borstvoeding
Geef GEEN borstvoeding als u hiv hebt, omdat het hiv via de moedermelk de baby kan besmetten. Overleg hierover met uw arts.
naar boven
Wisselwerking
Dit middel heeft wisselwerkingen met andere medicijnen. In de tekst hieronder staan alleen de werkzame stoffen van deze medicijnen, dus niet de merknamen. Of uw medicijn een van die werkzame stoffen bevat, kunt u nagaan in uw bijsluiter onder het kopje 'samenstelling'.
De medicijnen waarmee de belangrijkste wisselwerkingen optreden, zijn de volgende.
- De middelen tegen een andere soort virussen ribavirine, ganciclovir en valganciclovir en het middel tegen jicht allopurinol versterken de werking en bijwerkingen van didanosine.
-
Anti-hiv-middel tenofovir. Dit middel versterkt de bijwerkingen van didanosine. Bij de combinatie met tenofovir moet goed worden gecontroleerd op de bijwerkingen.
-
Mycofenolzuur, een middel dat afweerreacties voorkomt. Dit middel versterkt de werking en bijwerkingen van didanosine. Overleg hierover met uw arts.
De Videx drank bevat behalve didanosine ook een maagzuurneutraliserend middel. Veel medicijnen hebben een zure maaginhoud nodig om in het bloed te worden opgenomen. Het maagzuurneutraliserende middel vermindert de hoeveelheid zuur in de maag, waardoor veel medicijnen minder goed werken. Bovendien kan dit middel behalve maagzuur ook vele andere stoffen binden, zoals andere geneesmiddelen. Als andere geneesmiddelen zich binden aan het maagzuurneutraliserende middel worden ze niet voldoende in het bloed opgenomen. Het maagzuurneutraliserende middel heeft wisselwerkingen met de volgende middelen (deze gelden dus alleen voor de Videx drank en niet voor de capsules).
-
IJzerbevattende medicijnen, zoals ferrofumaraat, ferrogluconaat en multivitamines. Neem het medicijn met ijzer minimaal twee uur voor de Videx drank. Het beste kunt u het ijzer een uur voor het eten nemen en de Videx drank een uur erna.
-
Antischimmelmiddelen ketoconazol en itraconazol, met uitzondering van de drank met itraconazol met de naam Trisporal OS. Neem deze antischimmelmiddelen minimaal twee uur vóór de Videx drank.
-
Antibiotica van het chinolon-type ciprofloxacine, levofloxacine, norfloxacine, ofloxacine, pipemidinezuur. Neem antibiotica van het chinolon-type minstens vier uur vóór de Videx drank.
-
Antibiotica van het cefalosporine-type, zoals cefuroxim en van het tetracycline-type, zoals doxycycline, minocycline en demeclocycline. Overleg met uw arts of een ander antibioticum voor u mogelijk is. Zo niet, neem deze middelen dan minstens twee uur vóór de Videx drank.
-
Middelen tegen botontkalking alendroninezuur, clodroninezuur, etidroninezuur, risedroninezuur en tiludroninezuur. Neem deze middelen minstens een half uur vóór de Videx drank in. Medicijnen gebruikt bij hiv-infectie atazanavir, indinavir, nelfinavir en tipranavir. Neem deze middelen minstens twee uur vóór of twee uur na de Videx drank.
-
Mycofenolzuur, een afweeronderdrukkend middel. Dit middel mag niet samen met de Videx drank worden gebruikt, omdat het maagzuurbindende middel dan bindt aan mycofenolzuur, waardoor het minder goed wekt. Uw arts zal u een ander middel tegen overtollig maagzuur voorschrijven of de Videx drank vervangen door de capsules.
-
Penicillamine, meestal gebruikt bij reuma en de ziekte van Wilson. Levothyroxine en liothyronine, dit zijn schildklierhormonen. Digoxine, een hartmiddel. Neem deze middelen minstens twee uur vóór of vier uur na de Videx drank.
-
Ulipristal, een morning-afterpil. De maagzuurbinder in de Videx drank kan de betrouwbaarheid van deze morning-afterpil verminderen. Overleg hierover met uw arts.
- De medicijnen tegen kanker dasatinib, erlotinib, geftinib en lapatinib. Neem deze medicijnen minstens twee uur vóór of twee uur na de Videx drank in. Anders wordt deze medicijnen niet goed opgenomen.
Twijfelt u eraan of een van de bovenstaande wisselwerkingen voor u van belang is? Neem dan contact op met uw apotheker of arts.
Ook kan uw apotheker u precies vertellen hoeveel tijd er tussen de verschillende middelen moet zijn en kan voor u een innameschema maken. Wordt het innameschema in uw situatie te lastig, overleg dan met uw arts. Misschien kan deze één van beide middelen vervangen door een medicijn dat u wel samen mag gebruiken.
naar boven
Vergeten
Het is belangrijk dit middel consequent in te nemen op de tijdstippen, die u met uw arts heeft afgesproken. Hierdoor is er altijd voldoende medicijn in uw bloed om het virus te bestrijden. Zodra u een dosering uitstelt loopt u het risico dat het aantal virussen toeneemt. Bovendien kan het virus dan eerder ongevoelig worden voor het middel.
Bent u een dosis vergeten? Neem de dosis in zodra u het merkt en neem de volgende dosis op het gebruikelijke moment. Als het al tijd is voor de volgende dosis, sla dan de vergeten dosis over, dus neem geen dubbele hoeveelheid. Keer daarna terug naar uw normale slikschema.
- De ervaring leert dat het met name in weekends moeilijk is om aan de vaste innametijdstippen te denken. Toch is het ook dan belangrijk de wekker te zetten, zodat u geen dosering overslaat. U kunt eventueel het schema tijdelijk aanpassen door de innametijdstippen te vervroegen, dat levert geen gevaar op voor de werking. Stel echter geen dosis uit, dan wordt de hoeveelheid werkzame stof in uw bloed te laag. Als u, na vervroegen, terugkeert naar uw normale schema kan dat alleen door de innametijdstippen weer geleidelijk met een half uur uit te stellen, totdat u weer op uw oude schema zit.
- U kunt bij uw apotheek een speciale weekdoos verkrijgen waarin u de medicijnen voor een week kunt uitzetten. Met een horloge met verschillende alarmen of met een zogenaamde pillenwekker (vraag uw apotheek) kunt u uzelf eraan herinneren dat het tijd is voor een dosis.
-
Let op als u reist en daardoor grote tijdsverschillen moet overbruggen. Ga ervan uit dat een tijdsverschil van één uur eerder of later niet zo'n probleem is. U kunt uw slikschema blijven gebruiken. Overleg met uw arts of consulent hoe u uw slikschema kunt aanpassen aan grotere tijdsverschillen.
- Bij de overgang van zomertijd naar wintertijd en andersom kunt u uw gewone slikschema blijven gebruiken.
naar boven
Stoppen
Nee, het is niet verstandig om te stoppen, behalve als u te maken krijgt met ernstige bijwerkingen. Het hiv kan zich weer vermeerderen en u kunt weer te maken krijgen met infecties en andere hiv-klachten.
Sommige mensen overwegen na jarenlang gebruik een therapiepauze. Bijvoorbeeld om te proberen of het lichaam zelf voldoende afweer kan leren krijgen tegen hiv. Ook onderzoekt men nu therapiepauzes om resistentieontwikkeling te vertragen of om bijwerkingen te verminderen. Het houden van een therapiepauze is experimenteel. Het succes ervan is wisselend. Overleg altijd eerst met uw arts, als u een pauze in de behandeling overweegt.
naar boven
Merk en soorten
Didanosine is sinds 1991 internationaal op de markt. Het is op recept verkrijgbaar onder de merknaam Videx in capsules en drank.
naar boven
