Wat is het
Doxycycline behoort tot de tetracycline-antibiotica. Tetracycline-antibiotica werken tegen bacteriële infecties.
Artsen schrijven het voor bij infecties met bacteriën, zoals luchtweginfecties (zoals longontsteking, acute bronchitis, infecties bij cystische fibrose, middenoorontsteking, bijholteontsteking en keelontsteking), blaasontsteking, huidinfecties (bijvoorbeeld acne), infecties van het maagdarmkanaal, geslachtsziekten (chlamydia, gonorroe, syfilis), de ziekte van lyme, malaria en Q-koorts.
Doxycycline wordt in een lage sterkte gebruikt bij rosacea.
naar boven
Gebruik
Kijk voor de juiste dosering altijd op het etiket van de apotheek of in de bijsluiter.
Hoe?
- Gewone tabletten en capsules met vertraagde afgifte (MGA) slikt u in hun geheel door, met een flinke hoeveelheid water (ten minste een half glas), in staande of zittende houding. Dan blijft het middel niet in de slokdarm hangen en voorkomt u irritatie van de slokdarm.
- Oplostabletten ('dispers') laat u in een glas water onder goed roeren uiteenvallen. Na het leegdrinken van het glas doet u nogmaals water in het glas om ook de achtergebleven resten in te nemen.
- Injecties worden meestal toegediend door een arts of een verpleegkundige.
Wanneer?
Neem dit middel in bij of net na het eten. U heeft dan minder kans op maagklachten.
Hoe lang?
Doxycycline gebruikt u vaak als een kuur. Een kuur duurt meestal 7 tot 10 dagen. Uw arts bepaalt de duur van de kuur aan de hand van het type infectie. Bij Q-koorts duurt de behandeling meestal langer, ongeveer 2 tot 3 weken. Bij chronische Q-koorts zelfs 1.5 jaar of langer.
De eerste kuurdag begint u meestal met een dubbele dosis, zodat er snel een hoge concentratie doxycycline in het bloed aanwezig is. Houd er rekening mee dat u de kuur niet mag onderbreken en geheel moet afmaken. Ook al zijn de infectieverschijnselen al vóór afloop van de kuur verdwenen; dit betekent nog niet dat alle bacteriën zijn verdwenen.
Gebruikt u doxycycline voor acne of rosacea? Meestal gebruikt u dit medicijn een aantal maanden. Als het medicijn na 6 tot 8 weken geen effect heeft, is het waarschijnlijk niet zinvol ermee door te gaan.
naar boven
Bijwerkingen
Behalve het gewenste effect kan dit middel bijwerkingen geven. De kans op deze bijwerkingen hangt af van uw eigen gevoeligheid en de hoeveelheid doxycline die u gebruikt.
De belangrijkste bijwerkingen zijn de volgende.
Regelmatig
-
Maagdarmklachten, zoals misselijkheid, buikpijn, braken, gebrek aan eetlust, ontstoken tandvlees en diarree.
Soms
-
Gevoeligheid van de huid voor UV-licht (zon, zonnebank, UV-lamp). Blootstelling aan zonlicht, zelfs voor korte perioden, kan huiduitslag, jeuk, roodheid en andere verkleuring van de huid of ernstige verbranding door de zon geven. Begint u net met dit geneesmiddel? Blijf dan uit direct zonlicht, met name tussen 10.00 en 15.00 uur, draag beschermende kleding, waaronder hoed en zonnebril, smeer zonnebrandmiddel op met een sunblock van minimaal factor 15, gebruik lippenbalsem met minstens factor 15, ga niet onder de zonnebank. Als u een ernstige reactie op de zon krijgt, staak dan meteen het gebruik en neem contact op met uw arts. U moet dan zo snel mogelijk overstappen op een ander middel.
- Doxycycline wordt opgenomen in groeiende botten, tanden en kiezen. Dit kan voor kinderen in de groei schadelijke gevolgen hebben (verkleuring van gebit, groeiremming). Kinderen tot 8 jaar mogen het daarom niet gebruiken, maar ook bij kinderen tot 13 jaar kan het nog schade aan het gebit geven. Uw arts weegt dit risico af tegen het nut van dit middel.
Zelden
-
Overgevoeligheid. Dit merkt u aan huiduitslag en soms benauwdheid. Raadpleeg bij deze verschijnselen uw arts. Zeer zelden kan de allergie ernstige vormen aannemen en veranderingen in het bloedbeeld veroorzaken. Geef aan de apotheek door dat u overgevoelig bent voor doxycycline. Het apotheekteam kan er dan op letten dat u het middel of soortgelijke middelen niet opnieuw krijgt.
-
Ontstoken slijmvliezen, vooral in de mond, mondhoeken, keelholte, vagina of anus; het betreft meestal een schimmelinfectie (Candida). U merkt dit aan een wit beslag op de slijmvliezen. Neem contact op met uw arts.
- Mensen met de spierziekte myasthenia gravis kunnen extra last van hun aandoening krijgen. Overleg hierover met uw arts.
Zeer zelden
- Als u porfyrie heeft, een stofwisselingsziekte waarbij men aanvallen krijgt van buikpijn, braken, koorts en hartkloppingen krijgt: dit middel kan een aanval uitlokken. Geef aan de apotheek door dat u porfyrie heeft. Het apotheekteam let er dan op dat u dit middel of andere uitlokkende middelen niet krijgt.
-
Leveraandoeningen. U kunt dit merken aan een gevoelige, opgezwollen buik of een gele verkleuring van het oogwit of van de huid. Waarschuw dan een arts.
-
Irritatie van de slokdarm. Mensen met slokdarmontsteking door opkomend maagzuur, zijn hier extra gevoelig voor. U voorkomt deze bijwerking door dit middel rechtop (zittend of staand) in te nemen met een heel glas water. Het kan dan niet in de slokdarm achterblijven.
Zeer zelden, bij langdurig gebruik
- Normaal gesproken krijgt u dit middel als kuur voor zeven tot tien dagen. Bij uitzondering kan de arts het voor een langere periode voorschrijven. Bij langdurig gebruik kan een gebrek aan vitamine B optreden. Dit is te merken aan vermoeidheid en tintelende voeten (neem in dat geval contact op met uw arts).
naar boven
Verboden
autorijden, alcohol drinken en alles eten?
Bij dit middel zijn hiervoor geen beperkingen.
naar boven
Zwanger
Zwangerschap
U mag dit middel NIET gebruiken tijdens de zwangerschap of als u binnenkort zwanger wilt worden . Het is schadelijk voor de botgroei en de tandontwikkeling van uw kind. Bent u zwanger, of wilt u tijdens de kuur zwanger worden, overleg dan met uw arts of apotheker voor u met de kuur begint.
Borstvoeding
Gebruik dit middel NIET als u borstvoeding geeft. Het is schadelijk voor de botgroei en de tandontwikkeling van uw kind.
naar boven
Wisselwerking
Dit middel heeft wisselwerkingen met andere medicijnen. In de tekst hieronder staan alleen de werkzame stoffen van deze medicijnen, dus niet de merknamen. Of uw medicijn een van die werkzame stoffen bevat, kunt u nagaan in de bijsluiter onder het kopje 'samenstelling'.
De medicijnen waarmee de belangrijkste wisselwerkingen optreden, zijn de volgende.
- Enkele middelen tegen huidklachten, namelijk isotretinoïne en acitretine en het medicijn tegen leukemie tretinoïne. Door de combinatie met doxycycline kunnen ernstige bijwerkingen ontstaan. Neem contact op met uw arts als u beide middelen voorgeschreven heeft gekregen.
-
Maagzuurbindende middelen. Dit zijn Antagel, Rennies, Regla PH en vele andere zonder recept verkrijgbare middelen. Bij gelijktijdig innemen vermindert de opname van doxycycline in het bloed. Gescheiden innemen verkleint het risico hierop. Neem doxycycline ten minste 2 uur vóór het maagzuurbindende middel in. Vraag bij aanschaf van maagmiddelen zonder recept altijd uw apotheek of deze de werking van doxycycline kunnen beïnvloeden.
-
Didanosine drank. Deze drank bevat ook een maagzuurneutraliserend middel. Neem doxycycline ten minste 2 uur voor de drank in (dit advies geldt niet voor de didanosine capsules).
-
Calciumproducten verminderen de opname van doxycycline in het lichaam. Neem doxycycline ten minste 2 uur vóór het calciumproduct in.
-
IJzerproducten (ferrichloride, ferrochloride, ferrofumaraat, ferrogluconaat, ferrosulfaat) mag u niet op hetzelfde tijdstip innemen als doxycycline. Deze middelen belemmeren namelijk de opname van doxycycline in het lichaam. Vaak is het mogelijk tijdens de antibioticakuur een paar dagen geen ijzer te slikken. Is dat niet mogelijk, dan zal de arts een ander antibioticum voorschrijven.
- Medicijnen die magnesium of zink bevatten belemmeren de opname van doxycycline. Bij voorkeur stopt u tijdens de antibioticumkuur een paar dagen met het middel dat magnesium of zink bevat. Overleg hierover met uw arts. Als het niet mogelijk is een paar dagen te stoppen, dan moet u ervoor zorgen dat u doxycycline minimaal 2 uur voor het andere middel inneemt.
-
Bismut, gebruikt bij ontstekingen en zweren van maag en darmen. Bismut vermindert de werking van doxycycline. Bij voorkeur stopt u tijdens de antibioticumkuur een paar dagen met bismut. Overleg hierover met uw arts. Als het niet mogelijk is een paar dagen te stoppen, dan moet u ervoor zorgen dat u eerst doxycycline inneemt en pas minstens 2 uur later bismut.
- Sommige antibiotica, namelijk van de groep penicillines (zoals amoxicilline, feneticilline en fenoxymethylpenicilline) en cefalosporines (zoals cefalexine, cefuroxim, ceftibuten en cefaclor). Deze middelen en doxycycline kunnen elkaar tegenwerken. Onder sommige omstandigheden mogen ze wel samen gebruikt worden. Overleg met uw arts of apotheker als u deze combinatie voorgeschreven heeft gekregen.
- De bloedverdunners acenocoumarol en fenprocoumon. Tetracycline kan de werking van de bloedverdunner versterken. Vertel de trombosedienst dat u een antibioticum gebruikt of heeft gebruikt.
Door de volgende middelen kan doxycycline sneller uit het lichaam verdwijnen. Het is dan niet meer werkzaam. Neem contact op met uw arts als u één van de volgende middelen gebruikt.
- Veel middelen tegen epilepsie: fenytoïne, carbamazepine, fenobarbital en primidon;
- middelen tegen tuberculose, zoals rifabutine, rifampicine;
- een middel tegen kanker, aminoglutethimide.
- Het orale buiktyfusvaccin wordt door dit middel onwerkzaam gemaakt. Dit is geen probleem wanneer er drie dagen tussen toediening van de verschillende middelen zit. Zit er minder dan drie dagen tussen beide middelen, neem dan contact op met uw arts. Het is mogelijk het vaccin via een injectie te krijgen. De wisselwerking treedt dan niet op.
Twijfelt u eraan of een van de bovenstaande wisselwerkingen voor u van belang is? Neem dan contact op met uw apotheker of arts.
naar boven
Vergeten
De vergeten dosis moet u alsnog zo snel mogelijk innemen. Tenzij het echter minder dan 6 uur is voordat u de volgende dosis moet innemen? Sla dan de vergeten dosis over en hervat uw normale schema.
Bij een kuur neemt u de vergeten dosis aan het eind van de kuur in. U verschuift dus het moment waarop u de kuur beëindigt. Maakt u wel de volledige kuur af, anders bestaat de kans dat klachten terugkeren.
naar boven
Stoppen
Nee, u moet de kuur afmaken. Als u de kuur niet afmaakt, is de bacterie waarschijnlijk nog niet verdwenen en kunt u opnieuw klachten krijgen.
Als u allergische reacties of ernstige bijwerkingen krijgt, moet u wel stoppen met de kuur. Neem in dat geval direct contact op met uw arts.
Bij rosacea mag u wel in één keer stoppen met het gebruik van dit medicijn.
naar boven
Merk en soorten
Doxycycline is sinds 1966 internationaal op de markt. Het is op recept verkrijgbaar onder de merknamen Doxy Disp en Vibramycin en als het merkloze Doxycycline. Bij rosacea wordt een lage sterkte doxycycline gebruikt. De lage sterkte is op recept verkrijgbaar onder de merknaam Efracea.
Het is te verkrijgen in gewone tabletten, capsules met vertraagde afgifte (mga), oplostabletten ('dispers') en injecties.
naar boven
