Ethinylestradiol/etonogestrel (ethinylestradiol/etonogestrel)

Informatie
Vergoeding
Alternatieven

Wat is het
Gebruik
Bijwerkingen
Verboden
Zwanger
Wisselwerking
Vergeten
Stoppen
Merk en soorten

Wat is het

Dit medicijn is een anticonceptiemethode in de vorm van een flexibele ring die men drie weken achtereen in de vagina draagt.

De ring bevat de vrouwelijke geslachtshormonen ethinylestradiol en etonogestrel. Ethinylestradiol is een oestrogeenhormoon en etonogestrel een progestageenhormoon. Oestrogeen- en progestageenhormonen spelen een belangrijke rol bij de vruchtbaarheidscyclus. De vaginale ring geeft dagelijks een kleine hoeveelheid hiervan aan het bloed af. Deze hoeveelheid is vergelijkbaar met een zogenaamde sub-30-pil van de derde generatie. Dit betekent dat de dagelijkse dosis minder is dan 30 microgram oestrogeenhormoon en dat de ring één van de nieuwere progestageenhormonen bevat namelijk etonogestrel.

De vaginale ring wordt gebruikt om zwangerschap te voorkomen.

naar boven

Gebruik

Kijk voor de juiste dosering op het etiket van de apotheek of in de bijsluiter.

Hoe?

Was uw handen voor het inbrengen.
Knijp de flexibele ring iets samen en breng hem hoog in de vagina. Dit lukt het best als u staat met een been omhoog op een krukje of stoel of als u ligt. De ring moet comfortabel zitten.
Draag de ring continu gedurende drie weken. Daarna verwijdert u de ring door er met een vinger achter te haken en de ring uit de vagina te trekken.
Spoel de ring niet weg door de wc, maar stop hem weer in het afsluitbare zakje. Deze kan zonder gevaar voor het milieu bij het huisvuil worden weggegooid. Zorg ervoor dat kleine kinderen er niet bij kunnen komen.
Na drie weken volgt een pauze van zeven dagen. Tijdens deze pauze zal een bloeding optreden die lijkt op een menstruatie.

Wilt u uw menstruatie uitstellen? Breng dan na het verwijderen van de oude ring direct een nieuwe ring in. Deze ring kunt u dan weer drie weken gebruiken.

Wanneer?
Om zeker te zijn van een betrouwbare anticonceptie moet u de eerste keer de ring plaatsen op het volgende moment:

als u voorafgaand geen andere anticonceptiepil heeft gebruikt: tussen de eerste en de vijfde dag van de menstruatie de ring plaatsen. Gebruik de eerste 7 dagen een extra voorbehoedmiddel, bijvoorbeeld een condoom;
als u voorafgaand een gewone anticonceptiepil heeft gebruikt: uiterlijk op de eerste dag na de pauzeweek of na de week met pillen met niet-werkzame stof de ring plaatsen;
als u voorafgaand de minipil heeft gebruikt: u kunt op elk gewenst moment overschakelen op de vaginale ring. Gebruik de eerste zeven dagen een extra voorbehoedmiddel, bijvoorbeeld een condoom;
als u voorafgaand de prikpil of het implantatiestaafje heeft gebruikt: u kunt de ring plaatsen op de dag dat u anders de prikpil zou krijgen of op de dag dat het implantatiestaafje is verwijderd. Gebruik de eerste 7 dagen een extra voorbehoedmiddel, bijvoorbeeld een condoom;
na een bevalling: meestal zal de arts u adviseren eerst een gewone menstruatie af te wachten, voordat u met de ring kunt beginnen. In sommige gevallen kan ook eerder worden begonnen. Vraag advies aan uw arts;
na een miskraam of abortus: vraag advies aan uw arts.

Hoe lang?

U mag één ring drie weken achtereen dragen. Mocht u de ring vergeten op tijd eruit te halen, dan is de werking nog betrouwbaar tot maximaal vier weken na het inbrengen, dus nog een week extra. U kunt na verwijderen gewoon een stopweek inlassen en daarna een nieuwe ring inbrengen.

Als u rookt is het verstandig rond uw 35ste levensjaar een andere methode van anticonceptie te kiezen. U heeft dan een verhoogd risico op hart- en vaatziekten.

Als u niet rookt, kunt u de vaginale ring ook na uw 35ste levensjaar doorgebruiken. Er is geen reden te stoppen als u de vaginale ring al jaren achtereen gebruikt, behalve als u zwanger wilt worden.

Bent u ouder dan vijftig, dan heeft u kans dat u in de overgang bent. Wilt u weten of dit het geval is? Stop dan met het gebruik van de vaginale ring en kijk of u nog menstrueert.

Als de menstruatie niet meer komt, weet u dat u in de overgang bent. Misschien merkt u dit ook aan opvliegers, zweetaanvallen en een droge pijnlijke vagina. Deze klachten worden door het gebruik van de vaginale ring onderdrukt, dus u zou deze ring daarvoor kunnen gebruiken. Beter is het speciale hormonen tegen overgangsklachten gebruiken. Deze bevatten namelijk minder sterke vrouwelijke geslachtshormonen. Vraag uw arts hiernaar.

naar boven

Bijwerkingen

Gezonde vrouwen die niet roken lopen vrijwel geen risico op ernstige bijwerkingen door de hormonen van de vaginale ring. Een zwangerschap veroorzaakt meestal meer problemen!

Bij sommige vrouwen veroorzaakt dit medicijn bijwerkingen. Als deze bijwerkingen na drie maanden blijven bestaan, is het zinvol met uw arts te overleggen of een andere anticonceptiemethode geschikter voor u is.

De belangrijkste bijwerkingen zijn de volgende.

Soms

Vaginaal bloedverlies buiten de stopweek (‘spotting’) of meer of minder vaginale afscheiding dan normaal. De vaginale ring blijft betrouwbaar, als u hem tenminste volgens de gebruiksaanwijzing hebt gebruikt. Deze tussentijdse bloedingen gaan meestal binnen drie tot zes maanden over. Als u last blijft houden, raadpleeg dan uw arts.
Buikkramp, misselijkheid, diarree, pijnlijke of gespannen borsten. Deze klachten horen na enige tijd vanzelf over te gaan. Als u na drie maanden nog last heeft, raadpleeg dan uw arts.
Vasthouden van vocht (dikke enkels en voeten). U merkt dit ook aan een toename van uw lichaamsgewicht. Hierdoor kan ook uw bloeddruk iets stijgen. Dit is zelden zo ernstig dat u met de vaginale ring moet stoppen. Vrouwen met hoge bloeddruk: laat uw bloeddruk regelmatig controleren. Als u na drie maanden last van dikke enkels houdt, raadpleeg dan uw arts.
Hoofdpijn of migraine. Als u hier na drie maanden last van houdt, is mogelijk een anticonceptiepil met een andere hormoonsamenstelling meer geschikt voor u. Als u vooral migraine in de stopweek heeft, kunt u eventueel het aantal stopweken verminderen door twee of drie ringen zonder stopweek achtereen te gebruiken. Overleg hierover met uw arts.

Zelden

Wegblijven van de menstruatie. Als u een keertje geen menstruatie krijgt is dat niet erg. U kunt gewoon op de normale begindag starten met een nieuwe ring. Blijft bij u de menstruatie twee keer na elkaar uit? Controleer dan of u zwanger bent. Neem contact op met uw arts voor advies.
Pijnlijke of ontstoken vagina, waardoor irritatie en jeuk kunnen ontstaan, soms met afscheiding. Als u dit merkt neem dan contact op met uw arts.
Ongemakkelijk gevoel in de vagina, verlies van de ring tijdens de menstruatie, als u bijvoorbeeld een tampon verwijdert. Ook kunt u de ring verliezen tijdens de geslachtsgemeenschap of bij een moeilijke stoelgang. Bij verlies van de ring kunt u het best de ring even schoonspoelen met lauw water en direct weer plaatsen. Sommige mannen voelen de ring zitten tijdens de geslachtsgemeenschap. U kunt dit vermijden door de ring voorafgaand aan de geslachtsgemeenschap te verwijderen. Als u de ring binnen drie uur terugplaatst blijft de betrouwbaarheid gegarandeerd.
Stemmingsveranderingen, zoals sneller geïrriteerd, nervositeit of depressie. Als u dit merkt neem dan contact op met uw arts.
Meer of minder zin in vrijen. De hormonen in de ring kunnen invloed hebben op uw zin in seks. Als u hier problemen mee heeft, overleg dan met uw arts.
Huidafwijkingen, zoals acne, bruine vlekken op de huid of huidirritatie onder invloed van zonlicht, vette huid en vet haar en overmatige haargroei of juist haaruitval. Als u hier last van heeft, raadpleeg dan uw arts.
Wazig zien of dubbel zien, verminderde traanproductie. Hierdoor kan oogirritatie ontstaan bij het dragen van contactlenzen. Wanneer u hier veel last van heeft, raadpleeg dan uw arts.

Zeer zelden

Trombose, waarbij een bloedstolseltje een bloedvat kan afsluiten. Dit gebeurt meestal in een been, soms komt het bloedstolsel in de longen terecht U kunt trombose herkennen aan een dikke, harde, rode en pijnlijke plek op het been, soms aan pijn in de kuit en een zwaar gevoel in het been, zelden aan plotseling optredende kortademigheid, soms met pijn of het ophoesten van bloed. Waarschuw in deze gevallen onmiddellijk een arts, of ga meteen naar de Eerste-Hulpdienst. Vrouwen ouder dan 35 jaar, die roken, een hoge bloeddruk, te veel cholesterol in hun bloed of overgewicht hebben lopen meer risico. Ook bestaat er een erfelijk bepaalde aanleg voor trombose (factor ‘V Leiden’). Uit onderzoek is gebleken dat derde-generatiepillen met desogestrel een grotere kans op trombose geven dan de oudere tweede-generatiepil. Omdat de vaginale ring met etonogestrel vergelijkbaar is met de derde-generatiepillen is het risico van trombose ook groter. Als u eerder trombose heeft gehad, kunt u deze vaginale ring niet gebruiken. Als in uw familie trombose voorkomt, overleg dan met uw arts.
Borstkanker. Hoewel de kans op borstkanker erg klein is, is de kans ongeveer twee keer hoger dan bij vrouwen die geen hormonen gebruiken. Bij vrouwen boven de vijftig neemt het risico op borstkanker toe, vandaar dat het gebruik van de pil wordt afgeraden boven de vijftig. Bij vrouwen die borstkanker hebben of hebben gehad, kan de tumor groeien of terugkomen door het gebruik van dit middel. U kunt dit middel daarom beter niet gebruiken. Overleg met uw arts over een mogelijk alternatief (niet-hormonale anticonceptie). Indien dit er niet is, kunt u bij sommige vormen van borstkanker, wanneer is aangetoond dat de tumor ongevoelig is voor hormonen, dit middel wel gebruiken.
Overgevoeligheid voor dit medicijn. Dit merkt u aan huiduitslag en galbulten. Raadpleeg bij deze verschijnselen uw arts. Geef aan de apotheker door dat u overgevoelig bent voor dit medicijn. Het apotheekteam kan er dan op letten dat u dit medicijn niet opnieuw krijgt.
Leveraandoeningen en galstenen. De galstenen zelf zijn vaak pijnloos, een enkele keer ontstaat er een galblaaskoliek. U merkt dit aan hevige pijnaanvallen in de bovenbuik. Waarschuw dan een arts. Een leveraandoening merkt u aan een gevoelige, opgezwollen buik of een gele verkleuring van het oogwit of van de huid. Waarschuw dan een arts.
Als u porfyrie heeft, een stofwisselingsziekte waarbij men aanvallen krijgt van buikpijn, braken, koorts en hartkloppingen: dit medicijn kan een aanval uitlokken. Geef aan de apotheker door dat u porfyrie heeft. Het apotheekteam kan er dan op letten dat u dit medicijn of andere uitlokkende medicijnen niet krijgt.

Raadpleeg uw arts als u te veel last heeft van een van de bovengenoemde bijwerkingen of als u andere bijwerkingen ervaart waar u zich zorgen over maakt.

naar boven

Verboden

autorijden, alcohol drinken en alles eten?
Bij dit medicijn zijn hiervoor geen beperkingen.

naar boven

Zwanger

Zwangerschap
Als tijdens het gebruik van de vaginale ring voor de tweede keer achtereen de menstruatie wegblijft, is dat reden om te controleren of u misschien zwanger bent. Het zou kunnen zijn dat u de ring te laat hebt ingebracht.

In deze situatie kan de betrouwbaarheid van de ring zijn verminderd. U kunt een zwangerschapstest uitvoeren als u nog maar een paar dagen over tijd bent. U kunt hier ook contact met uw arts over opnemen.

Het is niet nodig om een paar maanden te wachten met zwanger worden nadat u met de vaginale ring bent gestopt. De hormonen uit de ring zijn namelijk binnen twee dagen uit het bloed verdwenen.

Sommige artsen adviseren één gewone menstruatie af te wachten voordat u zwanger wordt. Dit heeft te maken met het feit dat dan de datum van de bevruchting en dus de ‘uitgerekende' datum beter is te bepalen.

Borstvoeding
De hormonen uit de vaginale ring komen in de moedermelk terecht. De hoeveelheid is echter uiterst gering en schadelijke effecten voor de zuigeling zijn er waarschijnlijk niet. Een groter probleem is echter dat de hormonen de borstvoeding laten teruglopen. Met name als de borstvoeding nog niet goed op gang is gekomen, is dit het geval.

Als u graag borstvoeding geeft, kunt u beter wachten met het gebruik van de ring tot u zeker weet dat u genoeg moedermelk aanmaakt (dat weet u binnen een week of zes). Gebruik condooms als u niet vertrouwt op de natuurlijke anticonceptie van borstvoeding tijdens de eerste weken na de bevalling. U kunt ook tijdelijk overstappen op een anticonceptiepil, waar alleen een progestageenhormoon in zit. Dit beinvloedt de aanmaak van moedermelk niet en voorkomt wel een eventuele zwangerschap. Na het stoppen van de borstvoeding kunt u weer overstappen na de vaginale ring. Overleg hierover met uw arts.

naar boven

Wisselwerking

Dit medicijn heeft wisselwerkingen met andere medicijnen. In de tekst hieronder staan alleen de werkzame stoffen van deze medicijnen, dus niet de merknamen. Of uw medicijn een van die werkzame stoffen bevat, kunt u nagaan in uw bijsluiter onder het kopje 'samenstelling'.

De medicijnen waarmee de belangrijkste wisselwerkingen optreden, zijn de volgende.

Medicijnen tegen epilepsie, namelijk carbamazepine, oxcarbazepine, fenytoïne, primidon, topiramaat en fenobarbital, medicijnen tegen tuberculose, namelijk rifampicine en rifabutine, het antischimmelmiddel griseofulvine. Deze medicijnen verminderen de betrouwbaarheid van de vaginale ring, hierdoor stijgt de kans op zwangerschap.
- Kortdurend gebruik
  Gebruik tot en met vier weken na het stoppen met het medicijn condooms om er zeker van te zijn dat betrouwbare anticonceptie wordt toegepast
- Langdurig gebruik
  De betrouwbaarheid van de vaginale ring kan in dit geval niet worden gegarandeerd. Overleg met uw arts over een voor u meer betrouwbare vorm van anticonceptie.

Lamotrigine, ook een medicijn tegen epilepsie. De hoeveelheid hiervan in het bloed kan afnemen. U kunt beter een andere vorm van anticonceptie kiezen. Overleg met uw arts.
Medicijnen tegen hiv en aids: darunavir, efavirenz, fosamprenavir, lopinavir/ritonavir, nelfinavir, nevirapine, ritonavir, tenofovir en tipranavir. Deze medicijnen verminderen de betrouwbaarheid van de vaginale ring. U kunt beter een andere methode van anticonceptie kiezen. Overleg met uw arts.
Sint-janskruid (hypericum) vermindert de betrouwbaarheid van de vaginale ring. Gebruik daarom voor de zekerheid ook condooms als u sint-janskruid gebruikt, tot en met vier weken na het stoppen met dit medicijn. In overleg met uw arts kunt u ook een ander vorm van anticonceptie kiezen.
Aprepitant en fosaprepitant, medicijnen tegen misselijkheid en braken. De betrouwbaarheid van de vaginale ring kan afnemen tijdens en enige tijd na het gebruik van deze medicijnen. Gebruik condooms tijdens het gebruik van aprepitant en tot en met acht weken daarna.
Bosentan, een medicijn dat wordt gebruikt bij pulmonale arteriële hypertensie, een ernstige vorm van hoge bloeddruk in de longen. Dit medicijn vermindert de betrouwbaarheid van de vaginale ring. Omdat bosentan schadelijk kan zijn voor de ongeboren baby, is het noodzakelijk extra maatregelen te nemen om zwangerschap te voorkomen, bijvoorbeeld condooms. Dit is nodig tot drie maanden na stoppen met bosentan. Raadpleeg uw arts.
Modafinil, een medicijn dat gebruikt wordt bij narcolepsie (plotselinge slaapaanvallen). Dit medicijn kan de werkzaamheid van de vaginale ring mogelijk iets verminderen. Uw arts zal u een andere methode van anticonceptie aanraden.
Tamoxifen (een anti-oestrogeen) en anastrozol, exemestaan en letrozol (aromatase-remmers) die gebruikt worden bij bepaalde vormen van borstkanker. Deze middelen en ethinylestradiol kunnen elkaars werking tegengaan. Overleg met uw arts.

Twijfelt u eraan of een van de bovenstaande wisselwerkingen voor u van belang is? Neem dan contact op met uw apotheker of arts.

naar boven

Vergeten

Bent u de ring vergeten terug te plaatsen, en is de ring nog geen 3 uur uit de vagina? Breng de ring opnieuw in. De betrouwbaarheid blijft gegarandeerd als de ring korter dan 3 uur per etmaal van 24 uur uit de vagina is geweest.

Bent u de ring vergeten op tijd terug te plaatsen, en is de ring meer dan 3 uur uit de vagina geweest? De betrouwbaarheid van de ring is dan niet meer zeker:

Indien dit tijdens de eerste week van gebruik gebeurt: plaats de ring direct terug in de vagina. Gebruik daarbij een week lang condooms. Als u gemeenschap heeft gehad in de vijf dagen voor de dag dat de vaginale ring uit de vagina is geweest of in de zeven dagen daarna, ga dan naar de apotheek voor de morning-afterpil.
Wanneer dit in de tweede week gebeurt: breng de ring zo snel mogelijk weer in. Gebruik daarbij gedurende zeven dagen condooms.
Indien dit tijdens de derde week gebeurt, kunt u twee dingen doen:
- Begin direct met een nieuwe ring en gebruik die minimaal zeven dagen. De ring blijft zo veilig. U mag de ring ook weer drie weken laten zitten.
- Las direct een pauzeweek in, door de vaginale ring te verwijderen. Begin na zeven dagen weer met een nieuwe ring. De ring blijft zo veilig.

Bent u vergeten de ring er na drie weken op tijd uit te halen?

De ring zit langer dan drie weken, maar korter dan vier weken: haal de ring eruit en breng na zeven dagen een nieuwe ring in. De betrouwbaarheid is gegarandeerd.
De ring zit langer dan vier weken, maar korter dan vijf weken: haal de ring eruit en breng uiterlijk de eerste dag van week 6 een nieuwe ring in. Alleen dan is de betrouwbaarheid gegarandeerd.
De ring zit langer dan 5 weken haal de ring eruit. De ring is niet meer betrouwbaar. Overleg met uw arts.

Bent u vergeten na de zeven dagen pauze op tijd een nieuwe ring te plaatsen? Breng een nieuwe ring in zodra u eraan denkt en gebruik daarnaast de eerste zeven dagen andere voorbehoedmiddelen, zoals condooms. Heeft u geslachtsgemeenschap gehad voordat u de ring plaatste? Er bestaat een kans op zwangerschap. Overleg met uw arts.

naar boven

Stoppen

U kunt met dit medicijn stoppen wanneer u wilt. U hoeft niet per se een periode van drie weken af te maken. Als u stopt, krijgt u na enkele dagen een bloeding.

U bent na het verwijderen van de ring wel meteen vruchtbaar; u kunt dus direct zwanger worden. Als u stopt omdat u zwanger wilt worden, raden sommige artsen aan om eerst een gewone menstruatie af te wachten. Het tijdstip van bevruchting en de datum van bevalling zijn dan gemakkelijker uit te rekenen.

Bovendien is het verstandig om vanaf vier weken voor tot en met acht weken na de bevruchting foliumzuur te slikken. Deze vitamine vermindert het risico op een aangeboren neurologische aandoening bij de baby ('open ruggetje') en waarschijnlijk ook het aantal aangezichtsmisvormingen ('hazenlip' en 'gespleten verhemelte'). Als u stopt met de ring kunt u meteen foliumzuur (0,4 of 0,5 mg in tabletvorm) slikken. Vraag ernaar bij de apotheek.

naar boven