Wat is het
Etonogestrel is een vrouwelijk progestageenhormoon. Progestageenhormonen hebben ongeveer een zelfde werking als het natuurlijke progesteron.
Artsen schrijven dit middel voor om zwangerschap te voorkomen.
naar boven
Gebruik
Hoe?
Het is essentieel dat het implanteren precies volgens de bijsluiter door een ervaren arts wordt gedaan.
- Het inbrengen gaat onder plaatselijke verdoving. Het staafje zit in een wegwerpspuit en wordt met behulp van een holle naald ingebracht.
- Het staafje moet aan de binnenzijde van uw bovenarm vlak onder de huid worden aangebracht. Als u rechtshandig bent, wordt het staafje in de linkerarm geplaatst en andersom.
- Na het implanteren moet uw arts controleren of het staafje op de gewenste plek zit. Dit is te voelen door de huid heen. Indien uw arts het staafje niet voelt zitten, moet eerst door echoscopie of scannen de plaats van het staafje worden vastgesteld. Tot de uitslag daarvan bekend is, mag u er niet van uitgaan dat de anticonceptiemethode betrouwbaar is.
- Het aanbrengen van een gaasje met een drukverband na implantatie voorkomt dat er een zwelling of bloeduitstorting optreedt.
- Uw arts noteert de precieze plaats en de datum van de implantatie op de 'Gebruikerskaart' en geeft deze aan u mee. Dit vergemakkelijkt het verwijderen op een later tijdstip.
Wanneer?
Het tijdstip waarop u het beste het implantatiestaafje kunt laten toedienen, hangt af van de omstandigheden.
- Als u direct voorafgaand geen anticonceptiepil heeft gebruikt: het staafje laten implanteren in de periode van de eerste tot vijfde dag na het begin van de menstruatie.
- Als u direct voorafgaand de gewone anticonceptiepil heeft gebruikt: het staafje in de periode van de eerste tot zevende dag na de laatste tablet van een strip met werkzaam bestanddeel laten implanteren.
- Als u direct voorafgaand een vaginale ring of pleister voor anticonceptie heeft gebruikt: het staafje in de periode van de eerste tot zevende dag na het verwijderen van de vaginale ring of pleister voor anticonceptie laten implanteren.
- Als u direct voorafgaand de minipil met uitsluitend progestageenhormoon heeft gebruikt: direct na stoppen met de minipil laten toedienen.
- Als u voorafgaand de prikpil, het levonorgestrel spiraaltje of een ander implantatiestaafje heeft gebruikt: op de dag van de volgende injectie of direct na verwijdering van het spiraaltje of oude implantatiestaafje laten toedienen.
- Na een miskraam, abortus of bevalling:
- tijdens de eerste drie maanden: direct na de abortus of miskraam laten toedienen;
- tijdens de overige maanden of na een bevalling: drie tot vier weken later het staafje laten implanteren.
Als het staafje later dan bovengenoemde tijdstippen wordt ingebracht, moet u gedurende zeven dagen na het inbrengen aanvullende maatregelen nemen, bijvoorbeeld condooms, om er zeker van te zijn dat het implantatiestaafje voldoende betrouwbaar is.
Hoe lang?
In principe blijft het staafje drie jaar zijn werking behouden. Sommige vrouwen met overgewicht kunnen echter in het derde jaar mogelijk een verminderde betrouwbaarheid ondervinden. Voor hen is het beter na twee jaar het staafje te vernieuwen. Overleg daarover met uw arts.
Het staafje kan ook eerder worden verwijderd, bijvoorbeeld in verband met kinderwens of om andere redenen.
naar boven
Bijwerkingen
Behalve het gewenste effect kan dit middel bijwerkingen geven.
De belangrijkste bijwerkingen zijn de volgende.
Regelmatig
-
Doorbraakbloedingen ('spotting') of langduriger menstruatie. Bij één op de vijf vrouwen komen de menstruaties juist minder vaak of stoppen zelfs geheel. Als het staafje is verwijderd, komt de normale menstruatie meestal snel weer terug.
Soms
-
Veranderingen van het lichaamsgewicht.
-
Vette huid en acne.
-
Hoofdpijn.
-
Gevoelige borsten.
-
Ontsteking van de vagina en verhoogde afscheiding uit de vagina.
Zelden
-
Voorbijgaande pijn op de plaats van implantatie, jeuk, irritatie of bloeduitstorting. Soms vormt zich een litteken na inbrengen en verwijderen.
-
Maagdarmklachten, zoals buikpijn, misselijkheid, verstopping en diarree.
-
Haaruitval en huiduitslag.
-
Duizeligheid, nervositeit, slapeloosheid, stemmingswisselingen en depressiviteit.
-
Minder zin in vrijen.
-
Griepachtige verschijnselen, vermoeidheid en gewrichts- of spierpijn.
Zeer zelden
-
Verhoogde bloeddruk. Als de bloeddruk te hoog wordt en niet goed reageert op behandeling moet het staafje worden verwijderd.
-
Pijn bij het plassen en urineweginfecties.
-
Angio-oedeem: een zwelling van gezicht, lippen, mond, tong of keel. U kunt hierbij erg benauwd worden. Als dit ontstaat, moet u onmiddellijk een arts raadplegen of naar een Eerste-Hulpdienst gaan.
- Bij vrouwen die borstkanker hebben of hebben gehad, kan de tumor groeien of terugkomen door het gebruik van dit middel. Overleg met uw arts over een mogelijk alternatief (niet-hormonale anticonceptie). Indien dit er niet is, kunt u bij sommige vormen van borstkanker, wanneer is aangetoond dat de tumor ongevoelig is voor hormonen, dit middel wel gebruiken.
Raadpleeg uw arts als u te veel last heeft van een van de bovengenoemde bijwerkingen of als u andere bijwerkingen ervaart, waar u zich zorgen over maakt.
naar boven
Verboden
autorijden, alcohol drinken en alles eten?
Bij dit middel zijn hiervoor geen beperkingen.
naar boven
Zwanger
Zwangerschap
U mag dit middel NIET gebruiken tijdens de zwangerschap of als u binnenkort zwanger wilt worden. Voor de implantatie van het staafje moet u zeker weten dat u niet zwanger bent. U kunt daarvoor eerst een zwangerschapstest doen.
Borstvoeding
U kunt veilig borstvoeding geven. Uit onderzoek is gebleken dat er maar weinig in de moedermelk terechtkomt. Deze hoeveelheid heeft geen nadelige gevolgen voor het kind.
naar boven
Wisselwerking
De betrouwbaarheid van het implantatiestaafje is verminderd bij gebruik van de volgende middelen:
- middelen tegen epilepsie: carbamazepine, fenobarbital, fenytoïne, oxcarbazepine en topiramaat.
- rustgevende middelen en slaapmiddelen: barbituraten.
- middelen bij tuberculose: rifampicine en rifabutine.
- het antischimmelmiddel: griseofulvine.
- middelen tegen misselijkheid en braken: aprepitant en fosaprepitant.
Ook als u korter dan vier weken geleden bent gestopt met één van bovenstaande middelen kan het implantatiestaafje verminderd betrouwbaar zijn. Gebruik in deze gevallen geen implantatiestaafje als anticonceptiemethode.
naar boven
Vergeten
De uiterlijke datum van het verwijderen van het oude staafje en implanteren van het nieuwe staafje staat op de ‘Gebruikerskaart` die u van uw arts heeft meegekregen. Als u het staafje niet op tijd heeft laten vervangen, is de anticonceptie niet meer betrouwbaar.
Vóór inbrengen van het nieuwe staafje moet u zeker weten dat u niet zwanger bent. U moet daarvoor eerst een zwangerschapstest doen.
naar boven
Stoppen
U kunt het staafje laten verwijderen wanneer u wilt, maar het moet in elk geval na drie jaar worden verwijderd. Uw arts zal de plaats waar het staafje zit opzoeken met behulp van uw ‘Gebruikerskaart` en zal het staafje door de huid heen voelen zitten. Door een klein sneetje (onder plaatselijke verdoving) te maken, kan het staafje met een pincet worden weggehaald.
Een enkele keer is het staafje iets verplaatst of ingekapseld geraakt, waardoor het moeilijker is te vinden en te verwijderen. Door echoscopie of scannen moet uw arts dan achterhalen waar het staafje zit. Een enkele keer kan een litteken ontstaan.
Meestal zal de menstruatie snel terugkeren na de verwijdering. Raadpleeg uw arts als u zich zorgen maakt over het uitblijven van de menstruatie.
naar boven
Merk en soorten
Etonogestrel is sinds 1998 internationaal op de markt. Het implantatiestaafje voor onder de huid is op recept verkrijgbaar onder de merknaam Implanon. Het is een wit buigzaam staafje van vier centimeter lang en twee millimeter dik dat vlak onder de huid wordt gebracht met behulp van een injectiespuit.
Etonogestrel is ook op recept verkrijgbaar in combinatie met ethinylestradiol in een vaginale ring: Nuvaring. U kunt daar op deze site aparte informatie over vinden.
naar boven
