Wat is het
Dit middel is een anticonceptie-spiraaltje. Het bevat het vrouwelijk progestageenhormoon levonorgestrel. Progestageenhormonen hebben ongeveer een zelfde werking als het natuurlijke progesteron. Progestageenhormonen spelen een belangrijke rol bij de vruchtbaarheidscyclus.
Artsen schrijven dit medicijn voor om zwangerschap te voorkomen, bij menstruatieklachten, bij abnormaal vaginaal bloedverlies en samen met oestrogeenhormonen bij overgangsklachten.
naar boven
Gebruik
Hoe?
Het spiraaltje wordt door de arts ingebracht met behulp van een applicator.
Wanneer?
Het tijdstip waarop het spiraaltje het best kan worden ingebracht, hangt af van de omstandigheden.
- Het liefst tijdens de menstruatie, omdat de baarmoedermond dan iets wijder open is dan op andere momenten. In elk geval binnen zeven dagen na het begin van de menstruatie, omdat een zwangerschap dan uitgesloten is. Het spiraaltje is dan meteen betrouwbaar.
- Als u al een spiraaltje draagt en deze moet worden vervangen: u kunt op elk moment het spiraaltje laten vervangen.
- Als u net bevallen bent: het spiraaltje moet ten minste zes weken na de bevalling worden geplaatst. Dit om de baarmoeder zich goed te laten herstellen van de bevalling.
- Als u een abortus of miskraam gedurende de eerste drie maanden heeft ondergaan waarbij een curettage nodig was: het spiraaltje kan dan direct worden geplaatst.
- Als u niet meer menstrueert en u het spiraaltje gebruikt in combinatie met oestrogeenhormoon bij opvliegers: het spiraaltje kan direct worden geplaatst.
Hoe lang?
Als anticonceptiemiddel houdt de werking van een levonorgestrel spiraal vijf jaar aan. Als middel tegen overgangsklachten samen met oestrogeenhormonen houdt de werking minstens drie jaar lang aan. Dit heeft te maken met de garantie die de fabrikant biedt. Als anticonceptiemiddel is het product langdurig onderzocht, als middel bij de overgang niet zo lang.
naar boven
Bijwerkingen
Bij sommige vrouwen veroorzaakt het spiraaltje met levonorgestrel bijwerkingen. Als deze bijwerkingen na drie maanden blijven bestaan, is het zinvol met uw arts te overleggen of een ander anticonceptiemiddel geschikter voor u is.
De belangrijkste bijwerkingen zijn de volgende.
Soms
-
Onregelmatig bloedverlies (‘spotting’), onregelmatige menstruatie of meer of minder vaginale afscheiding dan normaal, vooral aan het begin van de behandeling. Bij één op de vijf vrouwen komen de menstruaties juist minder vaak of stoppen zelfs geheel. Als u last blijft houden, raadpleeg dan uw arts. Als het spiraaltje is verwijderd komt de normale menstruatie meestal snel weer terug, tenzij men in de menopauze is.
-
Rugpijn en/of buikpijn gedurende de eerste maanden. Bij aanhoudende krampende pijn de arts waarschuwen. Mogelijk wordt het spiraaltje door de baarmoeder uitgestoten. In ernstige gevallen kan de arts het nodig vinden om het spiraaltje te laten verwijderen.
-
Infecties in de baarmoeder, eileiders of eierstokken, vooral gedurende de eerste drie weken na plaatsing. Vrouwen die een spiraaltje dragen, hebben een verhoogde kans op een dergelijke infectie. Dit geeft een risico op onvruchtbaarheid in de toekomst. Bij een verhoogde afscheiding uit de vagina moet u uw arts raadplegen. Uw arts kan een behandeling met een antibioticum voorschrijven.
Zelden
-
Misselijkheid, pijnlijke of gespannen borsten. Deze klachten horen na enige tijd vanzelf over te gaan. Als u na drie maanden nog last heeft, raadpleeg dan uw arts.
-
Vasthouden van vocht (dikke enkels en voeten). U merkt dit ook aan een toename van uw lichaamsgewicht. Hierdoor kan ook uw bloeddruk iets stijgen. Dit is zelden zo ernstig dat u met het spiraaltje moet stoppen. Vrouwen met hoge bloeddruk: laat uw bloeddruk regelmatig controleren. Als u na drie maanden last van dikke enkels houdt, raadpleeg dan uw arts.
-
Hoofdpijn of migraine. Als u hier na drie maanden last van houdt, is mogelijk een ander anticonceptiemiddel meer geschikt voor u. Overleg hierover met uw arts.
-
Huidafwijkingen, zoals acne, bruine vlekken op de huid of huidirritatie onder invloed van zonlicht, vette huid en vet haar en overmatige haargroei of juist haaruitval. Als u hier last van heeft, raadpleeg dan uw arts.
-
Uitzakken of afstoten van het spiraaltje. Dit kan ook gebeuren zonder dat u het merkt. Hierdoor vermindert de betrouwbaarheid. Uw arts zal u na vier tot twaalf weken onderzoeken op de ligging van het spiraaltje en daarna elk jaar. U kunt zelf na elke menstruatie met uw wijsvinger voelen of de draadjes hoog in de vagina voelbaar zijn. Trek echter niet aan de draadjes. Mocht u de draadjes niet meer voelen, neem dan contact op met uw arts.
-
Flauwvallen tijdens of kort na het inbrengen van het spiraaltje. Even blijven liggen na het inbrengen kan dit helpen voorkomen.
-
Stemmingsveranderingen, zoals sneller geïrriteerd, nervositeit of depressie. Als u dit merkt neem dan contact op met uw arts.
-
Meer of minder zin in vrijen. De hormonen in het spiraaltje kunnen invloed hebben op uw zin in seks. Als u hier problemen mee heeft, overleg dan met uw arts.
Zeer zelden
-
Overgevoeligheid voor dit medicijn. Dit merkt u aan huiduitslag en galbulten. Raadpleeg bij deze verschijnselen uw arts. Geef aan de apotheker door dat u overgevoelig bent voor dit medicijn. Het apotheekteam kan er dan op letten dat u dit medicijn niet opnieuw krijgt.
-
Doorboring van de wand van de baarmoeder door één van de onderdelen van het spiraaltje. Dit is een zeer zeldzame complicatie die voornamelijk tijdens het inbrengen kan ontstaan. De arts moet het spiraaltje dan snel verwijderen.
- Bij vrouwen die borstkanker hebben of hebben gehad, kan de tumor groeien of terugkomen door het gebruik van hormonen. Overleg met uw arts over een mogelijk alternatief. Indien dit er niet is, kunt u bij sommige vormen van borstkanker, wanneer is aangetoond dat de tumor ongevoelig is voor hormonen, dit middel wel gebruiken.
Raadpleeg uw arts als u te veel last heeft van een van de bovengenoemde bijwerkingen of als u andere bijwerkingen ervaart waar u zich zorgen over maakt.
naar boven
Verboden
autorijden, alcohol drinken en alles eten?
Bij dit medicijn zijn hiervoor geen beperkingen.
naar boven
Zwanger
Zwangerschap
Dit middel voorkomt een zwangerschap. Voordat de arts het spiraaltje plaatst, zal hij controleren of u niet zwanger bent. Mocht er tijdens het gebruik toch een zwangerschap ontstaan, moet de arts het spiraaltje zo snel mogelijk verwijderen.
In de helft van de gevallen zorgt de verwijdering van het spiraaltje voor een spontane miskraam. Als u dat niet wilt en het spiraaltje tijdens de zwangerschap aanwezig blijft, is er een verhoogd risico op infecties, voortijdig breken van de vliezen en vroegtijdige bevalling. Een zwangerschap met het spiraaltje nog in de baarmoeder dient zeer goed te worden gecontroleerd.
Borstvoeding
U kunt veilig borstvoeding geven. Dit medicijn komt in een kleine hoeveelheid in de moedermelk. Dit is echter niet schadelijk voor de baby.
naar boven
Wisselwerking
Er zijn van dit medicijn geen belangrijke wisselwerkingen met andere medicijnen bekend.
naar boven
Vergeten
Als u het levonorgestrel spiraaltje niet op tijd heeft laten vervangen, is de anticonceptie niet meer betrouwbaar. Vóór inbrengen van het nieuwe spiraaltje zal de arts u willen controleren op de afwezigheid van een zwangerschap.
naar boven
Stoppen
U kunt het spiraaltje laten verwijderen wanneer u wilt, maar het moet in elk geval na maximaal vijf jaar worden verwijderd. Meestal zal de menstruatie snel terugkeren na de verwijdering, behalve als u in de menopauze bent. Raadpleeg uw arts als u zich zorgen maakt over het uitblijven van de menstruatie.
Als u het spiraaltje laat verwijderen omdat u zwanger wilt worden, raden sommige artsen aan om eerst een gewone menstruatie af te wachten. Het tijdstip van bevruchting en de datum van bevalling zijn dan gemakkelijker uit te rekenen. Bovendien is het verstandig om vanaf vier weken voor tot en met acht weken na de bevruchting foliumzuur te slikken. Deze vitamine vermindert het risico op een aangeboren neurologische aandoening bij de baby (’open ruggetje’) en waarschijnlijk ook het aantal aangezichtsmisvormingen (‘hazenlip’ en ‘gespleten verhemelte’). Als u het spiraaltje laat verwijderen kunt u meteen foliumzuur (0,4 of 0,5 mg in tabletvorm) slikken. Vraag ernaar bij de apotheek.
naar boven
Merk en soorten
Levonorgestrel is sinds 1966 internationaal op de markt. Het spiraaltje voor plaatsing in de baarmoeder is op recept verkrijgbaar onder de merknaam Mirena.
Een spiraaltje wordt ook wel IUD genoemd. Dit is de afkorting van het Engelse Intra Uterine Device.
Levonorgestrel is in tabletvorm op recept verkrijgbaar als morning-afterpil onder de naam Norlevo. Levonorgestrel is ook op recept verkrijgbaar in combinatie met ethinylestradiol in de anticonceptiepillen: Lovette, Microgynon, Stediril, Trigynon en Trinordiol. Deze tekst gaat alleen over het levonorgestrel spiraaltje.
naar boven
Wat is het
Dit medicijn is een morning-afterpil. Het bevat het vrouwelijk progestageen hormoon levonorgestrel.
De morning-afterpil wordt gebruikt om een zwangerschap te voorkomen na onbeschermde geslachtsgemeenschap of als de anticonceptie heeft gefaald.
naar boven
Gebruik
Kijk voor de juiste dosering op het etiket van de apotheek of in de bijsluiter.
Wanneer?
De morning-afterpil voorkomt niet alle zwangerschappen. Hoe eerder u de morning-afterpil inneemt, hoe meer kans u heeft dat hij werkt.
Wanneer u de tablet inneemt binnen 24 uur na de gemeenschap, voorkomt hij bij 95% van de vrouwen een zwangerschap. Als u de morning-afterpil later inneemt, daalt de betrouwbaarheid.
Neem de morning-afterpil daarom zo snel mogelijk na de onbeschermde geslachtsgemeenschap in. Het beste is nog binnen 24 uur, maar in elk geval binnen 72 uur (drie dagen).
Heeft u last van ernstige waterdunne diarree of braken binnen drie uur na het innemen van de morning-afterpil? Haal dan zo snel mogelijk een nieuwe verpakking. 's Avonds of 's nachts kunt u deze halen in de dienstdoende apotheek.
naar boven
Bijwerkingen
Behalve het gewenste effect kan dit medicijn bijwerkingen geven.
De belangrijkste bijwerkingen zijn de volgende.
Soms
-
Misselijkheid en buikpijn, zelden met braken. Dit verdwijnt meestal weer binnen twee dagen. U kunt de apotheek vragen om een middel tegen misselijkheid, dat u tegelijkertijd kunt innemen. Als u binnen drie uur na inname van de morning-afterpil moet braken, moet u ervan uitgaan dat u ook de pil heeft uitgebraakt. Neem dan zo snel mogelijk een nieuwe tablet in.
-
Vermoeidheid, hoofdpijn en duizeligheid. De verschijnselen verdwijnen weer binnen twee dagen na het gebruik.
-
Pijnlijke of gespannen borsten. Dit kan gedurende de rest van de cyclus aanhouden en verdwijnt dan weer.
-
Vaginaal bloedverlies buiten de menstruatie of stopweek van de pil. Dit kan voortduren tot de volgende cyclus. Ook kan de menstruatie op een ander moment komen. Blijft de menstruatie langer dan vijf dagen uit na de verwachte menstruatiedatum of is deze veel lichter dan normaal, dan kunt u het best een zwangerschapstest doen. Als de test negatief is, maar de menstruatie blijft nog een week uit, doe dan nog een zwangerschapstest.
Zeer zelden
-
Overgevoeligheid voor dit medicijn. Dit merkt u aan huiduitslag en galbulten. Raadpleeg bij deze verschijnselen uw arts. Geef aan de apotheker door dat u overgevoelig bent voor dit medicijn. Het apotheekteam kan er dan op letten dat u dit medicijn niet opnieuw krijgt.
Raadpleeg uw arts als u te veel last heeft van een van de bovengenoemde bijwerkingen of als u andere bijwerkingen ervaart waar u zich zorgen over maakt.
naar boven
Verboden
autorijden, alcohol drinken en alles eten?
Bij dit medicijn zijn hiervoor geen beperkingen.
naar boven
Zwanger
Zwangerschap
Als u na het gebruik van de morning-afterpil toch zwanger blijkt te zijn, kunt u het best uw arts om advies vragen. U kunt dan bespreken of u een zwangerschapsonderbreking wilt.
Als u de zwangerschap wilt behouden, is het goed om te weten dat er tot nu toe geen aanwijzingen zijn dat het gebruik van de morning-afterpil schadelijk is voor de ongeboren baby.
Borstvoeding
Wilt u borstvoeding geven, overleg dan met uw arts of apotheker. Het hormoon uit de morning-afterpil komt in de moedermelk terecht. Meestal adviseert men daarom om vlak voor het innemen van de morning-afterpil nog een borstvoeding te geven en de volgende voedingen af te kolven en weg te gooien. Na acht uur kunt u weer gewoon borstvoeding geven. Uw kind zal dit medicijn dan nauwelijks binnenkrijgen.
naar boven
Wisselwerking
Er zijn van dit middel geen belangrijke wisselwerkingen met andere medicijnen bekend.
naar boven
Vergeten
U kunt de tablet nog innemen tot 72 uur (drie dagen) na de onbeschermde geslachtsgemeenschap. Als het langer geleden is, overleg dan met uw arts over een andere methode, zoals een morning-afterspiraal of de morning-afterpil met ulipristal. Deze kunnen nog tot vijf dagen na de onbeschermde geslachtsgemeenschap worden gebruikt.
naar boven
Merk en soorten
Levonorgestrel is sinds 1966 internationaal op de markt. Deze morning-afterpil met levonorgestrel is sinds 2000 in Nederland verkrijgbaar onder de merknamen Norlevo en Postinor. Het medicijn is sinds begin 2005 verkrijgbaar zonder recept.
naar boven
Kies soort en sterkte. Vergelijk dan in het overzicht de bedragen.
Medicijnen met dezelfde werkzame stof hebben dezelfde werking. Medicijnen met een andere werkzame stof kunnen een ander effect hebben.
Zelfde werkzame stof
Medicijnen met dezelfde werkzame stof worden onder verschillende merken verkocht.
Andere werkzame stof
Raadpleeg altijd huisarts of apotheker als u van medicijn wilt veranderen!
