Kortdurende of voortschrijdende leverbeschadiging door overmatig alcoholgebruik
De gebruikelijke oorzaak van ernstige, langdurige leveraandoeningen in de westerse landen is overmatige alcoholconsumptie (zie Alcohol en gezondheid, en Alcoholverslaving). Dat meer mannen aandoeningen hebben die met alcohol samenhangen, komt doordat meer mannen dan vrouwen te veel alcohol drinken. Vrouwen zijn echter gevoeliger voor dit soort ziekten vanwege verschillen in de manier waarop mannen en vrouwen alcohol afbreken. Regelmatig overmatig alcoholgebruik veroorzaakt eerder leverbeschadigingen dan af en toe veel drinken. Hoe langer men veel alcohol drinkt, des te groter is de kans op het krijgen van een aandoening. Aan alcohol verbonden, langdurige leverziekten geven een grotere kans op leverkanker (Leverkanker).
Alcohol kan drie typen leverziekten veroorzaken: leververvetting, alcoholische hepatitis en cirrose (hierna). Gewoonlijk volgen deze aandoeningen op elkaar, maar dit hoeft niet zo te zijn. In de loop der jaren ontwikkelen de meeste zware drinkers een vervette lever, waarbij vetbolletjes zich in de levercellen ontwikkelen. Gaat men door met drinken, dan komt cirrose tot ontwikkeling. Dan worden door alcohol beschadigde levercellen vervangen door vezelachtig littekenweefsel. Als zich eenmaal cirrose ontwikkeld heeft, is de schade onherstelbaar. Het is niet bekend waarom sommige drinkers hepatitis of cirrose blijven ontwikkelen en andere niet.
- Vervette lever
- Overmatig alcoholgebruik kan de lever beschadigen; er ontwikkelen zich dan vetbolletjes in de levercellen, zoals op deze vergroting te zien is.
- Normale cellen
- Vetbolletjes
Een leververvetting veroorzaakt geen symptomen en blijft vaak onopgemerkt. Bij ongeveer één van de drie patiënten raakt de lever echter vergroot, en dat kan leiden tot pijn rechtsboven in de buik.
Ook alcoholische hepatitis hoeft geen symptomen te veroorzaken, maar na ongeveer tien jaar veel drinken bij mannen en al eerder bij vrouwen, komen gewoonlijk de eerste symptomen tot ontwikkeling. Dit kunnen zijn:
- misselijkheid en af en toe overgeven;
- pijn rechtsboven in de buik;
- gewichtsverlies;
- koorts;
- geel worden van huid en oogwit (zie Geelzucht).
- opgezwollen buik.
Cirrose kan jarenlang geen enkele klacht tot gevolg hebben of slechts lichte klachten, zoals:
- slechte eetlust en gewichtsverlies;
- misselijkheid;
- verlies van spierweefsel.
In sommige gevallen kan cirrose leiden tot een ernstige aandoening, waarbij de druk in de bloedvaten in de wand van de slokdarm oploopt. Deze bloedvaten raken hierdoor verwijd en gaan kronkelen (spataders) en kunnen uiteindelijk barsten: met als gevolg een grote bloeding in het spijsverteringskanaal (Verhoogde druk van de poortader en opgezette aderen (slokdarmvarices)). Ernstige alcoholische hepatitis en cirrose kunnen leiden tot leveruitval (Leverfalen), wat kan leiden tot coma (Coma) en de dood.
Er moet in het verleden overmatig alcoholgebruik hebben plaatsgevonden om de diagnose van aan alcohol gerelateerde leverziekte te kunnen stellen. Het is belangrijk dat u eerlijk bent en uw huisarts precies vertelt hoeveel u drinkt.
Uw huisarts kan uw bloed laten onderzoeken op de leverfunctie. Ook een leverbiopsie (zie TEST: Leverbiopsie) kan nodig zijn, een procedure waarbij een holle naald in de lever wordt gebracht om een biopsie te verrichten, waarna het biopt microscopisch wordt onderzocht op afwijkende cellen.
Mensen met een aan alcohol gerelateerde leverziekte moeten direct en voorgoed stoppen met het drinken van alcohol. Velen hebben hierbij professionele hulp nodig. Als men toch drinkt, schrijdt de ziekte vermoedelijk voort en kan de afloop fataal zijn. Na stoppen is de prognose over het algemeen beter.
Een leververvetting verdwijnt vaak binnen drie tot zes maanden nadat men met het drinken van alcohol is gestopt. Sommige mensen met alcoholische hepatitis die ophouden met drinken, herstellen volledig. In de meeste gevallen is de beschadiging van de lever echter onherstelbaar en leidt de aandoening tot cirrose. Ernstige alcoholische cirrose kan een aantal ernstige complicaties met zich meebrengen, die in sommige gevallen fataal zijn. Ongeveer de helft van de mensen met cirrose overlijdt binnen vijf jaar aan leveruitval, meer dan één van de tien ontwikkelt leverkanker. Mensen met een aan alcohol gerelateerde leverziekte die geen andere ernstige gezondheidsproblemen hebben en opgehouden zijn met drinken, kunnen in aanmerking komen voor een levertransplantatie (Levertransplantatie (behandeling)).
Veel van de symptomen en enkele complicaties van de aan alcohol gerelateerde leverziekte kunnen met enig succes worden behandeld. Zo kan bijvoorbeeld een opgezwollen buik, die het gevolg is van ophoping van lichaamsvocht in de buikholte, met vochtafdrijvende middelen (Diuretica) en een zoutarm dieet worden bestreden. Misselijkheid kan vaak met een antibraakmiddel (Antibraakmiddelen) worden verlicht.
- Leeftijd
- Komt meer voor boven 30 jaar
- Langdurig overmatig alcoholgebruik is een risicofactor
- Geen factoren van betekenis
- Geslacht
- Komt meer voor bij mannen
- Leefwijze
- Langdurig overmatig alcoholgebruik is een risicofactor
- Erfelijkheid
- Geen factoren van betekenis