Ontsteking van hart, gewrichten en huid door een bacteriële infectie
Nog geen vijftig jaar geleden was acuut reuma in de westerse wereld een veelvoorkomende kinderziekte die bij duizenden mensen tot beschadigde hartkleppen leidde. De schade komt bij oudere mensen aan het licht in de vorm van klepafwijkingen, meestal mitralisstenose (Mitralisstenose). Acuut reuma is nu betrekkelijk zeldzaam geworden, vooral door het gebruik van antibiotica (Antibiotica), een hogere levensstandaard en betere huisvesting. Onder allochtone bevolkingsgroepen komt de aandoening echter vaker voor. In de ontwikkelingslanden komt acuut reuma nog steeds bij veel mensen voor.
Acuut reuma ontwikkelt zich na een streptokokkeninfectie, meestal van de keel. De aandoening ontstaat als het immuunsysteem als antwoord op de infectie de eigen weefsels aanvalt.
Acuut reuma ontwikkelt zich één tot vier weken nadat de keelpijn is verdwenen. De belangrijkste klachten zijn:
- hoge koorts;
- belangrijke gewrichten zoals knieën, ellebogen en enkels doen pijn en zwellen op;
- karakteristieke vlekkerige roze uitslag op romp en ledematen.
Als de hartspier is getroffen, kunnen er enkele weken lang kortademigheid en pijn op de borst optreden, tot de ontsteking overgaat. Ontsteking van een hartklep veroorzaakt permanente schade die jaren later tot verdikking en littekenvorming kan leiden. Deze klepschade veroorzaakt klachten zoals vermoeidheid.
Als de arts acuut reuma vermoedt, maakt deze een uitstrijkje van de keel en wordt het bloed op streptokokken onderzocht. Een röntgenfoto van de borst (Röntgenopname (test)) laat zien of het hart vergroot en daarmee ontstoken is. Een ECG (Elektrocardiografie () geeft inzicht in de elektrische activiteit van het hart, en met een echocardiogram (Echocardiografie (test)) kan de arts het inwendige van het hart en de hartkleppen bekijken.
Acuut reuma wordt behandeld met twee weken complete bedrust en antibiotica om de infectie te bestrijden. Met ontstekingsremmers (
NSAID’s
) worden de koorts en de gewrichtsontsteking bestreden, terwijl corticosteroïden (Corticosteroïden) de ontsteking van het hart verminderen. Vaak moet de patiënt tot vijf jaar lang lage doses antibiotica blijven slikken om terugkeer van de aandoening te voorkomen. Ongeveer 1 procent van de mensen sterft tijdens de eerste aanval van acuut reuma. De kans op terugkeer is het grootst in de eerste drie jaar na het oplopen van de infectie bij jongvolwassenen en bij mensen met beschadigde hartkleppen. Na tien jaar heeft twee derde van de patiënten een hartklepafwijking, zoals mitralis stenose (zie Mitralisstenose) en insufficiëntie (zie Mitralisinsufficiëntie).
- Leeftijd
- Wordt meestal op een leeftijd van 5 tot 15 jaar opgelopen; de gevolgen komen vaak pas veel later aan het licht
- Geen factoren van betekenis
- Geen factoren van betekenis
- Leefwijze
- Dicht op elkaar leven en ondervoeding zijn risicofactoren
- Geslacht
- Geen factoren van betekenis
- Erfelijkheid
- Geen factoren van betekenis
