Chronische pancreatitis; langdurige ontsteking van de alvleesklier die tot steeds slechter functioneren leidt
Chronische alvleesklierontsteking is een voortschrijdende aandoening, waarbij de klier permanent ontstoken is. Een van de functies van de alvleesklier is het afscheiden van een vloeistof waarin spijsverteringsenzymen zitten die aan de inhoud van de darm worden toegevoegd. De alvleesklier produceert ook de hormonen insuline en glucagon die in de bloedbaan worden afgescheiden en de bloedsuikerspiegel reguleren. Bij chronische alvleesklierontsteking wordt het gezonde alvleesklierweefsel vervangen door littekenweefsel, waardoor het functioneren van de klier langzaam afneemt. De aandoening is meestal pijnlijk en kan tot complicaties leiden. Beschadiging van de alvleesklier is gewoonlijk onherstelbaar.
De oorzaak van chronische alvleesklierontsteking is meestal langdurig overmatig alcoholgebruik. Een minder gewone oorzaak is zeer grote hoeveelheden vetten in het bloed (zie Erfelijke hyperlipoproteïnemie) of zeer grote concentraties ijzer in het lichaam (zie Hemochromatose). In sommige gevallen is de oorzaak onduidelijk.
Symptomen ontwikkelen zich gewoonlijk in de loop van enkele jaren en variëren in ernst, afhankelijk van de mate van aantasting van de alvleesklier. Aanvankelijk zijn er geen klachten, maar na verloop van tijd krijgt men last van:
- aanhoudende pijn in de bovenbuik, vaak met uitstraling naar de rug;
- misselijkheid en overgeven;
- verlies van eetlust.
Complicaties komen voort uit de verminderde productie van enzymen en hormonen. Een kleinere enzymenproductie veroorzaakt slechte opname van voedingsstoffen (Malabsorptie), een aandoening die tot een vettige, volumineuze ontlasting kan leiden, vitaminetekort en gewichtsverlies. Diabetes mellitus (Diabetes mellitus) kan een gevolg zijn van een verminderde insulineproductie.
Er bestaat geen eenvoudige test om chronische alvleesklierontsteking vast te stellen. Op een röntgenfoto (Röntgenfoto’s), echoscopie (Echografie (echoscopie)) of MRI () ziet men soms calciumafzettingen in de alvleesklier, een teken dat de klier ontstoken is geweest. Een andere mogelijkheid is een ERCP (Een ) of endoscopie met echo om galstenen op te sporen. Bovendien kan uw bloed worden onderzocht om de suikerspiegel vast te stellen.
Uw arts zal u aanraden alcohol en vetrijk eten te vermijden. U kunt medicijnen nodig hebben om de hormonen en enzymen te vervangen die door de alvleesklier geproduceerd hadden moeten worden. Bij iedere maaltijd moeten de enzymen in pil- of poedervorm worden ingenomen om de spijsvertering op gang te houden. Ook kunnen regelmatig injecties met insuline nodig zijn om de bloedsuikerspiegel op peil te houden; gewoonlijk moet dit levenslang worden volgehouden. Als de pijn erg is, worden sterke pijnstillers op basis van opium (Analgetica) gegeven. In sommige gevallen kan de pijn worden verlicht door de zenuw te blokkeren. Er wordt dan een injectie gebruikt om de pijnzenuwen van de alvleesklier naar het ruggenmerg te vernietigen. In enkele gevallen is het operatief verwijderen van de alvleesklier de enige oplossing. Soms geeft een minder ingrijpende operatie waarbij de afvloed van het alvleeskliersap wordt bevorderd, ook verlichting van de pijn.
De symptomen van chronische alvleesklierontsteking kunnen in de loop van de tijd minder worden, maar soms verergert de aandoening en worden de symptomen ernstiger. Mensen met chronische alvleesklierontsteking hebben een grotere kans op alvleesklierkanker (hierna).
- Leeftijd
- Komt het meest voor tussen 35 en 45 jaar
- Geen factoren van betekenis
- Erfelijk bepaalde chronische pancreatitis is zeldzaam
- Leefwijze
- Overmatig alcoholgebruik is een risicofactor
- Geslacht
- Geen factoren van betekenis
- Erfelijkheid
- Erfelijk bepaalde chronische pancreatitis is zeldzaam
