Ontsteking van de keelamandelen, twee stukjes weefsel achter in de keel die deel uitmaken van het afweersysteem van het lichaam
De keelamandelen zijn twee stukjes lymfweefsel achter in de keel die deel uitmaken van het afweersysteem van het lichaam. Als deze amandelen ontstoken raken en pijn gaan doen, meestal ten gevolge van een luchtweginfectie, spreken we van tonsillitis. Deze infectie kan worden veroorzaakt door een virus, zoals het virus dat verkoudheid veroorzaakt, of door een bacterie, zoals streptokokken. Tonsillitis komt in sommige families vaker voor, wat kan wijzen op een erfelijke factor.
Bij kinderen jonger dan zeven jaar komt tonsillitis veel voor doordat de keelamandelen dan voor het eerst aan tal van infecties bloot komen te staan. Kinderen met tonsillitis kunnen ook vergrote neusamandelen (hiervoor) hebben. De keelamandelen worden naarmate het kind ouder wordt, kleiner. Tonsillitis komt bij volwassenen veel minder vaak voor (zie Keelontsteking en amandelontsteking).
De symptomen van tonsillitis treden meestal in de loop van 24-36 uur op. Deze kunnen zijn:
- keelpijn en moeite bij het slikken;
- koorts;
- hoofdpijn;
- buikpijn;
- braken en/of diarree;
- vergrote en gevoelige lymfklieren in de hals.
Baby’s en kinderen die nog niet kunnen praten, kunnen hun ouders niet vertellen dat ze keelpijn hebben, maar zullen wel weigeren te eten of te drinken, omdat slikken zo’n pijn doet. Ze zijn vaak lusteloos en prikkelbaar.
Bij jonge kinderen kan de snel oplopende koorts aan het begin van de tonsillitis ervoor zorgen dat het kind een stuip krijgt (zie Koortsstuipen).
Met wat zelfhulpmaatregelen kunt u er thuis al voor zorgen dat uw kind zich wat prettiger voelt. Als uw kind zich erg ziek voelt, pijn heeft of slecht drinkt, kunt u eventueel paracetamol geven (zie Pijnstillers) Moedig uw kind aan regelmatig kleine beetjes te drinken, vooral als het heeft overgegeven. Koude, niet-zuurhoudende dranken zijn goed voor een zere keel, maar u zult merken dat oudere kinderen liever ijs of een ijslolly hebben. Oudere kinderen hebben ook baat bij zuigen op keelpastilles of gorgelen met zout water.
Ga naar de arts als de keelklachten zeer heftig zijn, de koorts langer dan drie dagen aanhoudt of als het kind erg ziek is.
De arts zal de keel van uw kind bekijken en in de hals voelen naar opgezette lymfklieren. Ook zal de arts in de oren kijken of er sprake is van een oorontsteking (zie Otoscopie). Als de arts een bacteriële keelontsteking vermoedt, zal het kind antibiotica voorgeschreven krijgen.
De meeste kinderen herstellen binnen een paar dagen. Als een kind niet genoeg drinkt, kan het uitgedroogd raken. Dan is opname noodzakelijk voor toediening van vocht en antibiotica per infuus. Als er een abces naast de ontstoken keelamandel zit, wordt dit operatief behandeld.
- Amandelontsteking
- Deze keelamandelen zijn opgezet en ontstoken ten gevolge van een infectie; ook wel tonsillitis genoemd.
- Opgezette keelamandel
- Tong
Sommige kinderen maken met zekere regelmaat een amandelontsteking door, maar als het kind een jaar of acht is, is dit meestal wel voorbij. Als een kind vaak thuis moet blijven door deze ziekte, kan de arts aanraden de amandelen operatief te laten verwijderen (zie Tonsillectomie en adenoïdectomie).
- Leeftijd
- Komt vooral voor bij kinderen jonger dan 7 jaar
- Geen factoren van betekenis
- Geen factoren van betekenis
- Erfelijkheid
- Zit soms in de familie
- Geslacht
- Geen factoren van betekenis
- Leefwijze
- Geen factoren van betekenis
