Ontsteking van de bekleding van het hart waarbij vooral de hartkleppen worden getroffen
De inwendige bekleding van het hart, het endocard, kan geïnfecteerd raken als bacteriën in het bloed komen en het hart bereiken. Door de infectie raakt de bekleding vooral bij de hartkleppen ontstoken, waarna bacteriën en bloedstolsels zich bij het ontstoken deel kunnen ophopen. De kleppen zijn extra gevoelig voor ontsteking als ze al beschadigd zijn of als een klepprothese is geïmplanteerd (zie Hartklepvervanging, Hartklepvervanging (behandeling)).
In de meeste gevallen is bacteriële endocarditis een aandoening die zich in de loop van weken en maanden ontwikkelt en slechts tot vage klachten, zoals koorts en pijnlijke gewrichten, leidt. Endocarditis kan een acute aandoening zijn die snel één of meer hartkleppen beschadigt en binnen enkele dagen tot een levensbedreigend acuut hartfalen (Acuut hartfalen) leidt.
Endocarditis wordt meestal door bacteriën veroorzaakt en soms door schimmels. Micro-organismen die normaal onschuldig zijn, kunnen tijdens een tandartsbehandeling, vooral het trekken van een kies, en operaties van het spijsverteringsstelsel of de urinewegen in het bloed komen.
De infectie ontstaat een enkele keer ook bij een medische behandeling, bijvoorbeeld als er een katheter in de blaas is gebracht. Heel zelden is bacteriële endocarditis het gevolg van hartchirurgie en dan meestal als er kunstmatige onderdelen als een kunstklep worden aangebracht.
Mensen bij wie het immuunsysteem wordt onderdrukt, zijn extra gevoelig voor bacteriële endocarditis, omdat ze minder goed zijn opgewassen tegen infecties. Zo lopen mensen met een hiv-infectie of aids (Hiv-infectie en aids) en mensen die een behandeling met medicijnen tegen kanker (Geneesmiddelen tegen kanker) ondergaan, sneller een bacteriële endocarditis op.
Mensen die drugs spuiten, hebben ook meer kans op de infectie, vooral als ze naalden met andere personen delen, want de micro-organismen kunnen in de bloedstroom worden geïnjecteerd en zo in het hart terechtkomen.
De klachten van chronische endocarditis zijn vaak algemeen en niet met hartbeschadiging verbonden. De belangrijkste zijn:
- vermoeidheid;
- koorts en ’s nachts zweten;
- pijnlijke gewrichten;
- gewichtsverlies.
Geïnfecteerd materiaal kan van de klep afbreken en een bloedvat elders in het lichaam afsluiten. Zo kunnen bijvoorbeeld kleine stolsels in de haarvaten onder de vingernagels of huid blijven steken, waardoor kleine bloedingen als van een splinter ontstaan. Als een stolsel in een slagader naar de hersenen terechtkomt, kan dat tot een beroerte (Beroerte) leiden.
De volgende klachten van acute endocarditis doen zich plotseling voor:
- hoge koorts;
- hartkloppingen (zich bewust zijn van een onregelmatige of abnormaal snelle hartslag).
De klachten kunnen snel verergeren. Als er vervolgens acuut hartfalen ontstaat, treden er ook klachten als kortademigheid en opgezwollen enkels op.
Chronische bacteriële endocarditis is lastig vast te stellen, omdat de klachten vaak niet naar het hart verwijzen. De arts zal aan de aandoening denken als bij onderzoek een nieuw hartgeruis of een verandering in een bestaand hartgeruis te horen is. Echocardiografie (Echocardiografie (test)) kan de diagnose bevestigen; de arts kijkt daarmee in het inwendige van het hart en kan zo ontstoken materiaal op de kleppen zien. Een bloedtest wijst uit welk organisme verantwoordelijk is voor de infectie.
Als u bacteriële endocarditis hebt, krijgt u zes weken lang antibiotica (Antibiotica) ingespoten. Bloedtests wijzen uit of de infectie aan het verdwijnen is. Deze behandeling heeft in 80 procent van de gevallen succes. Als een klep ernstig beschadigd is of als de infectie niet met medicijnen kan worden bestreden, kan het nodig zijn de hartklep te vervangen (Hartklepvervanging (behandeling)).
Als u een klepgebrek hebt of als een van de kleppen is vervangen, moet u altijd op de klachten van endocarditis letten en onmiddellijk naar de arts gaan als u ze opmerkt. Als u eenmaal endocarditis hebt gehad, hebt u een verhoogde kans op terugkeer van de aandoening. Mogelijk moet u langdurig antibiotica blijven slikken om dat risico te vermijden.
Voor een tandartsbehandeling en operaties aan spijsverteringsstelsel en urinewegen zult u meestal een eenmalige dosis antibiotica krijgen.
- Gevolg van bacteriële endocarditis
- Bloeding onder de vingernagel, een zogenoemde splinterbloeding.

- Splinterbloeding
- Leefwijze
- Spuiten van drugs verhoogt het risico
- Geen factoren van betekenis
- Geen factoren van betekenis
- Leeftijd
- Geen factoren van betekenis
- Geslacht
- Geen factoren van betekenis
- Erfelijkheid
- Geen factoren van betekenis