Hoewel sommige botbreuken niet hoeven te worden vastgemaakt met een plaat of een pen, moeten de meeste breuken wel worden gezet (rechtgezet) en vervolgens worden gestabiliseerd zodat de breukvlakken netjes aansluiten en de breuk goed kan genezen. De methode van fixatie van de gebroken stukken bot hangt af van het type, de plaats en de ernst van de botbreuk.
De eenvoudigste manier om ervoor te zorgen dat de botstukken weer goed aan elkaar groeien is door middel van een gips- of kunststofverband. Dit wordt om een arm of been aangebracht om de breuk op zijn plaats te houden en beweging in de botbreuk te voorkomen. Na enkele weken wordt het gipsverband weer verwijderd in het ziekenhuis.
- Kunststofverband
- Kunststof is licht, waterdicht en duurzaam. Het wordt in de vorm van een zwachtel om het gebroken ledemaat aangebracht. Daarna droogt het op en wordt het hard, zodat het steun geeft zonder de bloedtoevoer af te knellen.
Een botbreuk kan nadat die is rechtgezet (repositie) worden vastgezet door middel van een mergpen, platen en schroeven of ijzerdraden. Deze fixatie wordt osteosynthese genoemd. Gips of een kunststofverband is vaak niet meer nodig.
- Platen en schroeven
- Een fractuur van het scheenbeen (tibia) is gefixeerd met een metalen plaat en schroeven.
- Schroef
- Plaat
- Scheenbeen
- Ingebrachte staaf
- Een fractuur van de ellepijp (ulna) is gefixeerd met een pen die in de mergholte is ingebracht.
- Ellepijp
- Metalen staaf
Een bot dat op meer plaatsen is gebroken, kan worden behandeld met een ‘externe fixateur’. Bij deze techniek worden pinnen door de huid heen in de botfragmenten geboord. Een uitwendig metalen frame houdt de pinnen en dus de botstukken op hun plaats, zodat het aangedane ledemaat binnen enkele dagen weer kan worden gebruikt. Na genezing van de fractuur worden frame en pinnen verwijderd.
- Reparatie scheenbeen
- De foto toont een gebroken scheenbeen (tibia) dat met een externe fixateur is behandeld. In de tekening eronder wordt de plaats van de pennen in het bot weergegeven. Ze zijn onder algemene narcose door de huid heen in het bot geboord en verbonden aan twee uitwendige metalen staven. De pinnen doen geen pijn als ze eenmaal op hun plaats zitten en worden onder algemene verdoving weer verwijderd.
- Metalen pen
- Metalen staaf
- Metalen staaf
- Metalen pen
- Gebroken scheenbeen
Tractie betekent dat men door geleidelijke trekkracht met behulp van gewichtjes ervoor zorgt dat de gebroken botdelen weer op de goede plaats komen. Deze methode wordt niet meer zo vaak gebruikt, maar soms is een operatieve behandeling van een botbreuk niet meteen mogelijk. Vooral bij bovenbeenfracturen komt het voor dat door de spanning in de krachtige bovenbeenspieren de botstukken fors langs elkaar worden getrokken. Het been wordt daardoor korter. Om de botstukken in lijn te houden en verkorting te voorkomen wordt tractie gegeven.
- Tractie van het dijbeen
- In het bovenste deel van het scheenbeen wordt een pen geboord. Daaraan hangt via een katrolsysteem een gewicht. De kracht die zo op het been wordt uitgeoefend, houdt het gebroken dijbeen in lijn en op lengte.
- Ondersteunende bedbeugel
- Katrol
- Koord
- Draagband
- PIN: Het gewicht trekt aan een pen die door het bovenste deel van het scheenbeen is geboord
- Gewicht
- Beugel
- BEDFRAME: Als het bed aan één kant hoger wordt gezet, nemen de trekkrachten toe
