Een mens heeft twee bijnieren, die ieder boven een nier liggen. De hormonen die deze aanmaken, zijn onmisbaar voor de regulering van de stofwisseling. Als de plasmawaarde van bijnierhormonen afwijkend zijn, kunnen de gevolgen zich in het hele lichaam voordoen en zelfs levensbedreigend zijn. Deze aandoeningen zijn echter zeldzaam.
Aandoeningen aan de bijnieren kunnen zowel onder- als overproductie van bijnierhormonen veroorzaken. Hieronder worden eerst de aandoeningen behandeld waarbij er te veel bijnierhormonen worden aangemaakt. Een dergelijke overproductie wordt bijna altijd veroorzaakt door een tumor in een van de bijnieren. Deze zijn gewoonlijk niet kwaadaardig en kunnen meestal operatief worden verwijderd.
In het laatste deel wordt de ziekte van Addison besproken, een aandoening waarbij de bijnieren te weinig hormonen produceren. Een tekort aan deze hormonen wordt vaak veroorzaakt door een auto-immuunstoornis die de klier aantast. De ziekte van Addison wordt vaak met succes met synthetische hormonen bestreden.
Bijnieraandoeningen worden soms veroorzaakt door veranderingen in de hoeveelheden hormonen die de hypofyse aanmaakt (zie Aandoeningen aan de hypofyse, Aandoeningen aan de hypofyse). Er bestaat ook een zeer zeldzame aandoening die door een genetische afwijking wordt veroorzaakt (zie Aangeboren bijnierhyperplasie, Congenitale bijnierhyperplasie of adrenogenitaal syndroom). Aandoeningen die worden veroorzaakt door een afwijkende productie van geslachtshormonen door de bijnieren, worden elders behandeld zie Hormonale problemen bij de man, Hormonale afwijkingen bij de man, en Problemen met menstruatie, menopauze en hormonen).
- Bijniermerg
- Vet
- Nier
- Bijnierschors
Zie Hormonen en Stofwisseling voor meer informatie over de bouw en functie van de bijnieren.