Aangeboren blindheid

Medische encyclopedie

Ernstig aangetast gezichtsvermogen dat al bij de geboorte aanwezig is

Het gezichtsvermogen speelt een belangrijke rol bij de vroege ontwikkeling van een kind. Slechtziendheid bij de geboorte zal een ernstige ontwikkelingsachterstand geven en waarschijnlijk tot leerproblemen leiden, vooral als er nog andere problemen spelen, zoals aangeboren doofheid.

Ongeveer negen op de tien kinderen van wie men vermoedt dat ze blind zijn, zien toch wel iets, ook al zijn het maar vormen of het verschil tussen licht en donker.

De oorzaken

De helft van alle gevallen van aangeboren blindheid in de westerse wereld zit in de familie, zodat er kan worden gedacht aan een erfelijke factor. Een andere belangrijke oorzaak is een aangeboren infectie, zoals toxoplasmose en de virusinfectie rodehond. Deze infecties worden door de moeder overgedragen op de foetus en kunnen leiden tot oogproblemen bij de baby. Aangeboren rodehond komt tegenwoordig nog maar zelden voor, omdat ervoor wordt ingeënt tijdens de kindertijd.

De ogen van de baby kunnen ook aangedaan zijn door staar, waarbij de ooglenzen troebel of ondoorzichtig zijn, of door glaucoom, waarbij de oogzenuw aangetast is door toenemende druk in de ogen. Hersenbeschadiging door zuurstofgebrek tijdens de geboorte kan ook een oorzaak van aangeboren blindheid zijn.

De symptomen

Ouders merken meestal binnen een paar weken dat hun baby slecht ziet. De baby zal minder reageren dan andere baby’s en rustig liggen om zo goed mogelijk te kunnen horen. Ouders kunnen ook merken dat hun baby:

  • niet in staat is de ogen op een voorwerp dichtbij te fixeren;
  • willekeurige oogbewegingen maakt;
  • met zes weken nog niet lacht;
  • abnormaal grote, troebele ogen heeft, indien hij ook glaucoom heeft.

Het is voor ouders moeilijk zich te hechten aan een stille baby die niet lacht.

De diagnose

Als ouders niet merken dat hun kind vanaf de geboorte slecht ziet, zal dit er bij controle op het consultatiebureau wel uitkomen. Een kindje waarvan men denkt dat het slechtziend is, zal voor onderzoek naar een specialist worden verwezen (zie TEST: Ogentests bij kinderen). Het gehoor van het kindje wordt ook getest (zie TEST: Gehoortests bij kinderen), want als het kind ernstig slechtziend is, zal het meer op het gehoor afgaan.

De behandeling

Slechts bij een klein aantal baby’s valt het gezichtsvermogen te verbeteren, zoals bij glaucoom en staar. Hierbij is het van belang dat er snel wordt behandeld. Zodra staar of glaucoom ontdekt is, volgt in de meeste gevallen een operatie (zie BEHANDELING: Staaroperatie).

Ook als het gezichtsvermogen niet kan worden verbeterd, is er veel te doen om ervoor te zorgen dat het kind zijn andere zintuigen of wat er nog rest van het zien zo goed mogelijk te gebruiken. Als bij uw kind de diagnose blindheid wordt gesteld, staat er een heel team van deskundigen, inclusief een leerkracht voor blinde kinderen, klaar om u en uw kind te begeleiden. U krijgt ook advies over hoe u uw kind kunt stimuleren met behulp van spraak, geluiden en aanrakingen en hoe u uw huis zo moet aanpassen dat uw kind er veilig kan rondlopen en zelfvertrouwen kan krijgen. Sommige kinderen hebben speciaal onderwijs nodig om braille te leren; dit is een systeem van reliëfstippen die blinden kunnen lezen.

Ouders met een blind kind die nog meer kinderen willen of aanstaande ouders die zelf blind zijn, kunnen een genetisch consult krijgen.

Aangeboren glaucoom
Het oog van dit kind is groot en troebel door de verhoogde druk in het oog, die wordt veroorzaakt door aangeboren glaucoom.
Aangeboren glaucoom

De prognose

Kinderen die voor staar of glaucoom zijn behandeld, zullen vaak slechtziend blijven, maar nog wel genoeg zien om een aantal dingen zonder hulp te kunnen doen. Veel blinde of slechtziende kinderen die geen andere handicaps hebben, ontwikkelen zich goed.

Risicofactoren

Leeftijd
Bij de geboorte al aanwezig
Geen factoren van betekenis
Geen factoren van betekenis
Erfelijkheid
Zit soms in de familie
Geslacht
Geen factoren van betekenis
Leefwijze
Geen factoren van betekenis

Andere gerelateerde onderwerpen

U bevindt zich hier:

U gebruikt een verouderde webbrowser, wij raden u aan over te schakelen naar een van onderstaande moderne internetbrowsers.