Het bloed vormt het transportsysteem van het lichaam, het stroomt voortdurend door het lichaam om zuurstof, voedingsstoffen en andere stoffen aan de weefsels te leveren en afvalproducten af te voeren. Het lymfvaatstelsel loopt vrijwel parallel aan de bloedsomloop, het verzamelt vocht uit weefsels en geeft dat weer aan het bloed af. Zowel de bloedsomloop als het lymfvaatstelsel maakt deel uit van het immuunsysteem van het lichaam.
Lichaamsweefsels zoals spieren, hersenen, hart en andere organen moeten van energie worden voorzien om te functioneren. Die energie krijgen ze uit glucose en zuurstof, die door het bloed naar de weefsels worden gebracht. Het bloed circuleert in rust in ongeveer een minuut door het lichaam en tijdens zware inspanning in twintig seconden.
- De cellen in het bloed
- In een sterk vergroot druppeltje bloed zijn de diverse soorten bloedcellen te zien: verschillende soorten witte bloedlichaampjes naast rode bloedlichaampjes en bloedplaatjes.
Glucose, een enkelvoudige suiker (monosacharide) die wordt gevormd bij het afbreken van voedsel, zit opgelost in het bloed en wordt door de bloedsomloop naar elke cel in het lichaam gebracht. Om energie vrij te maken moet glucose in de cellen ‘verbrand’ worden en daar is zuurstof voor nodig (oxidatie). Zuurstof wordt door de rode bloedlichaampjes van de longen naar de cellen getransporteerd en daar overgedragen.
De cellen hebben behalve glucose ook eiwitten, vetten, vitaminen, mineralen en lipiden, zoals cholesterol, nodig. Deze stoffen zitten in het plasma, het vloeibare deel van het bloed, en bereiken zo elke cel.
Terwijl de cellen hun functies uitvoeren, zoals groeien, delen en schade repareren, geven ze afvalstoffen aan de bloedsomloop af. Hiertoe behoren kooldioxide, dat ontstaat bij de oxidatie van glucose, en afvaleiwitten zoals ureum en bilirubine die ontstaan bij de afbraak van het pigment hemoglobine. Kooldioxide wordt in de longen uit het bloed verwijderd. Overige afvalstoffen worden vooral in de lever verwerkt voor ze via de feces worden uitgescheiden of via de nieren met de urine het lichaam verlaten.
- Wit bloedlichaampje
- Sommige witte bloedlichaampjes spelen een uiterst belangrijke rol in het afweersysteem van het lichaam.
In het bloed zitten kleurloze cellen, die witte bloedlichaampjes worden genoemd. Zij vormen het belangrijkste onderdeel van het immuunsysteem, dat het lichaam beschermt tegen infectie, tegen gifstoffen die door micro-organismen worden gemaakt en tegen sommige soorten kanker.
Een andere essentieel onderdeel van het immuunsysteem bestaat uit eiwitten die antilichamen worden genoemd en die helpen micro-organismen te doden. Antilichamen worden ook door het bloed getransporteerd. Ook het lymfatische systeem maakt deel uit van het immuunsysteem. Het beschermt door lichaamsvreemde deeltjes te filteren en vernietigen, bijvoorbeeld infecterende organismen die in de lichaamssappen zitten.
Het bloed bevat verder miljarden kleine cellen die bloedplaatjes worden genoemd en die scheurtjes in de bloedvaten dichten door bloedstolsels te vormen.
