Een vorm van anemie die door een tekort aan ijzer in het lichaam wordt veroorzaakt
Anemie door ijzertekort is de meest voorkomende vorm van anemie (een tekort aan het zuurstoftransporterende pigment hemoglobine in rode bloedlichaampjes). IJzer is een essentieel onderdeel van hemoglobine en moet aanwezig zijn bij de productie van bloed. Als er te weinig ijzer beschikbaar is, wordt er in het beenmerg minder hemoglobine gemaakt en in rode bloedlichaampjes opgenomen. Daardoor is er minder hemoglobine om zuurstof in de longen te binden en om zuurstof naar de lichaamsweefsels te vervoeren. Als gevolg daarvan kunnen de weefsels te weinig zuurstof krijgen.
Anemie door ijzertekort ontstaat meestal door een flink ijzerverlies vanwege aanhoudend bloedverlies. Deze vorm van anemie komt vooral voor bij vrouwen met hevige menstruatiebloedingen (zie Menorragie). Ook een bloeding elders in het lichaam, zoals bij een maagzweer (Ulcus pepticum (peptische zweer)), kan tot aanhoudend bloedverlies leiden. Het langdurig slikken van aspirine of van ontstekingsremmende pijnstillers (zie
NSAID’s
) kan tot bloedingen van de maagwand leiden. Bij mensen boven de zestig is dikkedarmkanker (Dikkedarmkanker en endeldarmkanker) soms een oorzaak van bloedverlies. Bloedingen in de maag of het bovenste deel van de darmen kunnen onopgemerkt blijven, terwijl bloedingen van het lagere deel van de darmen en van het rectum vaak waarneembaar zijn door bloedbijmenging of zwarte verkleuring van de ontlasting.
De tweede oorzaak van anemie door ijzertekort is een tekort aan ijzer in de voeding. Mensen die voeding met weinig of geen ijzer eten, bijvoorbeeld veganisten, lopen een risico op anemie.
Anemie door ijzertekort kan ook ontstaan als het lichaam meer ijzer nodig heeft dan normaal en de voeding het extra ijzer niet levert. Zo hebben zwangere vrouwen of kinderen die een groeispurt doormaken kans op anemie als hun voeding niet voldoende ijzer bevat.
Een andere oorzaak van anemie door ijzertekort zijn aandoeningen die de absorptie van ijzer uit de voeding verhinderen. IJzer wordt in het lichaam geabsorbeerd als de voeding de dunne darm passeert. Als de dunne darm beschadigd is, bijvoorbeeld door coeliakie (Coeliakie) of door een operatie aan de dunne darm, kan er een ijzertekort ontstaan.
Naast de volgende symptomen van anemie kunt u ook de symptomen van de onderliggende aandoening hebben:
- vermoeidheid en een gevoel van slapte;
- bleke huid;
- kortademigheid bij lichte inspanning.
Er zijn ook symptomen die specifiek bij een aanzienlijk tekort aan ijzer horen. De belangrijkste zijn:
- brosse nagels met een holle vorm;
- pijnlijke kloven in de huid aan weerszijden van de mond;
- een gladde, rode tong.
De arts zal bloedtesten laten doen om de hoeveelheid hemoglobine en ijzer in het bloed te meten. Als de oorzaak van het ijzertekort niet duidelijk is, kunnen er meer testen nodig zijn. Zo kan de ontlasting worden onderzocht op sporen van inwendige bloedingen (zie Bloedsporenonderzoek van de ontlasting).
De arts zal de onderliggende aandoening, bijvoorbeeld een maagzweer, behandelen. Hij kan ijzertabletten (ijzersiroop voor kinderen)voorschrijven.
Als de opname van ijzer door de darm onvoldoende is, kunnen ijzerinjecties de ijzervoorraad aanvullen. Bij een ernstige anemie kan een bloedtransfusie nodig zijn (zie boven).
- Geslacht
- Komt bij vrouwen vaker voor
- Geen factoren van betekenis
- Geen factoren van betekenis
- Leefwijze
- Veganistisch eten is een risicofactor
- Leeftijd
- Geen factoren van betekenis
- Erfelijkheid
- Geen factoren van betekenis