Kleine hoeveelheden bloed die kunnen worden getest op een groot aantal aandoeningen
Het afnemen van een buisje bloed (een bloedmonster) is een veelgebruikte medische procedure en wordt vaak uitgevoerd voor het stellen van een diagnose. Uit verschillende bloedbepalingen, zoals de lever- of nierfunctie, kan de arts uw algemene gezondheidstoestand afleiden. Ook kan hij hiermee zoeken naar risicofactoren die met ziekten verband houden. Zo kan bijvoorbeeld uw cholesterolgehalte worden bepaald, dat een risicofactor is voor atherosclerose (vernauwingen van de bloedvaten).
Enkele eenvoudige testen, zoals het meten van het bloedsuikergehalte, kunnen in het huisartsenlaboratorium worden uitgevoerd. Ingewikkeldere bepalingen worden in een ziekenhuislaboratorium gedaan. Hier kan worden gekeken naar micro-organismen en kan genetisch onderzoek worden uitgevoerd. Ook kan worden gekeken naar de verschillende soorten en aantallen bloedcellen en hun functie.
Bloed kan uit verschillende bloedvaten worden afgenomen: uit aders, uit haarvaten, en onder bijzondere omstandigheden uit een slagader. De plaats waar dit gebeurt, hangt af van de benodigde hoeveelheid en het doel van de test. Bloed wordt meestal afgenomen door een arts, een verpleegkundige of een medewerker van het laboratorium. In sommige omstandigheden kan het nodig zijn dat u bij uzelf een beetje bloed afneemt. Zo kunnen mensen met diabetes mellitus leren hoe ze thuis met een druppel bloed uit een vingerprik hun suikerspiegel kunnen bepalen.
De meeste bloedmonsters worden uit een ader afgenomen met een holle naald die verbonden is met een buis, zakje of injectiespuit die vacuüm wordt getrokken. Meestal wordt de ader aan de binnenkant van de elleboog gebruikt (zie Het afnemen van een bloedmonster), bij kleine kinderen vaak een ader in de hand of voet. Hierbij kan een plaatselijk verdovende spray worden gebruikt om de pijn te verzachten. Voor de meeste testen zijn maar enkele milliliters bloed nodig, van baby’s en kleine kinderen meestal nog minder.
Als slechts een of twee druppeltjes bloed nodig zijn, kan met een steriel mesje, een lancet, een gaatje worden geprikt in een vingertop, of in de hiel bij een baby. Hieruit kan een druppeltje bloed worden geperst.
Als de hoeveelheden zuurstof en kooldioxide in het bloed moeten worden gemeten, die op de ernst van een longziekte kunnen duiden, wordt een bloedmonster afgenomen van een slagader in de pols of lies (zie Het meten van gassen in het bloed). Deze procedure wordt gewoonlijk door een arts uitgevoerd. Hierbij kan plaatselijke verdoving worden toegepast.
