Infectie waarbij bacteriën zich in het bloed vermenigvuldigen
Bloedvergiftiging of sepsis is een mogelijk dodelijke aandoening, waarbij bacteriën zich snel vermenigvuldigen in de bloedbaan. Het is niet ongebruikelijk dat kleine aantallen bacteriën in het bloed terechtkomen via bijvoorbeeld een wondje in de huid. Meestal worden ze vernietigd door het immuunsysteem voordat ze symptomen kunnen veroorzaken. Wanneer echter grote aantallen bacteriën in het bloed komen vanuit een grote infectiehaard, zoals een nierbekkenontsteking (zie Pyelonefritis, Pyelonefritis), kan bloedvergiftiging ontstaan. Bloedvergiftiging kan optreden als complicatie van vrijwel elke ernstige infectieziekte.
De infectie komt vaker voor bij mensen met verminderde weerstand, bijvoorbeeld door een tekort aan witte bloedcellen door gebruik van cytostatica, chemotherapie of behandeling met immunosuppressiva (Immunosuppressiva) en wellicht ook diabetes mellitus (Diabetes mellitus). Kleine kinderen en oude mensen zijn extra kwetsbaar, terwijl mensen die intraveneus medicijnen of drugs gebruiken een verhoogd risico lopen doordat bacteriën via vuile naalden in hun bloed kunnen komen.
De klachten bij bloedvergiftiging ontwikkelen zich abrupt en bestaan uit hoge koorts en koude rillingen. Onderdelen van de celwand van de bacteriën (endotoxinen, peptidoglycaan en teichoïnezuur)activeren witte bloedcellen tot het afgeven van cytokinen (TNF-alfa, interleukine 1). Deze activatie van het immuunsysteem leidt tot ernstige verschijnselen, waardoor de bloeddruk daalt en weefsels beschadigd worden.
De symptomen van deze ernstige toestand, die septische shock wordt genoemd, zijn onder andere:
- duizeligheid, niet op benen kunnen staan;
- koude bleke handen en voeten;
- rusteloosheid en prikkelbaarheid;
- snelle oppervlakkige ademhaling;
- vaak ijlen en bewustzijnsverlies.
Bij sommige mensen nestelen de bacteriën zich op de hartkleppen, vooral als het hart door een ziekte beschadigd is; dit is een zeer ernstige aandoening (zie Bacteriële endocarditis, Bacteriële endocarditis). Soms leidt sepsis tot een tekort aan bloedplaatjes, de cellen die verantwoordelijk zijn voor bloedstolling (zie Trombocytopenie, Trombocytopenie), waardoor de kans op oncontroleerbare bloedingen toeneemt.
- Bacteriën in het bloed
- In dit vergrote bloedmonster van een patiënt met sepsis zijn tussen de bloedcellen kleine, staafvormige bacteriën te zien.
- Bacteriën
- Rode bloedcel
- Witte bloedcel
Bij vermoeden van bloedvergiftiging laat de arts u onmiddellijk in het ziekenhuis opnemen. In het ziekenhuis krijgt u intraveneus antibiotica (Antibiotica). Ook onderzoekt men uw bloed om de bacterie die de infectie heeft veroorzaakt te identificeren. Wanneer men die heeft geïdentificeerd, krijgt u gerichte antibiotica. Bij snelle behandeling herstellen de meeste patiënten volledig.
- Leeftijd
- Vooral kinderen en ouderen
- Geen factor van betekenis
- Naar genetische achtergronden wordt thans veel onderzoek verricht
- Leefwijze
- Intraveneus medicijn- of drugsgebruik is een risicofactor
- Geslacht
- Geen factor van betekenis
- Erfelijkheid
- Naar genetische achtergronden wordt thans veel onderzoek verricht