Paratitis epidemica; opzwelling van de speekselklieren aan een of beide kanten van het gezicht
De bof is een milde virusinfectie die veel voorkwam onder schoolkinderen, totdat een grootschalig vaccinatieprogramma werd opgezet. Het bofvirus wordt overgebracht via speeksel en druppeltjes die door hoesten of niezen in de lucht terechtkomen. Een of beide speekselklieren vlak onder en voor de oren raken ontstoken en zwellen op. Als beide klieren opzwellen, doet het gezicht van het kind denken aan de kop van een hamster. Bij oudere jongens en bij mannen kan het virus een of beide testikels aantasten; dit leidt echter zelden tot vruchtbaarheidsproblemen.
Ongeveer de helft van de mensen die besmet raken, krijgt geen symptomen; bij de meeste andere mensen blijven de symptomen beperkt. De voornaamste symptomen treden twee tot drie weken na de besmetting op en bestaan uit:
- pijn en zwelling aan een of beide kanten van het gezicht, onder en voor het oor; dit duurt ongeveer drie dagen;
- pijn bij het slikken.
Verder kan de patiënt last hebben van keelpijn en koorts en kunnen de speekselklieren onder de kin pijnlijk zijn. Iemand die geïnfecteerd is met het bofvirus, is besmettelijk vanaf een week voor de eerste symptomen tot tien dagen daarna.
Ongeveer een kwart van de jongens en mannen met de bof krijgt een pijnlijke ontsteking van een of beide testikels (zie Epididymo-orchitis). De ontsteking leidt zelden tot onvruchtbaarheid. In een enkel geval krijgt iemand met de bof ook virale meningitis, waarbij de vliezen rondom de hersenen en het ruggenmerg ontstoken raken. Een zeldzame complicatie van de bof is ontsteking van de alvleesklier (zie Acute pancreatitis).
- Ontstoken speekselklier
- Onder en voor het oor liggen speekselklieren. Door de virusziekte de bof kunnen één (zoals op de foto) of beide klieren ontstoken raken en opzwellen.
De huisarts stelt de diagnose op grond van de kenmerkende zwelling van de speekselklieren. Er is geen speciale behandeling voor de bof, maar een gewone pijnstiller kan zo nodig de klachten verlichten. Het is belangrijk dat uw kind veel drinkt. De meeste patiënten herstellen zonder verdere behandeling, maar jongens en mannen met een ernstige ontsteking van de testikels kunnen een sterkere pijnstiller nodig hebben.
Kinderen worden tussen twaalf en veertien maanden tegen de bof ingeënt met het vaccin tegen de bof, mazelen en rodehond (BMR). De inenting wordt herhaald in het negende jaar. Inenting of een aanval van de bof biedt levenslange immuniteit.
- Leeftijd
- Vooral niet-ingeënte schoolkinderen en jongvolwassenen
- Geen factoren van betekenis
- Geen factoren van betekenis
- Geslacht
- Geen factoren van betekenis
- Erfelijkheid
- Geen factoren van betekenis
- Leefwijze
- Geen factoren van betekenis