Veranderingen in de stofwisseling en het uiterlijk door een hoog gehalte aan corticosteroïde hormonen
Corticosteroïde hormonen zijn betrokken bij de regulering van de stofwisseling (de chemische reacties die zich continu in het lichaam afspelen) en spelen een rol in het handhaven van de zout- en waterhuishouding en de bloeddruk. Bij het syndroom van Cushing verstoort een teveel van corticosteroïden deze regelmechanismen. Ze beïnvloeden de vetverdeling over het lichaam en de groei van de lichaamsbeharing, waardoor veranderingen in het uiterlijk optreden en zich depressies en andere psychische veranderingen voor kunnen doen. Het komt vaker bij vrouwen voor dan bij mannen.
De meest voorkomende oorzaak is een langdurige behandeling met corticosteroïde geneesmiddelen (Corticosteroïden) zoals prednison, die worden gebruikt ter bestrijding van reumatoïde artritis en andere ontstekingsaandoeningen. De medicijnen versterken het effect van de door de bijnieren aangemaakte corticosteroïden. Minder algemeen is het syndroom het gevolg van overproductie van corticosteroïden door de bijnieren als gevolg van een hormoonafscheidende tumor in een van de bijnieren (zie Tumoren in de bijnieren, hiervoor) of in de hypofyse die de productie van hormonen in de bijnieren reguleert (zie Tumoren in de hypofyse, Tumoren in de hypofyse).
Sommige soorten kanker, zoals longkanker (Longkanker), kunnen stoffen produceren die zich als hormonen uit de hypofyse gedragen, waarvan sommige het syndroom van Cushing kunnen veroorzaken.
De symptomen verschijnen geleidelijk en worden binnen enkele weken of maanden steeds duidelijker:
- veranderingen in het gezicht, dat rood en bol kan worden;
- gewichtstoename, geconcentreerd rond borst en buik;
- bovenmatige groei van gezichts- en lichaamsbeharing (opvallender bij vrouwen);
- bij vrouwen onregelmatige menstruatie. Uiteindelijk kan de menstruatie geheel uitblijven;
- roodpaarse strepen op de buik, dijen en armen;
- vetbobbels tussen de schouderbladen onder aan de nek;
- moeilijkheden met traplopen door spierverslapping en zwakke benen. Ook de armen kunnen zijn aangetast;
- neiging om gemakkelijk blauwe plekken te krijgen, vooral op de ledematen;
- acne;
- verminderde of geheel ontbrekende geslachtsdrift; mannen kunnen impotent worden;
- depressiviteit en gemoedsveranderingen.
Als de aandoening niet wordt behandeld, kan zij leiden tot hoge bloeddruk (Hoge bloeddruk (hypertensie)), broos worden van de botten (zie Osteoporose), diabetes of een chronische hartkwaal (Chronisch hartfalen).
Indien u een grote dosis corticosteroïden hebt geslikt, zal uw huisarts de diagnose syndroom van Cushing vermoedelijk op grond van uw symptomen kunnen stellen. Ook kan een bloedmonster worden genomen om de gehalten van natuurlijke corticosteroïden te meten. Abnormaal hoge niveaus corticosteroïden kunnen duiden op een bijniertumor of dat de hypofyse de bijnieren extra stimuleert.
Als de diagnose eenmaal is bevestigd, zal naar de precieze oorzaak worden gezocht. U kunt in het ziekenhuis worden opgenomen waar men onderzoekt of de verhoogde hoeveelheden hormonen worden veroorzaakt door een tumor aan de hypofyse of door een tumor in een bijnier. Er kan dan een MRI- of een CT-scan van de bijnieren worden gemaakt.
- Strepen bij het syndroom van Cushing
- Brede roodpaarse strepen op de romp, meestal op de buik, worden vaak bij mensen met het syndroom van Cushing waargenomen.
De behandeling hangt af van de achterliggende oorzaak. Indien langdurig gebruik van corticosteroïde medicijnen de oorzaak is, kan uw huisarts de dosis verminderen, of indien mogelijk de kuur beëindigen. U moet echter nooit zelf met de medicatie stoppen.
Als de oorzaak een tumor is in een van de bijnieren, kan uw specialist in eerste instantie een medicijn voorschrijven om het corticosteroïdeniveau omlaag te brengen. Daarna kan het nodig blijken de aangetaste bijnier operatief te verwijderen.
Als de bijnieren te veel worden gestimuleerd door een tumor in de hypofyse of een hormoonproducerende tumor elders, kan deze operatief worden verwijderd. Meestal is de operatie succesvol, maar bestraling (Radiotherapie (bestraling) (behandeling)) of chemotherapie kan nodig zijn om achterblijvende afwijkende cellen te vernietigen.
Mogelijk zult u na de operatie enkele maanden kleine doses corticosteroïden moeten nemen totdat uw bijnier of bijnieren zich hebben aangepast en weer de normale hoeveelheden hormonen aanmaken. In het zeldzame geval dat beide bijnieren weggenomen zijn, moet u uw hele leven corticosteroïden blijven slikken. De symptomen van het syndroom van Cushing moeten dan geleidelijk verdwijnen.
- Geslacht
- Komt vaker voor bij vrouwen
- Risicofactoren afhankelijk van het type
- Risicofactoren afhankelijk van het type
- Leeftijd
- Risicofactoren afhankelijk van het type
- Erfelijkheid
- Risicofactoren afhankelijk van het type
- Leefwijze
- Risicofactoren afhankelijk van het type
