De aanwezigheid van kleine uitstulpingen, divertikels, in de darmwand
Bij diverticulose steken uitstulpingen ter grootte van een erwt of druif, zogenoemde divertikels, uit de wand van de dikke darm, gewoonlijk uit het stuk dicht bij de endeldarm. Deze divertikels vormen zich op plaatsen waar de darmwand zwak is. In veel gevallen gaat diverticulose gepaard met chronische obstipatie (Obstipatie). Soms raken een of meer divertikels ontstoken, een aandoening die diverticulitis wordt genoemd.
Ongeveer één op de drie mensen tussen vijftig en zestig jaar heeft diverticulose, en boven die leeftijd stijgt het aantal. De meeste mensen hebben geen klachten.
Diverticulose wordt in verband gebracht met een vezelarm dieet dat tot obstipatie kan leiden. Men neemt aan dat spasmen bij obstipatie de druk op de darmwand vergroten, waardoor meer divertikels ontstaan en bestaande divertikels groter worden. De ziekte is in ontwikkelingslanden, waar vezels een groot deel van het dieet uitmaken, zeldzaam.
- Diverticulose
- Op deze speciale met contraststof gemaakte röntgenfoto zijn de divertikels, de uitstulpingen, te zien die uit de darmwand steken.
- Divertikel
- Dikke darm
Meer dan driekwart van alle mensen die diverticulose hebben, weet dat niet, omdat ze geen klachten hebben. Hebben ze die wel, dan zijn dat de volgende:
- perioden met buikpijn, vooral linksonder in de buik, die beter worden na de ontlasting of winden;
- afwisselende perioden van obstipatie en diarree;
- af en toe verlies van helderrood bloed uit de endeldarm (pijnloos).
Soms is diverticulose moeilijk te onderscheiden van darmkrampen (Prikkelbaredarmsyndroom) omdat de symptomen overeenkomen. Als zich diverticulitis ontwikkelt, kunnen de symptomen erger worden, en kunnen ze gepaard gaan met:
- erge pijn in de onderbuik en een gevoelige buik;
- koorts;
- misselijkheid en overgeven.
Als u veranderingen in uw gebruikelijke ontlasting constateert of een bloeding uit de endeldarm, moet u onmiddellijk uw huisarts raadplegen, omdat deze symptomen op een ernstige onderliggende oorzaak kunnen wijzen, zoals dikkedarmkanker (Dikkedarmkanker en endeldarmkanker).
Als een ontstoken divertikel openbarst, kunnen er ontlasting en bacteriën in uw buikholte terechtkomen. Daardoor kan zich een abces ontwikkelen naast de dikke darm of buikvliesontsteking (Buikvliesontsteking). Een buikvliesontsteking is levensbedreigend.
Een eveneens zeldzame complicatie is het ontwikkelen van een abnormaal kanaal, een zogenoemde fistel, tussen een divertikel en de vagina, waardoor ontlasting via de vagina wordt uitgescheiden. Ook kan zich een fistel vormen tussen een divertikel en de blaas, met als gevolg pijn, een frequentere drang tot urineren of een terugkerende blaasontsteking (Blaasontsteking). Een ontstoken divertikel kan ook een darmafsluiting veroorzaken (Darmafsluiting (ileus)).
Bij vermoeden van diverticulose laat de arts een contraströntgenfoto (Röntgencontrastfoto’s) maken, waarbij een bariumklysma wordt gebruikt om de omtrek van de darmen zichtbaar te maken. Als zich ook bloedverlies (via de anus)voordoet, kan endoscopie (zie Colonoscopie),worden verricht om de dikke darm te onderzoeken. Soms wordt een divertikel gevonden bij onderzoek naar een andere aandoening. Bij de complicatie diverticulitis kan ook een CT-scan of een echo (Echografie (echoscopie)) worden gedaan.
Vaak is een dieet met veel vezels en veel drinken de enige behandeling die nodig is voor diverticulose. Ook kunt u krampbestrijdende middelen (zie Spasmolytica en motiliteitbevorderende middelen, Spasmolytica en motiliteitbevorderende geneesmiddelents.) krijgen om de buikpijn te verlichten.
Indien zich ernstige diverticulitis ontwikkelt, moet u worden opgenomen in het ziekenhuis, waar u intraveneus vocht en antibiotica krijgt toegediend om de bacteriële infectie te bestrijden.
Na een zware aanval van diverticulitis herstellen de meeste mensen zonder verdere behandeling. Bij een ernstige bloeding aan de endeldarm of als zich een abces of fistel ontwikkelt, is echter een operatie noodzakelijk. Ook iemand die twee of drie aanvallen van de diverticulitis heeft binnen enkele jaren, heeft waarschijnlijk een operatie nodig. De meest gebruikelijke operatie is partiële colectomie, waarbij het aangetaste deel van de darm wordt verwijderd en de gezonde uiteinden aan elkaar worden bevestigd. Op hetzelfde moment kan een tijdelijke stoma worden aangelegd.
De prognose voor diverticulose is over het algemeen goed. Indien men vroeg genoeg begint met een vezelrijk dieet, zet de aandoening vermoedelijk niet door. Van de mensen met diverticulitis hebben er twee van de drie slechts één aanval; de rest krijgt herhaaldelijk aanvallen en zou een operatie nodig kunnen hebben. Ongeveer twee van de tien mensen met een bloeding krijgen zonder operatieve bestrijding van de aandoening, binnen enkele maanden tot een jaar een volgende bloeding.
- Leeftijd
- Risicofactoren afhankelijk van de oorzaak
- Risicofactoren afhankelijk van de oorzaak
- Risicofactoren afhankelijk van de oorzaak
- Geslacht
- Risicofactoren afhankelijk van de oorzaak
- Leefwijze
- Risicofactoren afhankelijk van de oorzaak
- Erfelijkheid
- Risicofactoren afhankelijk van de oorzaak
- Leeftijd
- Komt vaker voor boven 50 jaar
- Geen factoren van betekenis
- Geen factoren van betekenis
- Leefwijze
- Een vezelarm dieet is een risicofactor
- Geslacht
- Geen factoren van betekenis
- Erfelijkheid
- Geen factoren van betekenis