Een van de belangrijkste taken van het bloed is het transport van zuurstof, cellen, eiwitten, hormonen en andere stoffen door het lichaam naar de organen en weefsels. Zuurstof wordt van de longen naar de lichaamscellen vervoerd, het afvalproduct kooldioxide van de cellen naar de longen. Bloed bevat ook een stollingsmechanisme om beschadigde bloedvaten te dichten zodat inwendig en uitwendig bloedverlies wordt tegengegaan.
Elk rood bloedlichaampje bevat miljoenen moleculen hemoglobine. Elk molecuul bestaat uit vier eiwitketens (twee ketens alfa- en twee ketens bètaglobine) en vier hemen, een ijzerhoudend rood pigment. Hemoglobine reageert met zuurstof uit de longen en geeft zo het slagaderlijke bloed de helderrode kleur. Als zuurstof in de weefsels is afgegeven, wordt het bloed donkerder van kleur, een kenmerk van aderlijk bloed.
- Hoe hemoglobine zuurstof vervoert
- Zuurstof komt via de longen in de rode bloedlichaampjes in het bloed. Zuurstof gaat een reactie aan met heem in hemoglobine en vormt zo oxyhemoglobine, dat door het lichaam wordt getransporteerd. In de gebieden waar zuurstof nodig is, staat het oxyhemoglobine zuurstof af en wordt weer hemoglobine.
- Alfaglobine
- IJzer
- Rood bloedlichaampje
- Zuurstof uit de longen
- Bètaglobine
- Hemoglobine
- Heem
- Alfaglobine
- Zuurstof gebonden aan ijzer in heem
- Bètaglobine keten
- Oxyhemoglobine
- LOSGELATEN ZUURSTOF: In alle weefsels wordt zuurstof in de cellen losgelaten
- Zuurstof gebonden aan ijzer in heem
Als een bloedvat is beschadigd, veroorzaakt het beschadigde weefsel een reeks chemische reacties die leiden tot de vorming van een bloedstolsel dat de verwonding afsluit. Bloedplaatjes hechten zich aan de beschadigde delen. Ze klonteren vervolgens samen en vormen een oppervlak waarop zich een bloedstolsel van fibrine kan afzetten.
- 1
- Als een bloedvat beschadigd is, vernauwt het onmiddellijk. Bloedplaatjes die in contact komen met de beschadigde wanden van het bloedvat, worden geactiveerd. Ze worden kleverig en hechten zich bij de beschadiging aan de wanden.
- Rood bloedlichaampje
- Verwonding
- Bloedplaatje
- Vernauwd bloedvat
- 2
- De bloedplaatjes klonteren samen. Beschadigd weefsel en geactiveerde bloedplaatjes geven stoffen af waarmee een ‘stollingsreeks’ begint, een complexe serie reacties rond stollingsfactoren. In elke volgende stap worden meer stollingsfactoren geactiveerd.
- Samengeklonterde bloedplaatjes
- Stoffen die vrijkomen
- 3
- Het eiwit fibrogeen, dat opgelost zit in het bloedplasma, wordt omgezet in onoplosbaar fibrine. De kleverige fibrinedraden vormen een net waarin rode bloedlichaampjes en andere bloedcellen worden gevangen zodat een bloedstolsel ontstaat.
- Ingevangen rood bloedlichaampje
- Fibrinedraad
- Ingevangen bloedplaatje
- Bloedstolsel
- Dit sterk vergrote beeld laat rode bloedlichaampjes zien die gevangen zitten in kleverige fibrinedraden en een bloedstolsel helpen vormen. Een scheur in een bloedvat wordt afgedicht door een stolsel, dat steeds dichter wordt naarmate er meer fibrine komt.
- Fibrinedraad
- Rood bloedlichaampje
