Informatieverwerking (functie)

Verschillende soorten zintuiglijke informatie worden verwerkt in verschillende delen van het zenuwstelsel, dat zo nodig een motorische reactie verstuurt. Complexe informatie, zoals gegevens over muziek en gevoelens, wordt in de hersenschors verwerkt, het ‘hogere’ deel van de hersenen. Sommige gespecialiseerde functies, zoals taalverwerking, vinden vooral in één hersenhelft plaats, de ‘dominante helft’. Bij 90 procent van de mensen is dat de linkerhersenhelft.

Hogere functies verwerken

Neurowetenschappers kunnen nu de delen van de hersenschors lokaliseren die zenuwimpulsen verwerken die met het hogere functioneren te maken hebben, zoals intellect en geheugen. Gebieden van de schors die gespecialiseerd zijn wat betreft een bepaalde beweging of zintuigfunctie, heten primaire centra; de delen die de impulsen met elkaar in verband brengen, heten de associatiegebieden.

De hersenkaart

Verschillende gebieden van de schors hebben specifieke functies. Veel gebieden zijn betrokken bij complexe functies, zoals leren.

1. PREMOTORISCHE SCHORS: Coördineert, samen met de diep gelegen grijze stof (basale kernen), complexe bewegingsreeksen zoals pianospelen
2. MOTORISCHE SCHORS: Zendt impulsen naar de spieren voor gewilde bewegingen
3. PRIMAIRE SENSIBELE SCHORS: Ontvangt gegevens van zintuigen in huid, spieren, gewrichten en organen
4. SENSORISCHE ASSOCIATIESCHORS: Analyseert gegevens van de zintuigen
5. CENTRUM VAN WERNICKE: Interpreteert geschreven en gesproken taal
6. VISUELE ASSOCIATIESCHORS: Analyseert visuele gegevens en vormt daar een beeld uit
7. PRIMAIRE VISUELE SCHORS: Ontvangt zenuwimpulsen van het oog
8. GEHOORSASSOCIATIESCHORS: Primaire gehoorschors Neemt afzonderlijke kenmerken van geluid waar, zoals hoogte en sterkte
9. GEHOORSASSOCIATIESCHORS: Analyseert gegevens over geluid. Gegevens van afzonderlijke geluiden worden gecombineerd, zodat woorden en melodieën worden herkend
10. CENTRUM VAN BROCA: Essentieel voor de spraak
11. PREFRONTALE SCHORS: Houdt zich bezig met verschillende aspecten van gedrag en persoonlijkheid

Beweging en tastzin

Iedere hersenhelft heeft zijn eigen motorische en sensibele schors, die tastzin en bewegingen bestuurt in de tegenovergestelde (contralaterale) kant van het lichaam. Bewegingsimpulsen worden verwerkt door een bepaald gebied, de motorische schors. De daarnaast gelegen sensibele schors verwerkt tastimpulsen. Complexe bewegingen of voor aanraking zeer gevoelige lichaamsdelen gebruiken een verhoudingsgewijs groot deel van de motorische of sensibele schors. Meestal zijn delen die ingewikkelde bewegingen maken, ook gevoelig voor aanraking.

Motorische kaart

van de hersenen Lichaamsdelen die nauwkeurige bewegingen moeten maken, zoals de handen, hebben een groot bijbehorend gebied in de motorische schors.

1. Linker motorische schors
2. bovenaanzicht
3. Lippen
4. Gezicht
5. Oog
6. Vingers
7. Hand
8. Arm
9. Romp
10. Been
11. Voet
12. Tenen
13. Tong
14. Kaak

Tastzinkaart

van de hersenen Zeer gevoelige lichaamsdelen, zoals vingers, lippen en geslachtsdelen, hebben een zeer groot bijbehorend gebied in de sensorische schors.

1. Linker sensibele schors
2. bovenaanzicht
3. Tong
4. Lippen
5. Gezicht
6. Oog
7. Vingers
8. Hand
9. Arm
10. Hoofd
11. Romp
12. Been
13. Voet
14. Geslachtsdelen
15. Tenen