De responsen van het zenuwstelsel op impulsen zijn bewust, autonoom of reflexmatig. Sommige bewuste bewegingen, zoals lopen, hebben weinig aandacht nodig en gaan automatisch. Er zijn twee andere typen respons, de autonome respons en de reflex, die beide gewild zijn, maar onttrokken aan de bewuste controle. Autonome responsen regelen het inwendige milieu van het lichaam en zijn niet beïnvloedbaar.
Bij alle gewilde activiteiten zijn de hersenen betrokken, die motorische impulsen uitzenden om de beweging te besturen. Deze worden in gang gezet door de wil, meestal in respons op sensorische stimuli. De zintuigen worden bijvoorbeeld gebruikt om de positie te bepalen en het lopen te coördineren.
- Willekeurige banen
- De sensibele impulsen die gewilde responsen aanzetten, worden in veel delen van de hersenen verwerkt.
- HERSENSCHORS: De schors verwerkt sensorische gegevens en stuurt impulsen naar de spieren
- BASALE GANGLIA: Deze gebieden van grijze stof dragen bij tot de besturing van alle gecoördineerde bewegingen.
- CEREBELLUM: Het cerebellum verwerkt de sensorische gegevens en stemt de motorische zenuwimpulsen van de hersenschors af tot vloeiende (‘gecoördineerde’) bewegingen
- Ruggenmerg
- Motorische zenuwimpulsen
- Sensibele zenuwimpulsen
- Zenuw-spierovergang
- Op deze overgang geeft de zenuwvezel impulsen om een respons van de spiervezel op te roepen.
- Spiervezel
- Zenuwvezel
Het autonome zenuwstelsel bestuurt het inwendige milieu zonder bewuste interventie en reguleert de vitale functies, zoals de bloeddruk. De twee soorten autonome zenuwen, sympathische en parasympathische, hebben een tegengesteld effect, maar zijn meestal in evenwicht. Soms, zoals bij stress of inspanning, domineert een van beide.
- Autonome banen
- Informatie van inwendige receptoren loopt door sensorische zenuwen naar het ruggenmerg en de hersenstam om te worden verwerkt. Sympathische en parasympathische impulsen hebben gescheiden banen.
- HERSENSTAM: Autonome responsen worden hier of in het ruggenmerg verwerkt
- PARASYMPATHISCHE ZENUWIMPULSEN: Deze worden voornamelijk door de hersenzenuwen vervoerd
- Ruggenmerg
- SYMPATHISCHE ZENUWIMPULSEN: Deze worden door de ruggenmergszenuwen vervoerd
- Sensibele zenuwimpuls
Sympathische en parasympathische zenuwen produceren responsen in een orgaan. De sympathische respons bereidt het lichaam voor op stress. Parasympathische responsen handhaven de rusttoestand.
Een reflex is een gewilde onbewuste respons op een stimulus, zoals het terugtrekken van een hand van een hete kachel. De meeste reflexen worden in het ruggenmerg verwerkt, maar sommige, zoals oogknipperen bij aanraking of naderen van een voorwerp, in de hersenen. Bij een ruggenmergreflex loopt de impuls door een sensibele zenuw naar het ruggenmerg en gaat de respons door een motorische zenuw terug.
- Spinale reflexbanen
- Spinale reflexen gebruiken de eenvoudigste banen: de sensibele en motorische neuronen zijn in het ruggenmerg rechtstreeks verbonden.
- RUGGENMERG: Sensibele zenuwimpulsen worden verwerkt in het ruggenmerg, dat de responsimpuls rechtstreeks naar de juiste spier stuurt
- Motorische zenuwimpuls
- Sensibele zenuwimpuls
