Ontsteking aan het maagslijmvlies, die acuut of chronisch kan zijn
Gastritis, een ontsteking aan het maagslijmvlies, is een veelvoorkomende aandoening. Meer dan de helft van alle mensen boven vijftig jaar heeft gastritis, maar niet altijd gaat dit gepaard met symptomen. De aandoening kan acuut zijn en plotseling beginnen, maar is vaker chronisch en ontwikkelt zich geleidelijk over maanden of jaren. Het symptoom is gewoonlijk een naar gevoel in de bovenbuik. De ontsteking kan als complicatie een maagbloeding veroorzaken.
Acute gastritis kan optreden als het maagslijmvlies plotseling beschadigd raakt door het nuttigen van een grote hoeveelheid alcohol of het slikken van aspirine of non-steroïde ontstekingsremmers (zie
NSAID’s
). De aandoening kan zich ook voordoen na een ernstige ziekte, zoals bloedvergiftiging (Bloedvergiftiging (sepsis)).
Chronische gastritis wordt vaak veroorzaakt door een besmetting met de bacterie Helicobacter pylori, die bij ongeveer de helft van de bevolking in het maagslijmvlies wordt aangetroffen. De bacterie beschadigt de slijmlaag die de maagwand moet beschermen tegen maagzuur, waardoor dit de wand kan bereiken. Chronische gastritis kan ook voorkomen bij patiënten met de ziekte van Crohn (Ziekte van Crohn), een ziekte die overal in het spijsverteringskanaal ontstekingen kan veroorzaken. Ook gebruik van alcohol, tabak, aspirine en non-steroïde ontstekingsremmers kunnen tot chronische gastritis leiden.
Een bepaald type gastritis, bekend als atrofische auto-immuungastritis, wordt veroorzaakt door een abnormale reactie van het immuunsysteem, waarbij het lichaam antistoffen gaat maken die het weefsel van het maagslijmvlies aantasten.
Chronische gastritis veroorzaakt vaak helemaal geen symptomen, maar de aandoening kan op termijn schade aan het maagslijmvlies toebrengen, waarna symptomen optreden die gelijk zijn aan die van acute gastritis. Symptomen van acute gastritis treden plotseling op en zijn ernstiger. Van beide vormen zijn de symptomen:
- een naar gevoel of pijn in de maagstreek, vooral na het eten;
- misselijkheid en overgeven;
- verlies van eetlust.
Bloeden van de maagwand hoeft niet op te vallen, totdat men aan bloedarmoede (Anemie) blijkt te lijden, wat zich uit in vermoeidheid en een bleke huid. Als de bloeding ernstig is, kunt u bloed braken of een zwarte, teerachtige ontlasting hebben (zie Bloeding in het spijsverteringskanaal).
Atrofische gastritis is gewoonlijk pijnloos, en de enige klachten kunnen te maken hebben met bloedarmoede door een tekort aan vitamine B12. Atrofische gastritis tast de maag zo aan, dat deze niet meer de stof kan aanmaken die de opname van deze vitamine in het lichaam mogelijk maakt. Mensen met chronische gastritis, en ook met atrofische gastritis, hebben een vergrote kans op het ontwikkelen van maagkanker (Maagkanker).
De klachten van een lichte gastritis kunt u bestrijden met vrij verkrijgbare antacida (Antacida) die het maagzuur neutraliseren. Ze kunnen ook worden verlicht door verdeeld over de dag kleine beetjes te eten in plaats van een paar keer per dag een grote maaltijd, het verminderen van alcoholgebruik en stoppen met roken. Raadpleeg uw huisarts als de klachten aanhouden of erger worden of als u gewicht verliest.
Uw huisarts zal u vragen naar uw eet- en drinkgewoonten, of u rookt en of u medicijnen gebruikt. U kunt een bloed- of fecestest ondergaan, waarbij wordt gezocht naar een besmetting met Helicobacter pylori. Ook kan worden gekeken of u aan bloedarmoede lijdt, wat zou betekenen dat uw maagslijmvlies bloedt. Uw huisarts kan voor u een endoscopie afspreken (zie Endoscopie bovenste spijsverteringsorganen) om de maag nader te onderzoeken.
Als besmetting met H. pylori bevestigd is, kan de arts een combinatie van antibiotica (Antibiotica) en andere medicijnen om de productie van maagzuur te onderdrukken (zie Medicijnen tegen een maagzweer)voorschrijven. Indien u gastritis hebt en enige tijd aspirine (Analgetica) of non-steroïde ontstekingsremmers (
NSAID’s
) dient te nemen, kunt u het advies krijgen een maagzuurremmend middel of het middel misoprostol te slikken. Dit medicijn beschermt het maagslijmvlies tegen de schadelijke inwerking van non-steroïde ontstekingsremmers. Boven de 70 jaar kunt u beter altijd maagsparende medicatie toevoegen aan non-steroïde ontstekingremmers. Soms zit de beschermde medicatie al in de tablet tezamen met de non-steroïde ontstekingsremmers.
De klachten van gastritis nemen gewoonlijk af als u bepaalde veranderingen in uw leefwijze doorvoert, zoals het verminderen van alcoholgebruik. Als de oorzaak van chronische gastritis H. pylori is, geneest men gewoonlijk geheel na behandeling met antibiotica en maagzuurremmende medicijnen. De infectie kan een enkele keer terugkomen, waarna een nieuwe behandeling nodig is.
- Leeftijd
- Komt vaker voor boven de 50 jaar; zeldzaam bij kinderen
- Overmatig drankgebruik en roken zijn risicofactoren
- Geen factoren van betekenis
- Erfelijkheid
- Komt soms in families voor
- Leefwijze
- Overmatig drankgebruik en roken zijn risicofactoren
- Geslacht
- Geen factoren van betekenis
