Gele verkleuring van de huid en het oogwit bij een pasgeboren baby
Meer dan de helft van alle pasgeborenen krijgt in de eerste week een lichtgelige huid, waardoor ze er gebruind uitzien. Dit noemen we geelzucht van de pasgeborene. In de meeste gevallen is dit normaal, duurt het slechts een paar dagen en duidt het niet op een ernstige onderliggende ziekte.
Deze vorm van geelzucht wordt veroorzaakt door een hoog gehalte van een geelgroen pigment in het bloed, bilirubine genaamd, dat een afvalproduct is van de rode bloedlichaampjes. De lever, die de bilirubine verwijdert, functioneert bij een pasgeborene gedurende de eerste week nog niet goed. Het gevolg hiervan is dat het bilirubinegehalte stijgt naarmate de rode bloedlichaampjes van de foetus worden afgebroken. Door borstvoeding wordt de geelzucht erger, maar de moeder kan hier wel zonder gevaar mee doorgaan. De geelzucht kan ernstiger zijn als hij door een onderliggende aandoening wordt veroorzaakt, bijvoorbeeld als moeder en kind een verschillende typering hebben van het rhesussysteem. Antistofvorming door AB0-bloedgroepen is ook een veelvoorkomende oorzaak van geelzucht. Zeldzamere oorzaken zijn aangeboren infecties en galgangatresie, waarbij de baby geboren wordt met onderontwikkelde galgangen (de buisjes waarlangs de gal vanuit de lever naar de dunne darm stroomt).
Bij de meeste voldragen baby’s met geelzucht zien huid en oogwit er geel uit, maar verder zijn er geen symptomen. Als het bilirubinegehalte stijgt, kunnen zich de volgende symptomen voordoen:
Ernstige abnormale geelzucht kan tot gehoor- of hersenbeschadiging leiden. Als de galgangen niet ontwikkeld zijn, moet er in de eerste weken worden geopereerd, anders treedt er ernstige leverschade op.
Waarschijnlijk zal men het bloed van de baby onderzoeken om het bilirubinegehalte te meten en andere afwijkingen uit te sluiten. Als men denkt dat het door onderontwikkelde galgangen komt, zal men een echo en een MRI-scan van de lever maken. De diagnose wordt veelal aan de hand van een leverbiopsie bevestigd, waarbij een klein beetje weefsel van de lever wordt weggenomen en onderzocht.
De meeste baby’s hebben een lichte vorm en hoeven niet te worden behandeld. Als het bilirubinegehalte echter boven een bepaald niveau uitkomt, is lichttherapie geboden, ongeacht de oorzaak. Daarbij wordt de bilirubine in een onschadelijke stof omgezet die kan worden uitgescheiden. In geval van resusantistoffen kan een wisseltransfusie worden gedaan, waarbij een groot deel van het bloed van de baby wordt vervangen. Galgangatresie wordt operatief verholpen.
Geelzucht bij pasgeborenen heeft meestal geen gevolgen op de lange termijn en verdwijnt in de eerste week of, als de baby borstvoeding krijgt, iets later. Baby’s met ernstige geelzucht moeten een gehoortest doen (Aangeboren doofheid) en zullen de eerste paar maanden regelmatig worden gecontroleerd.
- Leeftijd
- Bij de geboorte of kort daarna al aanwezig
- Geen factoren van betekenis
- Geen factoren van betekenis
- Erfelijkheid
- Risicofactoren afhankelijk van de oorzaak
- Geslacht
- Geen factoren van betekenis
- Leefwijze
- Geen factoren van betekenis