Gele verkleuring van de huid en het oogwit
Geelzucht, een gele verkleuring van de huid en het oogwit, is een symptoom van allerlei stoornissen van de lever, de galblaas en de alvleesklier. Ook kan overmatige afbraak van het bloed de oorzaak zijn. Geelzucht is het gevolg van een te grote hoeveelheid bilirubine in het bloed, een afbraakproduct van rode bloedcellen. Bilirubine wordt door de lever verwerkt en dan als onderdeel van het spijsverteringssap gal afgescheiden.
Bij geelzucht is altijd nader onderzoek nodig, omdat de achterliggende stoornis ernstig kan zijn. Veel baby’s ontwikkelen enkele dagen na de geboorte een vorm van geelzucht die gewoonlijk onschadelijk is en snel weer verdwijnt (zie Geelzucht bij pasgeborenen).
De hoeveelheid bilirubine in het bloed kan toenemen als de geproduceerde hoeveelheid te groot wordt voor de lever om te verwerken. Aangetaste levercellen of een verstopping in het galafvoerkanaal, via welke gal van de lever naar de galblaas en de twaalfvingerige darm wordt gevoerd, kan ook tot een teveel aan bilirubine in het bloed leiden.
Bij een gezond mens functioneren rode bloedcellen ongeveer 120 dagen; dan worden ze uit het bloed gehaald en afgebroken door de milt, waarbij bilirubine wordt geproduceerd dat in de lever terechtkomt. Als het aantal rode bloedcellen, dat wordt afgebroken, groter is dan normaal, kan de lever de grotere hoeveelheid bilirubine niet verwerken. Deze afwijking staat bekend als hemolytische geelzucht en kan het gevolg zijn van een stoornis als hemolytische anemie (Hemolytische anemie), waarbij de levensduur van rode bloedcellen korter is dan normaal het geval is. De afwijking kan gepaard gaan met andere symptomen, bijvoorbeeld vermoeidheid.
- Geelzucht
- Gele verkleuring van de huid en het oogwit. Geelzucht kan het gevolg zijn van allerlei stoornissen, onder meer leveraandoeningen.

Als de lever aangetast is, kan er minder bilirubine worden verwerkt. Beschadiging van levercellen kan verschillende oorzaken hebben, zoals een virusinfectie (zie Acute hepatitis), overmatig drankgebruik (zie Aan alcohol gerelateerde leverziekte) en een allergische reactie op bepaalde geneesmiddelen. Geelzucht die verband houdt met levercelbeschadiging gaat soms gepaard met misselijkheid, overgeven, buikpijn en een opgezwollen buik.
Een verstopping in de galafvoerwegen, de buizen waarlangs gal van de lever naar de galblaas wordt afgevoerd, kan ook geelzucht veroorzaken. De oorzaak van een verstopping kan bijvoorbeeld alvleesklierkanker (Alvleesklierkanker) zijn, of galstenen (Galstenen). Als het afvoerkanaal verstopt is, hoopt gal zich in de lever op en wordt bilirubine in het bloed opgenomen. Dit type geelzucht kan gepaard gaan met jeuk, donker gekleurde urine en lichtere ontlasting dan normaal.
Uw huisarts kan uw bloed laten onderzoeken om de leverfunctie te beoordelen, te kijken of rode bloedcellen te snel worden afgebroken en of u aan een virale hepatitis of aan een andere leverstoornis lijdt. Om een ontsteking of verstopping van de galwegen te kunnen zien, kan er ook een CT-scan (-scannen), MRI (), ERCP (Een ) of een echo (Een echo laten maken (procedure)) worden gemaakt. Dit onderzoek wordt soms endoscopisch gedaan. Er kan een biopsie van de lever worden genomen voor microscopisch onderzoek om bepaalde leverziekten op te sporen (zie Leverbiopsie).
Als de oorzaak van geelzucht kan worden behandeld, zal de aandoening verdwijnen. In sommige gevallen, zoals bij alvleesklierkanker, kunnen alleen de symptomen worden verlicht.
- Leeftijd
- Risicofactoren afhankelijk van de oorzaak
- Risicofactoren afhankelijk van de oorzaak
- Risicofactoren afhankelijk van de oorzaak
- Geslacht
- Risicofactoren afhankelijk van de oorzaak
- Erfelijkheid
- Risicofactoren afhankelijk van de oorzaak
- Leefwijze
- Risicofactoren afhankelijk van de oorzaak