Middelen die de maagzuurafscheiding verminderen en de genezing van maagzweren bevorderen
- esomeprazol
- lansoprasol
- omeprazol
- pantoprazol
- rabeprazol
- cimetidine
- famotidine
- nizatidine
- ranitidine
- bismutzouten
- misoprostol
- sucralfaat
Maagzweren, peptische ulcera (Ulcus pepticum (peptische zweer)), zijn beschadigingen van de slijmvlieswand van maag of twaalfvingerige darm. Indien de test op de Helicobacter pylori-bacterie in de maag positief is, wordt gedurende één tot twee weken behandeld met protonpompremmers gecombineerd met twee antibiotica(Antibiotica en Helicobacter pylori-infectie). Ook bij maagzweren zonder H. pylori en bij aspecifieke maagklachten(zie Dyspepsie, Niet-ulcereuze of functionele dyspepsie), worden protonpompremmers, maar dan zonder antibiotica, ingezet.
De twee belangrijkste groepen middelen tegen maagzweren zijn de protonpompremmers en de H2-receptorantagonisten. Hun werking berust op het afremmen van de productie van zuur door de maagwand. De overige middelen, zoals misoprostol, sucralfaat en bismutzouten, beschermen de slijmvlieslaag van de maag tegen de inwerking van de maagzuren. De middelen tegen maagzweren worden oraal ingenomen.
Deze worden gebruikt om de zuurproductie te remmen bij refluxziekte (kort- of langdurend) of in combinatie met antibiotica (kortdurend). In de twee eerste weken van de behandeling worden ze, bij een infectie door H. pylori, gecombineerd met antibiotica. Soms moet de therapie met protonpompremmers in een lagere dosering voor langere tijd worden voortgezet om heroptreden van refluxklachten te voorkomen. Mogelijke, maar zeldzame bijwerkingen van protonpompremmers zijn hoofdpijn, obstipatie en diarree. Nog zeldzamer zijn bijwerkingen zoals duizeligheid, wazig zien, huiduitslag en spierpijnen. De protonpompremmers worden ook gebruikt in combinatie met een NSAID indien er een kans op maagbloeding door een NSAID bestaat.
Ook deze middelen worden gegeven om de productie van maagzuur te remmen (kort- of langdurend). Meestal vertonen deze middelen geen bijwerkingen. In zeldzame gevallen treedt duizeligheid op, vermoeidheid of huiduitslag en bij oudere mensen verwardheid.
langdurig gebruik van niet-steroïde ontstekingsremmers (
NSAID’s
) zoals ibuprofen, kan de arts het nodig achten een maagslijmvliesbeschermend middel zoals misoprostol voor te schrijven als alternatief voor een combinatie van een NSAID met een protonpompremmer. De NSAID’s kunnen maag-darmzweren veroorzaken. Misoprostol veroorzaakt, bij aanvang van de therapie, bij 20 procent van de gebruikers diarree. Zeldzame bijwerkingen zijn buikpijn, winderigheid, misselijkheid en braken. Bij gebruik gedurende de zwangerschap kan misoprostol de vrucht afdrijven. Het middel mag dus niet in de zwangerschap worden toegepast.
Sucralfaat beschermt niet alleen de zweer tegen de inwerking van maagzuur, maar bindt ook de opkomende gal. Het kan obstipatie veroorzaken. Meer zeldzame bijwerkingen zijn misselijkheid, duizeligheid en slapeloosheid.