Geneesmiddelen tegen jeuk, een klacht die door artsen ook pruritus wordt genoemd
- (levo)cetirizine
- clemastine
- fexofenadine
- hydroxyzine
- (des)loratidine
- mizolastine
- bamipine
- lidocaïne
- pramocaïne
- calamine/ZNO
- levomenthol
- verzachtende middelen
Anti-jeukmiddelen worden gebruikt bij jeuk (pruritus), een symptoom dat kan voorkomen bij verschillende aandoeningen, waaronder allergie, ontstoken of uitgedroogde huid, blootstelling aan irriterende stoffen of infecties. Krabben kan leiden tot meer ontstekingsverschijnselen of jeuk, ook als de oorspronkelijke aandoening al is genezen. Door het gebruik van antipruriginosa, plaatselijk of oraal, kan die spiraal worden doorbroken. Voor veel antipruriginosa is geen doktersrecept nodig. Toch is het verstandig om met de jeuk naar een arts te gaan wanneer zelfzorgmiddelen na enige tijd geen effect blijken te hebben. De arts kan een andere behandeling voorstellen na vaststelling van de oorzaak (zie Middelen tegen infecties en parasitaire besmettingen, Geneesmiddelen tegen infecties en parasitaire besmettingen).
De belangrijkste soorten antipruriginosa zijn plaatselijk toegediende corticosteroïden (Corticosteroïden voor plaatselijk gebruik), orale antihistaminica (Antihistaminica), lokale anesthetica en verkoelende middelen, zoals levomenthol en verzachtende crèmes. Een corticosteroïd kan plaatselijk worden gebruikt tegen de jeuk bij een huidontsteking; orale antihistaminica kunnen helpen tegen jeuk door een allergische reactie; lokale anesthetica verdoven kleine gedeelten van de huid en verminderen zo de jeuk van een insectenbeet; verkoelende middelen kunnen de jeuk verminderen bij een veelheid van aandoeningen.
corticosteroïd kan plaatselijk worden aangebracht om een ontstekingsreactie te remmen en zo de jeuk te verminderen bij aandoeningen zoals contacteczeem (Contacteczeem), psoriasis (Psoriasis) of eczeem. De exacte werking van corticosteroïden is niet bekend, maar aangenomen wordt dat ze de productie remmen van stoffen die een ontstekingsreactie in gang zetten.
Antihistaminica helpen tegen jeuk doordat ze de werking van histamine tegengaan. Dit is een stof die het lichaam produceert als reactie op weefselschade of een allergeen, zoals het gif uit de angel van een bij of wesp. Door de histamine ontstaan jeuk, zwelling en andere symptomen van een allergische reactie.
Het uitwendig gebruik van een antihistaminicum wordt ontraden, aangezien het zelf ook weer een allergische reactie kan veroorzaken. Van sommige orale antihistaminica kan men suf worden. Dat kan van pas komen als door de jeuk slaapproblemen ontstaan.
Met een lokaal anestheticum in een crème kan ook lichte plaatselijke jeuk zoals die van een insectenbeet worden verlicht. Deze producten gaan de jeuk tegen door de zenuwuiteinden in dat gebied te verdoven. Lokale anesthetica zijn doorgaans niet goed bij een wijdverspreide jeuk. Daarnaast kunnen ze allergische reacties oproepen.
Calamine in een lotion of levomenthol in een crème of gel kan vaak helpen bij jeuk door insectenbeten, zonnebrand (Zonnebrand) of een allergische uitslag zoals urticaria (zie Netelroos, Netelroos). Verzachtende middelen verminderen het vochtverlies van de huid, waardoor een droge huid wordt voorkomen en de jeuk afneemt. Ze zijn nuttig voor het verlichten van jeuk bij eczeem, psoriasis en andere aandoeningen die gepaard gaan met een droge huid.
Gebruik een middel tegen jeuk op beschadigde of geïnfecteerde huid alleen na advies van een arts.
