Infectie die pijnlijke blaasjes veroorzaakt langs een zenuwbaan
Gordelroos, herpes zoster of zona kenmerkt zich door een pijnlijke uitslag in het huidgebied langs een zenuwbaan. De blaasjes ontstaan aan één kant van het lichaam, met name op de huid van de borst, de buik of het gezicht. Vooral oudere mensen kunnen nog maanden na het verdwijnen van de uitslag pijnklachten houden. Men spreekt dan van postherpetische neuralgie.
Gordelroos is het gevolg van infectie met het varicella zoster-virus. Dit virus veroorzaakt in eerste instantie waterpokken (links), maar blijft achter in de zenuwcellen. Als het virus op latere leeftijd opnieuw actief wordt, veroorzaakt het gordelroos. Waarom het virus opnieuw actief wordt, weet men niet precies, maar gordelroos treedt vaak op in perioden van weerstandsvermindering, stress en andere gezondheidsklachten.
De ziekte komt vooral voor bij mensen tussen vijftig en zeventig jaar. Mensen met verminderde weerstand door bijvoorbeeld aids (Hiv-infectie en aids) of chemotherapie kunnen ernstig ziek worden. Mensen met aids krijgen vaak ernstige gordelroos (uitgebreider, soms als waterpokken en eventueel met infectie van organen).
Het varicella zoster-virus wordt gemakkelijk verspreid door direct contact met een blaasje en veroorzaakt bij mensen die niet immuun zijn waterpokken.
In het begin hebt u een tintelend gevoel, jeuk en pijn in een afgebakend deel van de huid. Na een paar dagen ontstaan de volgende symptomen:
- pijnlijke uitslag met vochtblaasjes;
- koorts;
- hoofdpijn en vermoeidheid.
Na drie tot vier dagen vormen zich korstjes, die na tien dagen verdwenen zijn, maar soms littekens achterlaten. Als een van de zenuwen naar het oog geïnfecteerd is, kan het hoornvlies ontstoken raken (zie Hoornvlieszweer). Infectie van een gezichtszenuw kan in zeldzame gevallen verlamming van het gezicht veroorzaken (zie Aangezichtsverlamming).
- Gordelroos
- Gordelroos bestaat uit een rode huiduitslag van blaasjes langs een zenuwbaan. Zoals hier te zien is, vormen ze zich vaak ter hoogte van de ribben, aan één kant van het lichaam.

De diagnose gordelroos is moeilijk te stellen zolang zich geen blaasjes hebben gevormd, en de hevige pijn op de borstkas wordt soms aangezien voor angina pectoris. De arts kan u in ernstige gevallen bijtijds een antivirusmiddel voorschrijven om de symptomen te verlichten. Als de ogen aangetast zijn of als u verminderde weerstand hebt, moet u zo snel mogelijk worden behandeld. Pijnstillers en carbamazepine (zie Middelen tegen epilepsie) kunnen de langdurige pijn van postherpetische neuralgie verlichten. De meeste mensen herstellen in twee tot zes weken van gordelroos, maar een deel van de patiënten ouder dan vijftig jaar krijgt postherpetische neuralgie.
Omdat het virus in het lichaam aanwezig blijft, kan gordelroos meerdere keren terugkomen.
- Leeftijd
- Vooral tussen 50 en 70 jaar
- Geen factoren van betekenis
- Geen factoren van betekenis
- Geslacht
- Geen factoren van betekenis
- Erfelijkheid
- Geen factoren van betekenis
- Leefwijze
- Geen factoren van betekenis