Interactie met een kleine groep mensen waarin ervaringen en gevoelens worden uitgewisseld en inzichten en steun worden opgedaan
Groepstherapie wordt nuttig geacht om iemands mogelijkheid te verbeteren problemen te hanteren en op te lossen doordat die zijn ervaringen en emoties met een kleine groep mensen kan bespreken.
Bij elke groepssessie zijn een of meer therapeuten aanwezig die in eerste instantie alleen de interactie leiden. Sommige cliënten gaan direct in groepstherapie, andere kunnen naar een groep worden verwezen in de loop van een individuele therapie. In groepstherapie kunnen technieken uit andere therapievormen worden toegepast, zoals psychoanalytische therapie (Psychoanalytische psychotherapie), gedragstherapie (Gedragstherapie), cognitieve therapie (vorige bladzijde) en cliëntgerichte therapie (vorige bladzijde).
Groepstherapie wordt bij een groot aantal problemen toegepast. Het is bijvoorbeeld nuttig voor mensen met irrationele angsten, slachtoffers van ernstig lichamelijk of seksueel geweld en mensen die van een verslaving of gewoonte proberen af te komen. Verder wordt het gebruikt als vervolg op een afgeronde individuele therapie.
Groepstherapie is niet goed voor mensen die vooral persoonlijke aandacht en privacy nodig hebben om hun persoonlijke ervaringen en gevoelens te onderzoeken. Ook wordt het niet aangeraden voor mensen die verlegen of extreem introvert zijn of mensen met een ernstige psychiatrische aandoening, zoals schizofrenie (Schizofrenie) of een bipolaire stemmingsstoornis(zie Manisch depressieve stoornis, Manisch depressieve stoornis (MD)).
Globaal zijn er twee soorten groepstherapie. De ene is ondersteunende groepstherapie, waarbij mensen met dezelfde of soortgelijke problemen hun ervaringen met elkaar delen en zo leren ermee om te gaan. In de andere soort worden mensen met verschillende problematiek bij elkaar gebracht. De therapeut leidt de groepssessies zo dat de interacties tussen groepsleden kunnen worden onderzocht. Het doel daarvan is dat ze zichzelf en hun eigen reacties beter leren begrijpen. Ook krijgen mensen in de groep de gelegenheid hun meningen of nieuw ontwikkelde gedachten te toetsen voordat ze die in de buitenwereld toepassen.
Ondersteunende groepen worden meestal als open groepen georganiseerd. Het aantal bijeenkomsten is onbeperkt en iedereen kan komen en gaan wanneer hij wil. Gemengde groepen daarentegen zijn meestal gesloten. De therapeut selecteert de leden en deze komen in een beperkt aantal sessies bijeen.
Meestal zijn de bijeenkomsten wekelijks en duren die één tot twee uur (zie Een groepstherapie volgen).
Het kan een aantal sessies duren voordat iedereen zich op zijn gemak voelt in een groep. Ook duurt het vaak even voordat het geleerde in de groep ook onderdeel wordt van het gedrag en de gedachtewereld van de deelnemers. Sommige mensen vinden groepstherapie nuttiger dan een individuele therapie, vooral als hun problemen te maken hebben met moeilijkheden in de interactie met anderen of als ze veel baat hebben bij niet-kritiserende steun van een groep.
