Een veelvoorkomende bacteriële infectie die leidt tot een ontsteking van de maag en een zweer in maag of twaalfvingerige darm tot gevolg kan hebben
De bacterie Helicobacter pylori werd aan het begin van de jaren tachtig van de vorige eeuw ontdekt. Sindsdien heeft onderzoek aangetoond dat ongeveer de helft van de wereldbevolking de bacterie herbergt. De besmetting wordt meestal in de jeugd opgedaan en veroorzaakt in de meeste gevallen geen symptomen; soms leidt de infectie echter tot een chronische ontsteking van het slijmvlies van een deel van de maag of van de hele maag (zie Gastritis). De bacterie H. pylori leidt tot gastritis doordat hij zich nestelt in het slijmlaagje dat het maagslijmvlies bedekt en beschermt. Het afweersysteem van het lichaam probeert zich te verweren tegen de bacterie vanwege de schade aan het slijmlaagje en het slijmvlies die de bacterie veroorzaakt. Het lukt echter maar zelden om de bacterie op deze natuurlijke wijze kwijt te raken en zo ontstaat een chronische ontsteking van het maagslijmvlies, die meestal het hele leven blijft bestaan. Bij sommige mensen die besmet zijn, ontwikkelt zich een zweer in de wand van de maag of de twaalfvingerige darm. Chronische ontsteking door H. pylori kan de kans op maagkanker vergroten (Maagkanker). Hoe de bacterie precies wordt overgedragen, is niet bekend. Men neemt aan dat hij in de ontlasting en in speeksel voorkomt en anderen besmet door nauwe contacten, vooral onder mensen die in overbevolkte, onhygiënische omstandigheden leven. De infectie komt meer voor bij mannen.
- Helicobacter pylori
- Op deze vergroting zien we een aantal exemplaren van de bacterie Helicobacter pylori op het maagslijmvlies.

- Maagslijmvlies
- Bacterie
Indien u last of pijn hebt in de bovenbuik, kan uw huisarts vermoeden dat u een maagzweer hebt en zal hij een test laten doen naar het voorkomen van H. pylori. Dit kan een bloedtest zijn, waarbij wordt gekeken naar antistoffen tegen de bacterie (zie Testen op antigenen en antilichamen). Een positieve uitslag betekent dat u de besmetting ooit hebt opgelopen. Een andere test is de ademtest, waarbij u een stof te drinken krijgt die door H. pylori wordt afgebroken. Het afbraakproduct kan bij ademanalyse worden opgespoord. Deze test is slechts beperkt in Nederland beschikbaar. Ook kan een test op de aanwezigheid van de bacterie in de feces worden uitgevoerd. Uw huisarts zal u meestal een endoscopie (Endoscopie bovenste spijsverteringsorganen (test en behandeling)) van het bovenste deel van het spijsverteringskanaal aanraden, waarbij maag en twaalfvingerige darm worden onderzocht met behulp van een flexibele slang. Dan kan ook een biopsie worden genomen voor microscopisch onderzoek en/of kweek.
H. pylori wordt meestal alleen bestreden als u echt last hebt van de infectie, dus vooral als er sprake is van een zweer. Uw arts zal u dan een combinatie voorschrijven van antibiotica (Antibiotica) om de infectie te bestrijden en een middel om de productie van maagzuur te onderdrukken (zie Medicijnen tegen een maagzweer). In negen van de tien gevallen is de behandeling succesvol. Soms komt de infectie echter terug.
- Leeftijd
- Wordt vaak in de kindertijd opgelopen, maar de symptomen kunnen op iedere leeftijd optreden
- Wonen in overbevolkte onhygiënische omstandigheden is een risicofactor
- Geen factoren van betekenis
- Geslacht
- Komt vaker voor bij mannen
- Leefwijze
- Wonen in overbevolkte onhygiënische omstandigheden is een risicofactor
- Erfelijkheid
- Geen factoren van betekenis