Met een oppervlak van gemiddeld 2 m2 is de huid het grootste orgaan van het lichaam. De huid vormt een beschermende barrière tussen de invloeden van buiten en de spieren, inwendige organen, bloedvaten en zenuwen. Uit de huid groeien haren en nagels die extra bescherming bieden. Het uiterlijk van de huid wisselt sterk, niet alleen onder invloed van bijvoorbeeld de leeftijd, maar ook als barometer van onze emoties en van onze algehele conditie.
De huid is een levend orgaan, maar de bovenste laag van de opperhuid, de buitenkant van de huid, bestaat uit dode cellen. Hoewel we per minuut gemiddeld 30.000 van deze cellen afstoten, worden in een andere laag van de opperhuid voortdurend nieuwe cellen aangemaakt. Onder de opperhuid ligt de lederhuid, die bloedvaten, zenuwuiteinden en klieren bevat. Onder de lederhuid bevindt zich een vetlaag die isoleert, schokken opvangt en energie levert.
- Huidoppervlak
- Vergroting van de handpalm laat duidelijk de langs ribbels liggende poriën zien. De ribbels zorgen voor grip.
Hoewel de huid op de meeste plaatsen nog geen 6mm dik is, vormt ze een sterke, beschermende laag. Het belangrijkste bestanddeel van het huidoppervlak is keratine, een taai, vezelig eiwit. Keratine komt ook voor in de haren, die bescherming en warmte bieden, en in de nagels, die de gevoelige uiteinden van vingers en tenen beschermen.
De huid is een zeer effectieve barrière tegen micro-organismen en schadelijke stoffen, zeker zo lang het oppervlak intact is. Wonden kunnen geïnfecteerd raken, zodat bacteriën, waarvan een deel op het huidoppervlak leeft, de kans krijgen in het bloed te komen. Talg, een vettige vloeistof die wordt gevormd in de talgkliertjes van de lederhuid, houdt de huid soepel en waterafstotend. Dat we tijdens een bad niet als een spons water opzuigen, komt doordat de huid waterafstotend is.
Onze tastzin danken we aan receptoren in de lederhuid die reageren op druk, trillingen, warmte, kou en pijn. Per seconde worden miljarden signalen van prikkels uit alle delen van het lichaam naar de hersenen gestuurd, waar ze worden verwerkt tot een zintuiglijk ‘beeld’ en ons kunnen waarschuwen voor bijvoorbeeld een hete kachel. In gevoelige gebieden zoals de vingertoppen is de dichtheid van deze receptoren heel groot.
De huid speelt ook een grote rol in de regulering van de lichaamstemperatuur en produceert onder invloed van zonlicht vitamine D, die nodig is voor gezonde botten.
Onze huid zegt iets over het leven dat we leiden. De huid van de handen van bijvoorbeeld een tuinman wordt dikker om extra bescherming te geven. Het verouderingsproces, waardoor de huid rimpelig en minder elastisch wordt, wordt versneld door factoren als roken en blootstelling aan zonlicht. De huid kan ook van kleur veranderen. In direct zonlicht produceren de melanocyten in de opperhuid extra melanine, een pigment dat schadelijke ultraviolette straling filtert en de huid donkerder maakt. Mensen uit gebieden met een warm klimaat hebben vaak een donkere huid die minder snel verbrandt dan een lichte huid. De huid van mensen met een lichte huidskleur en blond of rood haar bevat minder melanine en is gevoeliger voor zonnebrand.
