Verschillende vormen van kanker die ontstaan in de huid, meestal (mede)veroorzaakt door blootstelling aan zonlicht
Huidkanker is de meest voorkomende vorm van kanker bij mensen met een lichte huid. De belangrijkste oorzaak van huidkanker is langdurige blootstelling aan het schadelijke ultraviolet in zonlicht. Het risico is groter wanneer u woont of met vakantie gaat in gebieden met felle zon; hoe dichter bij de evenaar, hoe groter het risico. De dunner wordende ozonlaag speelt mogelijk een rol in de toename van huidkanker, omdat ozon bescherming biedt tegen schadelijk ultraviolet. Ook een zonnebank, die ultraviolette straling afgeeft, kan huidkanker veroorzaken.
Wie veel buiten werkt, heeft meer kans op huidkanker. Dit geldt vooral voor mensen met een lichte huid, omdat zij weinig melanine hebben. Dit is het pigment dat de huid zijn kleur geeft en bescherming biedt tegen het schadelijke ultraviolet in het zonlicht.
Er zijn drie hoofdtypen huidkanker die allemaal verband houden met blootstelling aan zonlicht: basaalcelcarcinoom (± 80%), plaveiselcelcarcinoom (±10%) en melanoom (±10%). Het meest voorkomende type is basaalcelcarcinoom. Dit komt jaarlijks bij meer dan 25.000 Nederlanders voor. Deze vorm van huidkanker is goed te behandelen en zaait zich vrijwel nooit uit. Het plaveiselcelcarcinoom wordt in Nederland jaarlijks bij bijna drieduizend mensen geconstateerd. Een plaveiselcelcarcinoom kan zich uitzaaien en is soms dodelijk, maar kan in de vroege stadia goed worden behandeld. Het derde type, het melanoom, is de kwaadaardigste vorm. Het komt ongeveer even vaak voor als een plaveiselcelcarcinoom. De kwaadaardige cellen kunnen zich verspreiden naar andere delen van het lichaam. Aan dit type huidkanker overlijden meer mensen dan aan de andere vormen van huidkanker. Een ongewoon type is het sarcoom van Kaposi, dat vrijwel alleen voorkomt bij aidspatiënten.
De arts zal waarschijnlijk een biopsie nemen om de diagnose te bevestigen. De behandeling en de prognose hangen af van het type kanker, de plek waar het zit, de lokale groei en de uitzaaiing van de ziekte. Meestal wordt het gezwel weggesneden, soms volgt daarna een huidtransplantatie. In het zeldzame geval dat de kanker zich naar andere delen van het lichaam uitzaait, zijn bestraling en/of chemotherapie noodzakelijk.
U kunt de kans op het krijgen van huidkanker verkleinen door blootstelling aan de zon te vermijden en uw huid te beschermen als u buiten bent. Onderzoek de huid regelmatig en vraag iemand anders uw rug en hoofdhuid te onderzoeken. Huidkanker – en dat geldt zeker voor basaalcelcarcinoom en plaveiselcelcarcinoom – is goed te genezen als het in een vroeg stadium wordt ontdekt. Ga naar uw huisarts als u een verandering in uw huid opmerkt, zoals een groeiend knobbeltje of een wondje dat niet geneest.
- Erfelijkheid
- Mensen met een lichte huid hebben een verhoogd risico
- Leefwijze
- Blootstelling aan de zon en gebruik van een zonnebank zijn risicofactoren
- Leeftijd
- Risicofactoren afhankelijk van type huidkanker
- Geslacht
- Risicofactoren afhankelijk van type huidkanker
