Hyperhidrose

Excessief transpireren op bepaalde delen van het hele lichaam

Geregeld hevig zweten, veel meer dan normaal, wordt hyperhidrose genoemd. De aandoening begint meestal tijdens de puberteit en verdwijnt meestal rond de dertig. Hyperhidrose kan ook het gevolg zijn van een andere lichamelijke aandoening, zoals een overactieve schildklier (zie hyperthyreoïdie), maar kan ook tijdens de overgang ontstaan. Bij sommige mensen wordt hevig zweten uitgelokt door stress.

Hyperhidrose treedt vooral op aan de voeten, de oksels, de handen en het gezicht. Ook als het niet gepaard gaat met een onaangename geur, kan het psychische problemen geven.

Diagnose

Voorafgaand aan de behandeling moet onderzocht worden hoeveel iemand zweet en welke impact dit heeft op het dagelijks leven. Met de zetmeel-jodiumproef is gemakkelijk de plaats van het zweten op te sporen. Hierbij wordt de huid goed afgedroogd en ingesmeerd met 20% jodium in alcohol. Na droging wordt zetmeel over de huid aangebracht. Zetmeel reageert met jodium in aanwezigheid van het water uit het zweet en geeft een donkerblauw-zwarte verkleuring op de plaats van de zweetdruppel.

Behandeling

De meest eenvoudige behandeling is het aanbrengen van een aluminiumzout op de huid. Dit heeft echter niet zo veel effect. Bovendien zijn deze middelen vaak opgelost in alcohol, wat weer kan irriteren. Meer effect hebben anticholinergica; dat zijn geneesmiddelen die via de zenuwen de activiteit van de zweetklieren onderdrukken. Het probleem is dat deze middelen ook op andere plaatsen van het lichaam werken en daar vaak tot onaangename verschijnselen leiden, zoals droge mond, sufheid en obstipatie.

Vooral bij hyperhidrosis van handen en voeten, kan iontoforese goed werken. Hierbij worden deze lichaamsdelen ondergedompeld in een vloeistofbakje waar een zwakke stroom doorheen wordt geleid. Bij iontoforese beschadigt de opperhuid, waardoor de zweetklieren worden afgesloten. Nadeel is dat de behandeling vaak moet worden herhaald.

Het inspuiten van botuline heeft meer effect. Dit middel blokkeert de prikkeloverdracht bij de overgang van zenuw naar zweetklier en daarmee ook het zweten. Het effect is vaak zeer goed, maar de blokkade leidt slechts tot een tijdelijk effect (circa 3-6 maanden).

Veel ingrijpender zijn chirurgische technieken waarbij enkele zenuwknooppunten (ganglia) worden doorgesneden. Dit levert bij 60-80% van de mensen met hyperhidrosis een sterke afname van het zweten op. Er is wel een kans op postoperatieve zenuwpijn. Tenslotte kan men in de oksels ook de huidlaag met de zweetklieren uitsnijden. Deze operatie kan echter vervelende bijwerkingen hebben. Bovendien groeien er vaak nieuwe zweetklieren uit na de operatie, zodat het effect matig is

Wat kunt u zelf doen?

Spoel het zweet geregeld af en draag prettige, ruimvallende kleding van natuurlijke materialen die zweet absorberen. Transpiratie onder de oksels kunt u tegengaan met een deodorant. Als de klachten verergeren door nervositeit, kunt u ontspanningsoefeningen doen. Een lotion met aluminiumchloride kan de activiteit van de zweetkliertjes onderdrukken.