Pijn in een bil uitstralend langs de achterkant van een been, als gevolg van druk op of beschadiging van de nervus ischiadicus
Ischias is een vorm van zenuwpijn die wordt gevoeld langs het verloop van de nervus ischiadicus, de grootste zenuw van het lichaam en de belangrijkste beenzenuw. Deze zenuw ontspringt uit het onderste deel van het ruggenmerg en loopt naar de achterkant van de dij tot boven de knie, waar hij zich splitst. De twee hoofdtakken verlopen naar de voetzool en de buitenzijde van de voet.
De hevige pijn bij ischias, die van een bil uitstraalt langs de achterkant van een been, wordt veroorzaakt door samendrukking of beschadiging van een van de wortels van de nervus ischiadicus, meestal op de plaats waar deze het wervelkanaal verlaat. Vaak is slechts één been aangedaan. In de meeste gevallen verdwijnt de pijn geleidelijk in de loop van weken, maar hij kan terugkomen.
Soms blijft de oorzaak onopgehelderd. Bij mensen tussen twintig en veertig jaar is de oorzaak vaak druk op de zenuw door een hernia. Veranderingen in de wervelkolom, bijvoorbeeld gewrichtsafwijkingen (Aandoeningen van gewrichten en gewrichtsbanden), kunnen ook een oorzaak zijn.
Vrouwen in de laatste maanden van de zwangerschap kunnen ischias krijgen als gevolg van de veranderde lichaamshouding, waardoor druk op de zenuw kan worden uitgeoefend (zie Gebruikelijke klachten bij normale zwangerschap, Gewone klachten bij een normale zwangerschap).
Heel zelden is ischias het gevolg van een injectie in een bilspier die te dicht bij de nervus ischiadicus werd toegediend, of van een tumor in of bij het wervelkanaal.
De klachten kunnen licht of ernstig zijn, met voorbijgaande of aanhoudende pijn in het aangedane been:
- pijn, verergerend door beweging of hoesten;
- tinteling of gevoelloosheid;
- spierzwakte.
Als de aandoening ernstig is, kunt u soms door de pijn niet rechtop staan en door de spierzwakte moeite hebben met het optillen van uw voet. Sommige mensen hebben moeite met lopen.
De huisarts zal u onderzoeken en de spierkracht, het gevoel en de reflexen testen. Meestal verdwijnen de klachten spontaan. In afwachting daarvan zal de arts aanraden voor zover mogelijk door te gaan met uw dagelijkse activiteiten. Zo nodig zal de arts de pijn bestrijden met medicijnen.
Verwijzing naar de neuroloog voor nader onderzoek is nodig als er een verdenking is op een andere oorzaak dan druk op zenuwwortels door beschadiging van wervels, of als de verschijnselen verergeren. Er worden foto’s gemaakt en eventueel wordt onderzoek gedaan naar de mate van elektrische activiteit in de zenuwen en de spieren.
Een hernia wordt geopereerd als pijn en eventuele spierzwakte of gevoelsstoornis gepaard gaan met moeilijkheden bij het plassen, of als de pijn aanhoudend hevig is. Als de pijn wordt veroorzaakt door een door osteoporose beschadigde wervel, kan een korset helpen de pijn te bestrijden als pijnstillers niet voldoende helpen.
Zwangerschapsischias gaat meestal na de bevalling over, maar kan later terugkomen. Een operatie is zelden nodig.
- De nervi ischiadices
- Deze ontstaan uit zenuwwortels die ontspringen uit het ruggenmerg, en lopen langs de benen naar de voeten. Ischias kan in het verloop van deze route optreden.

- Ruggenmerg
- Nervus ischiadicus
- Zenuwwortel
- Leeftijd
- Afhankelijk van de oorzaak
- Afhankelijk van de oorzaak
- Geen factor van betekenis
- Geslacht
- Afhankelijk van de oorzaak
- Leefwijze
- Afhankelijk van de oorzaak
- Erfelijkheid
- Geen factor van betekenis