Jeuk

Irritant gevoel in de huid, op een bepaalde plek of op een groot deel van het lichaam

Jeuk is een heel algemeen symptoom van een groot aantal huidaandoeningen. De irritatie kan zich beperken tot een klein plekje, maar zich ook over het hele lichaam verspreiden. Het probleem wordt erger door steeds te krabben. Dit krabben beschadigt de huid, waardoor weer stoffen vrijkomen die jeuk veroorzaken. In hoeverre iemand last heeft van jeuk verschilt sterk van persoon tot persoon. Dit wordt mede beïnvloed door omstandigheden zoals ongerustheid en stress.

Oorzaken van jeuk

Jeuk op één plek wordt vaak veroorzaakt door een insectenbeet. Jeukende huiduitslag is een bekend symptoom van aandoeningen zoals netelroos, eczeem, lichen planus en parasitaire huidinfecties, zoals schurft.

Jeuk over het hele lichaam kan komen door een droge huid, overgevoeligheid voor een bepaalde zeep of een allergische reactie op medicijnen (zie medicijnallergie). Verder kan het een symptoom zijn van worminfecties of een ernstige aandoening, zoals een leverziekte, nierfalen, diabetes of kanker.

Langdurige jeuk op bepaalde plekken kan worden veroorzaakt door emotionele spanningen. Deze jeuk treft vooral de nek en de ledematen, maar kan ook op andere plekken optreden. Door veel krabben, vaak onbewust, wordt de huid dikker en neemt de jeuk vaak toe. Hierdoor ontstaat een vicieuze cirkel van jeuk en krabben ontstaat. Deze aandoening wordt wel lichen simplex of neurodermatitis genoemd.

Diagnose van jeuk

Naast algemeen lichamelijk onderzoek wordt algemeen bloed-, en urineonderzoek gedaan. Eventueel doet de arts oriënterend onderzoek van ontlasting en lever-, nier- en schildklierfuncties.

Behandeling van jeuk

Het liefst wacht men met de behandeling van jeuk tot de oorzaak is vastgesteld. In de praktijk is dit vaak niet mogelijk en zal men afhankelijk van de ernst van de jeukklachten proberen de jeuk te onderdrukken. Bijvoorbeeld met een verkoelende lotion, gel of crème met levomenthol. Hevige jeuk kan worden verlicht met een corticosteroïdcrème of -zalf, calamine of een antihistaminicum (zie middelen tegen jeuk).

Wat kunt u zelf doen bij jeuk?

U kunt verschillende maatregelen nemen om jeuk te verlichten en te voorkomen dat u gaat krabben. Een verzachtende crème of zalf (zie verzachtende en beschermende middelen) kan bescherming bieden tegen uitdroging, zeker als u de crème of zalf smeert nadat u zich gewassen heeft. Alcohol, warm en gekruid eten en een sterke temperatuurwisseling van een koude naar een warme omgeving kunnen ook beter zo veel mogelijk worden beperkt. Vermijd stoffen die de huid irriteren zo veel mogelijk. Dit zijn bijvoorbeeld geparfumeerde badproducten en wasmiddelen en ruwe wollen kleding. Draag ruimvallende kleding van een stof die de huid niet irriteert en knip uw nagels kort, zodat u de huid niet beschadigt als u krabt. Als het blijft jeuken en er is geen aanwijsbare oorzaak, dan is het verstand om naar uw huisarts te gaan.