Een vorm van artritis waarbij zich kristallen van urinezuur vormen in de gewrichten, vooral in het basisgewricht van de grote teen
Jicht geeft plotselinge pijn en ontsteking, gewoonlijk in één gewricht, vaak in de basis van de grote teen, maar het kan in elk gewricht voorkomen, soms in diverse gewrichten tegelijk. De aandoening komt vaker bij mannen voor dan bij vrouwen.
Jicht is een stofwisselingsziekte die ontstaat door een verhoogd urinezuurgehalte in het bloed. Dat is een afvalproduct bij de afbraak van cellen. Een overmaat ontstaat door een verhoogde productie en/of door een verlaagde uitscheiding via de nieren en kan leiden tot de afzetting van urinezuurkristallen in een gewricht of ander weefsel. De aandoening komt vaker voor in bepaalde families. Een aantal mensen met jicht ontwikkelt ook nierstenen die uit urinezuur zijn samengesteld.
Jicht kan ook ontstaan tijdens het gebruik van plastabletten (zie Diuretica) of overmatige celvernietiging als gevolg van chemotherapie of chirurgie (secundaire jicht).
De symptomen treden meestal zeer plotseling op. Ze kunnen onder andere inhouden:
- roodheid, gevoeligheid, warm aanvoelen en zwelling rond het aangedane gebied;
- pijn, soms hevig, in het aangedane gewricht of gewrichten;
- lichte koorts.
Bij een lang bestaande jicht kunnen ook afzettingen van urinezuurkristallen in de oorlellen en de weke delen van de handen of voeten ontstaan, waarbij ze kleine knobbeltjes – ‘tophi’ – vormen. Deze kunnen ook in het bot rond de ontstoken gewrichten zitten.
De arts kan een vermoeden hebben van jicht op basis van de verschijnselen en op basis daarvan behandelen. Om de diagnose te bevestigen kan hij een punctie van het gewricht doen, om het gewrichtsvocht te onderzoeken op de aanwezigheid van urinezuurkristallen. Hij kan ook vier weken na een jichtaanval het urinezuurgehalte in het bloed laten bepalen. Dit is van belang bij twijfel aan de diagnose of als u meer dan drie aanvallen per jaar hebt. Een jichtaanval duurt één tot drie weken. Om hevige pijn en ontsteking te verminderen kan worden behandeld met een
NSAID’s
, colchicine of eventueel corticosteroïdinjecties of -tabletten. Als de jicht aanhoudt, kan de reumatoloog een corticosteroïd in het aangetaste gewricht spuiten.
Bij steeds terugkerende jicht kan een (levenslange) behandeling met allopurinol de productie van urinezuur verminderen. Ook kan het raadzaam zijn minder alcohol te drinken en indien mogelijk het gebruik van eventuele plastabletten te staken. Bovendien kunnen de frequentie en de ernst van de jichtaanvallen worden beperkt door zo nodig af te vallen.
Jicht kan veel pijn veroorzaken en alledaagse activiteiten verhinderen. Bij herhaalde oplevingen kan het gewricht beschadigd raken. Als het lukt om het urinezuurgehalte in het bloed op het normale niveau te krijgen, treedt geen verdere ontsteking of schade op.
- Leeftijd
- De incidentie neemt toe met de leeftijd. Bij mannen jonger dan 30 jaar en bij vrouwen vóór de menopauze komt acute jicht vrijwel niet voor
- Vaker binnen bepaalde families
- Alcoholgebruik kan een aanval uitlokken
- Geslacht
- Drie keer zo vaak bij mannen
- Erfelijkheid
- Vaker binnen bepaalde families
- Leefwijze
- Alcoholgebruik kan een aanval uitlokken
