Een met pus gevulde blaas in of rond de pulpa van tand of kies
Een ophoping van pus in of bij een pulpa wordt een kaakabces genoemd. Een abces ontwikkelt zich gewoonlijk ten gevolge van cariës waardoor de glazuurlaag van het element langzaam van buitenaf vernietigd wordt en het tandbeen wordt aantast waardoor bacteriën door kunnen dringen in de zachte kern, de pulpa (zie Pulpitis, links). Uiteindelijk kan een abces ontstaan. De pulpa kan ook ontstoken raken als het element beschadigd wordt door een klap (zie Beschadigde tanden en kiezen).
Een abces kan zich ook ontwikkelen ten gevolge van een tandvleesaandoening (zie Parodontitis). Deze kwaal wordt gewoonlijk veroorzaakt door de ophoping van plaque (een afzetting van voedseldeeltjes, speeksel en bacteriën) in een pocket, een ruimte die zich tussen element en tandvlees heeft gevormd.
Een abces kan erg pijnlijk zijn en ervoor zorgen dat tand of kies los gaat zitten.
De belangrijkste symptomen van een abces ontwikkelen zich geleidelijk aan:
- doffe pijn rond een of beide jukbeenderen;
- erge pijn bij aanraking, bijten en kauwen;
- beweeglijkheid van de aangetaste tand of kies;
- het vrijkomen van pus in de mond;
- rood gezwollen tandvlees ter plaatse van de pulpa.
Indien het abces niet behandeld wordt, zal er een kanaal ontstaan tussen het abces en de buitenkant van het tandvlees en kan zich een pijnlijke zwelling ontwikkelen. Als dit openbarst, komt de pus in de mond en neemt de pijn af. In sommige gevallen blijft het kanaal echter bestaan en wordt de zwelling chronisch; er komt dan regelmatig pus vrij. Als de ontsteking zich naar het omliggende weefsel verbreidt, kan het gezicht dikker worden en pijn gaan doen, en kunt u koorts krijgen. Indien u vermoedt dat u een abces hebt, moet u ogenblikkelijk uw tandarts raadplegen.
Indien u niet direct bij uw tandarts terecht kunt, kunt u een pijnstiller als paracetamol proberen om de pijn te verlichten. Het spoelen van de mond met lauw water kan ook helpen tegen de pijn en kan ervoor zorgen dat het abces eerder openbarst. Barst het open, spoel dan de pus zo goed mogelijk weg met zout water.
De tandarts zal u precies naar de klachten vragen en uw gebit en tandvlees onderzoeken. Hij of zij kan een röntgenfoto maken om de diagnose te bevestigen (zie TEST: Tandartscontrole).
Als het abces gevormd is door bederf, kan hij of zij proberen het element te redden. Onder plaatselijke verdoving wordt een gat door tand of kies geboord om de pus weg te laten stromen en de pijn te verlichten. Bij een abces in de kaak kan er een sneetje in worden gemaakt om de pus te laten afvloeien. Daarna wordt het gat gereinigd met een ontsmettingsmiddel. Hij of zij kan enkele dagen lang een dun buisje laten zitten om de pus af te voeren, en u krijgt vermoedelijk een antibioticumkuur. Is de ontsteking eenmaal bestreden, dan hebt u vermoedelijk een wortelkanaalbehandeling nodig (zie boven). Als het element niet meer gered kan worden, zal het moeten worden getrokken.
Om een abces te bestrijden dat door een tandvleesaandoening veroorzaakt is, zal uw tandarts of de mondhygiëniste de plaque uit de pocket tussen het aangetaste element en het tandvlees wegschrapen. In ernstige gevallen kan dit element ook getrokken moeten worden.
Bovenstaande behandeling is meestal voldoende, maar soms is de ontsteking hardnekkig en is verdere behandeling noodzakelijk.
Om de vorming van een abces te voorkomen, doet u er verstandig aan uw gebit regelmatig poetsen en flossen (zie TEST: Tandartscontrole).
- Leefwijze
- Slechte mondhygiëne en een dieet met veel suiker zijn risicofactoren
- Geen factoren van betekenis
- Geen factoren van betekenis
- Leeftijd
- Geen factoren van betekenis
- Geslacht
- Geen factoren van betekenis
- Erfelijkheid
- Geen factoren van betekenis
