Progressief verlies van hoofdhaar, vaak in een karakteristiek patroon
De meest voorkomende vorm van kaalheid is androgene alopecia. Het begint met geleidelijke haaruitval, eerst bij de slapen en vervolgens op de kruin, totdat alleen nog een rand van haar rondom de schedel over is. De aandoening komt voor bij mannen vanaf twintig jaar en is na de leeftijd van dertig jaar heel algemeen. Deze kaalhoofdigheid is vaak familiair en progressief (wordt steeds erger).
Androgene alopecia komt ook bij vrouwen voor, maar veel minder vaak en minder uitgebreid. Het treedt vooral op na de overgang. Bij vrouwen ontstaan er meestal geen echte kale plekken, maar wordt al het haar dunner.
Androgene alopecia wordt waarschijnlijk veroorzaakt door gevoeligheid van de haarzakjes voor mannelijke (androgene) hormonen. Vaak hebben mannelijke familieleden (met name van moederskant) dezelfde vorm van kaalhoofdigheid. Het is bekend dat vrouwen die te veel mannelijke geslachtshormonen hebben ook dit type haarverlies kunnen krijgen. Verreweg de meeste vrouwen zijn echter verder gezond, hebben een normale hoeveelheid mannelijke geslachtshormonen en de rol van deze geslachtshormonen is niet helemaal duidelijk.
Kaalheid kan ook worden veroorzaakt door kapsels waarbij aan het haar wordt getrokken of wanneer men dwangmatig aan de haren trekt. Verbranding en huidziekten zoals een schimmelinfectie, die littekens op de huid achterlaten, veroorzaken soms blijvende kale plekken. Verder kan een voorbijgaande haaruitval het gevolg zijn van zwangerschap, chemotherapie, een acute ziekte met koorts, stress en ondervoeding. Haar dat is uitgevallen als gevolg van een zwangerschap, groeit meestal binnen een maand of drie na de bevalling weer aan.
Androgene alopecia begint bij mannen vaak rond het twintigste jaar bij de slapen en op de kruin. Eerst worden de terminale haren vervangen door vellusharen, die later geheel verdwijnen. Bij vrouwen treedt er een geleidelijke verdunning van het hoofdhaar op, vaak in de loop van een aantal jaren. De verdunning van het haar is meestal het eerst zichtbaar op het voorste deel van het behaarde hoofd, waar de hoofdhuid geleidelijk aan steeds zichtbaarder wordt. In de loop van de tijd breidt het kalende gedeelte zich naar achter uit over de schedel. Het haar op het achterhoofd blijft normaal. Typisch is dat de voorste haargrens meestal gespaard blijft.
De diagnose androgene alopecia wordt in eerste instantie gesteld op hoe de haaruitval er uit ziet. De arts kan u laten onderzoeken op eventuele onderliggende aandoeningen. Als de huid onregelmatige kale plekken vertoont, zal hij ook een aantal haren uit uw hoofd trekken (de zogenoemde haartrektest), het haar met een apparaatje scannen (een zogenaamde trichoscan), of twee plukjes haar met de microscoop willen bekijken (het zogenaamde trichogram). In een enkel geval wordt onder plaatselijke verdoving een stukje huid weggenomen (een biopt). Bloedonderzoek is alleen nodig wanneer er aanwijzingen zijn dat een teveel aan mannelijke geslachtshormonen een rol speelt. Dat is bijvoorbeeld het geval wanneer er sprake is van een onregelmatig menstruatiepatroon, onvruchtbaarheid, acne (‘jeugdpuistjes’) op latere leeftijd, of haargroei op de kin of de bovenlip.
De behandeling hangt dan af van de oorzaak. Haargroeimiddelen zoals minoxidil kunnen de haargroei tijdelijk stimuleren, maar de nieuwe spaarzame haren vallen uit, snel nadat men met de behandeling stopt. Een meer permanente methode om de uitgevallen haren te vervangen is haartransplantatie.
Als sprake is van uitgebreide kaalheid kan de aanschaf van een pruik of haarstukje worden overwogen. De zorgverzekeraars hanteren hiervoor een vergoedingsregeling.
Androgene alopecia zal niet spontaan herstellen. Mannen kunnen op den duur geheel kaal worden. Bij vrouwen komt echte kaalheid niet voor.
- Leeftijd
- Vooral mensen ouder dan 30 jaar
- Geslacht
- Vooral mannen
- Erfelijkheid
- Vaak familiair
- Leefwijze
- Geen factor van betekenis
