Ontsteking van de keel (faryngitis) en/of de keelamandelen (tonsillitis), veroorzaakt door een virus- of een bacteriële infectie
Keelontsteking (faryngitis) en amandelontsteking (tonsillitis) komen veel voor en worden vaak ‘angina’ genoemd. De keelholte verbindt mond en neus met de slokdarm. De keelamandelen (tonsillen)liggen boven in de keelholte en horen bij het immuunsysteem.
Amandelen zijn groot bij kinderen, maar ze worden met het ouder worden steeds kleiner. Daardoor komt amandelontsteking meer voor bij kinderen, terwijl volwassenen eerder keelontsteking krijgen. Beide aandoeningen kunnen zich echter zowel bij volwassenen als bij kinderen tegelijkertijd voordoen.
Keelontsteking (faryngitis) en amandelontsteking (tonsillitis)zijn meestal het gevolg van een virusinfectie, zoals bij een verkoudheid of bij de ziekte van Pfeiffer.
Andere oorzaken zijn bacteriële infecties, bijvoorbeeld met streptokokken, of schimmelinfecties (Candidiasis). Veel roken, overmatig alcoholgebruik en overbelasting van de stembanden kunnen bij volwassenen tot keelontsteking leiden.
Keelontsteking en amandelontsteking hebben vergelijkbare symptomen, die in twaalf uur verergeren. Symptomen zijn:
- zere keel;
- moeite met slikken;
- oorpijn, die verergert bij slikken;
- opgezette en gevoelige lymfklieren in de hals.
Keelontsteking en amandelontsteking kunnen met koorts en malaise gepaard gaan, vooral als de ontsteking bacterieel is.
- Tonsillitis
- Bij amandelontsteking of tonsillitis zijn de amandelen ontstoken en bedekt met een witte laag, zoals op de foto te zien is.

- Tong
- Ontstoken amandel
In ernstige gevallen kunnen de keelholte of de amandelen of beide zo opgezet raken dat er ademhalingsproblemen ontstaan. Soms ontstaat er een abces naast een amandel: een peritonsillair abces. In tegenwoordig zeldzame gevallen ontstaat bij een streptokokkeninfectie enkele weken later de nierziekte glomerulonefritis.
Er zijn verschillende middelen tegen een zere keel, zoals veel hete of zeer koude dranken drinken of ijs eten (zie Keelpijn behandelen).
Zowel keelontsteking als amandelontsteking gaat na een paar dagen vanzelf over. Als u echter erg ziek bent of bijna niet kunt slikken of uw mond open kunt doen, moet u naar de dokter. Als u ooit acuut reuma hebt gehad, moet een keelontsteking worden behandeld met antibiotica. Een peritonsillair abces kan in het beginstadium met antibiotica worden behandeld. Bij een ‘rijp’ abces moet het worden gedraineerd. In sommige gevallen moeten de amandelen worden verwijderd.
Amandelontsteking komt veel vaker bij kinderen voor. Keelontsteking kan het hele leven terugkeren.
- leeftijd
- Keelontsteking komt meer voor bij volwassenen, amandelontsteking meer bij kinderen
- Geen factoren van betekenis
- Geen factoren van betekenis
- Geslacht
- Geen factoren van betekenis
- Erfelijkheid
- Geen factoren van betekenis
- Leefwijze
- Geen factoren van betekenis