Lage rugpijn

Rugpijn onder de taille, die plotseling en hevig kan zijn of aanhoudend en dof

Lage rugpijn komt veel voor. Eén op de zes volwassenen heeft er in de loop van een jaar last van. Veel mensen hebben meermalen in hun leven last van lage rugpijn. Het is een van de belangrijkste oorzaken van ziekteverzuim onder de werkende bevolking. Lage rugpijn gaat meestal binnen twee tot zes weken over, ook zonder dat een medische behandeling is ingesteld. Een enkele maal duren de klachten langer.

Bij lage rugpijn is in 90 tot 95 procent van de gevallen geen specifieke lichamelijke oorzaak aanwijsbaar. Mogelijk komt het door overbelasting van de rug of door een verkeerde beweging. In zeldzame gevallen is de lage rugpijn een gevolg van een onderliggende ziekte, een ongeval of van een hernia, een uitpuilende tussenwervelschijf.

De oorzaken

De rugpijn kan plotseling opkomen of in de loop van een aantal dagen of weken geleidelijk ontstaan. Vaak geven mensen aan dat acute lage rugpijn bij tillen of reiken of spitten in de tuin vanuit een gedraaide positie ontstond. Er wordt vaak aangenomen dat aspecifieke lage rugpijn te maken heeft met overbelasting van pijngevoelige structuren in en rond de wervelkolom. De pijn kan verergeren door andere activiteiten. In de meeste gevallen verdwijnt de ergste pijn binnen twee tot veertien dagen.

Rugpijn die geleidelijk ontstaat, kan ook het gevolg zijn van een slechte houding, bijvoorbeeld aan het bureau of in de auto, of door emotionele stress. Lage rugpijn in de zwangerschap komt vaak voor. Dit is het gevolg van een veranderde houding door het gewicht van de groeiende baby en van hormonale veranderingen, waardoor banden van gewrichten, ook die van de wervelkolom, verslappen.

Lage rugpijn kan gepaard gaan met uitstralende pijn in een been. In een aantal gevallen kan dit worden veroorzaakt door druk op de wortelzenuwen in de wervelkolom. Bij een hernia is sprake van een beschadiging van een tussenwervelschijf, waardoor deze uitpuilt en druk uitoefent op een van de zenuwwortels die uit het ruggenmerg treden. Deze druk veroorzaakt pijn in het verloop van de zenuw. Ook kan tintelen of een doof gevoel optreden.

Aanhoudende lage rugpijn kan ook het gevolg zijn van een gewrichtsaandoening. Als dit bij jonge mensen optreedt, kan bijvoorbeeld de ziekte van Bechterew de oorzaak zijn. Treedt aanhoudende lage rugpijn bij volwassenen op, dan is de oorzaak vaak onbekend. Bij ouderen zou artrose kunnen meespelen. In zeldzame gevallen, en dan vooral bij ouderen, is de oorzaak een botziekte, zoals Paget, of een uitzaaiing in een wervel van een kwaadaardig gezwel elders in het lichaam. In sommige gevallen leidt een aandoening van een inwendig orgaan tot lage rugpijn. Voorbeelden daarvan zijn eileiderontsteking (salpingitis) en nier- of urinewegaandoeningen, zoals nierbekkenontsteking (Pyelonefritis).

De symptomen

Lage rugpijn kan op verschillende plaatsen in de rug gelokaliseerd zijn en de pijn kan van aard verschillen Als er geen sprake is van een hernia of van een andere specifieke oorzaak, maken deze verschillen voor de behandeling niet uit. Als lage rugpijn gepaard gaat met controleproblemen over de darmen of blaas, kan de oorzaak liggen in een aandoening die druk op het ruggenmerg veroorzaakt. Raadpleeg bij deze combinatie van verschijnselen direct uw huisarts.

Wat kunt u doen?

In de meeste gevallen kan iemand met lage rugpijn zichzelf behandelen door een pijnstiller zoals paracetamol of eventueel een NSAID’s ( NSAID’s ) te slikken. Daarbij is het belangrijk zo veel mogelijk in beweging te blijven. Af en toe rust nemen is prima, te veel rust verzwakt de spieren en vertraagt het herstel. Veel mensen vinden het prettig de rug warm te houden. Een hete douche, een warmtecompres of kruik kan hierbij helpen. Bij zeer hevige pijn kan in bed liggen de pijn verlichten. Doe dit echter alleen als het niet anders kan en maximaal twee dagen. Kom zo snel mogelijk weer in beweging en voer geleidelijk het aantal dagelijkse activiteiten weer op, ook al treedt daarbij enige pijn op. Wordt de pijn steeds erger of is de pijn na een aantal dagen nog steeds te hevig om te bewegen, raadpleeg dan uw huisarts. Ook als u na veertien dagen nog steeds niet uw normale activiteiten hebt kunnen oppakken, is het zinvol een arts te raadplegen. Als u ouder bent dan vijftig jaar en een voor u onbekende rugpijn krijgt, is het verstandig naar uw huisarts te gaan.

Als de pijn (bijna) weg is, let dan op lichaamshouding en manier van tillen om te voorkomen dat de rugpijn weer ontstaat. Doe regelmatig oefeningen om de rugspieren te versterken en de wervelkolom soepel te houden (zie Voorkomen van rugpijn).

De behandeling

Als u met hevige of aanhoudende rugpijn bij uw huisarts komt, zal deze meestal een lichamelijk onderzoek van de rug verrichten om de lichaamshouding, de bewegingsmogelijkheden van de wervelkolom en eventuele uitstraling te beoordelen. Soms zal de arts ook de spierkracht in benen, het gevoel van de huid van de benen of neurologische reflexen testen om na te gaan of er sprake is van druk op een uittredende wortelzenuw bij het ruggenmerg. In enkele gevallen is verder onderzoek naar een aandoening van interne organen in de buik noodzakelijk.

De huisarts gaat hiermee na of er een specifieke oorzaak voor de klachten is of dat er sprake is van gewone lage rugpijn. Dit laatste zal in verreweg de meeste gevallen de diagnose zijn. Een enkele maal is ook bloedonderzoek of röntgenonderzoek noodzakelijk.

Als sprake is van gewone lage rugpijn zonder onderliggende ziekte, zal de arts meestal adviseren zo veel mogelijk te bewegen en de activiteiten geleidelijk op te voeren tot normaal, ook al is de pijn niet geheel verdwenen. Soms kan een pijnstiller, zoals paracetamol of een NSAID, hierbij helpen. Waarschijnlijk zal de arts u aanraden gedurende een bepaalde tijd om de zoveel uur een pijnstiller in te nemen en niet pas pijnstillers in te nemen als u weer pijn hebt. Verder kunnen adviezen over een goede houding en rugoefeningen de rug stabiliseren.

Bij steeds terugkerende rugklachten kunnen (houdings)adviezen door bijvoorbeeld een fysiotherapeut zinvol zijn. Ook als het door de lage rugpijn na twee weken moeilijk blijkt de normale activiteiten weer op te pakken, kan fysiotherapeutische behandeling zinvol zijn.

De prognose

De meeste episoden van lage rugpijn gaan vanzelf weer over. Lage rugpijn kan echter bij sommige mensen vaak terugkomen. Daarom is het belangrijk te letten op houding en tiltechniek. Rugoefeningen versterken de spieren van de rug en bevorderen de soepelheid. Bij een klein aantal mensen houdt rugpijn langdurig aan en veroorzaakt belemmeringen in het dagelijks functioneren. Soms is dan een gespecialiseerde behandeling door een team nodig om mensen met langdurige pijn te helpen de normale activiteiten weer op te pakken. Een gedragsmatige aanpak kan daarbij helpen beter met de aanwezige pijn te leren omgaan.

Risicofactoren

Leeftijd

Risicofactoren afhankelijk van de oorzaak

Risicofactoren afhankelijk van de oorzaak

Risicofactoren afhankelijk van de oorzaak

Leefwijze

Risicofactoren afhankelijk van de oorzaak

Geslacht

Risicofactoren afhankelijk van de oorzaak

Erfelijkheid

Risicofactoren afhankelijk van de oorzaak