Chronische otitis media met effusie; een aanhoudende vochtophoping in het middenoor
Bij chronische otitis media met effusie (lijmoor) raakt het middenoor gevuld met een dik, plakkerig, lijmachtig vocht. Het vocht zit als het ware opgesloten achter het trommelvlies. Een lijmoor is geen oorontsteking. Het is de meest voorkomende oorzaak van slechthorendheid bij kinderen jonger dan acht jaar en komt vaker voor bij jongens. Het zit soms in de familie, wat een erfelijke factor doet vermoeden. Onderzoek laat zien dat kinderen met lijmoren een eventueel opgelopen spraak-/leerachterstand vanaf hun vijfde gaan inhalen.
Het middenoor wordt meestal via de buis van Eustachius (de smalle buis die van middenoor naar keel loopt) geventileerd. Deze buis kan echter verstopt raken, mogelijk ten gevolge van een infectie (zie Acute middenoorontsteking, Acute middenoorontsteking bij kinderen); dan vult het middenoor zich met vocht. Vaak blijft de verstopping enige tijd bestaan, wat tot een lijmoor leidt. De ziekte komt vaker voor bij kinderen met ouders die roken en bij kinderen met astma of allergische rhinitis (Chromosoom- en genafwijkingen). Kinderen met het syndroom van Down of met een hazenlip lopen ook een verhoogd risico.
In de meeste gevallen komen de symptomen van een lijmoor langzaam tot ontwikkeling en blijven in het begin onopgemerkt. De symptomen fluctueren en zijn in de wintermaanden meestal erger. Deze kunnen zijn:
- gedeeltelijke doofheid;
- spraakachterstand voor een kind van die leeftijd;
- gedragsproblemen ten gevolge van frustratie, omdat het patiëntje niet goed kan horen.
U merkt misschien dat uw kind dicht bij de televisie gaat zitten of het geluid harder zet. De schoolprestaties kunnen achteruitgaan, omdat het kind niet goed hoort. Als u denkt dat er iets aan het gehoor scheelt, is het raadzaam naar de huisarts te gaan.
De arts zal de oren van uw kind onderzoeken en het trommelvlies beoordelen. Indien de klachten langer dan drie maanden bestaan of als er twijfel is over de diagnose, kan er naar een specialist worden verwezen. Afhankelijk van de leeftijd van uw kind kan de specialist diverse gehoortesten doen om te bepalen of het gehoor beschadigd is (zie TEST: Gehoortests bij kinderen). De specialist kan ook een test doen waarbij er met een speciaal instrument lucht in het oor wordt geblazen. Dit doet men om de beweging van het trommelvlies te meten, die bij een lijmoor geringer zal zijn. Ook kan worden gekeken of het kind ergens allergisch voor is.
Bij de meeste kinderen gaat een lijmoor binnen drie tot zes maanden vanzelf over. Bij veel kinderen komt het lijmoor nog wel eens terug. Zelfs als er langdurig vocht in het middenoor zit, geeft dat geen blijvende beschadiging aan het gehoororgaan. Soms blijft een lijmoor zo lang bestaan dat behandeling, vanwege spraak- of leerachterstand, noodzakelijk wordt. Deze behandeling bestaat uit een ingreep die onder narcose wordt uitgevoerd. Er wordt dan een plastic buisje, een tympanostomie- of trommelvliesbuisje geheten, in het trommelvlies ingebracht. Door deze buis kan er lucht in het middenoor komen, zodat dit droogt (zie Trommelvliesbuisje). Sommige kinderen met de aandoening hebben vergrote amandelen, die soms tegelijk worden verwijderd (zie BEHANDELING: Tonsillectomie en adenoïdectomie).
Naarmate het kind groter wordt, worden de buizen van Eustachius wijder, zodat het vocht uit het middenoor beter kan weglopen. Hierdoor raken ze minder snel verstopt. Chronische otitis media met effusie komt zelden voor bij kinderen ouder dan acht jaar.
- Leeftijd
- Komt vooral voor bij kinderen jonger dan 8 jaar
- Zit soms in de familie; komt bij bepaalde etnische groepen vaker voor
- Passief roken vormt een risicofactor
- Geslacht
- Komt vaker voor bij jongens
- Erfelijkheid
- Zit soms in de familie; komt bij bepaalde etnische groepen vaker voor
- Leefwijze
- Passief roken vormt een risicofactor