Geneesmiddelen die het gehalte aan lipiden (vetten en verwante stoffen) in het bloed verlagen
- atorvastatine
- fluvastatine
- pravastatine
- rosuvastatine
- simvastatine
- bezafibraat
- ciprofibraat
- gemfibrozil
- visolie
- psylliumzaad (plantago ovata)
Lipidenverlagende middelen verlagen in het bloed het gehalte aan vetachtige stoffen, met name cholesterol en triglyceriden. Een bepaald gehalte hieraan is noodzakelijk voor het goed functioneren van het lichaam. Als lipiden echter in overmaat aanwezig zijn, kan dat leiden tot het dichtslibben van bloedvaten (Atherosclerose). De gevolgen hiervan kunnen zijn ernstige afwijkingen aan de bloedvaten die het hart van bloed voorzien(zie Angina pectoris), een hartaanval(zie Hartinfarct) en gestoorde doorbloeding van de hersenen (Beroerte). Ook kunnen hoge bloedspiegels van triglyceriden de alvleesklier aantasten en acute pancreatitis (Acute alvleesklierontsteking) veroorzaken.
Te hoge vetconcentraties in het bloed zijn tot op zekere hoogte te bestrijden met dieetmaatregelen en lichaamsbeweging. Soms, zoals bij erfelijke vormen van een hoog cholesterolgehalte(zie Erfelijke hyperlipoproteïnemie), is medicamenteuze therapie noodzakelijk. Lipidenverlagende middelen kunnen ook gunstig werken bij patiënten met angina pectoris (Angina pectoris). Zij kunnen de kans op een hartaanval verlagen, en na een hartaanval de kans op herhaling verkleinen. De behandeling is er dus op gericht de kans op schade te verkleinen. Cholesterol is echter slechts één van de risicofactoren. Het is dan ook onjuist hierbij alléén geneesmiddelen te gebruiken. Minstens zo belangrijk zijn stoppen met roken, gezonde eet- en leefgewoonten zoals tweemaal per week vette vis eten, voldoende lichaamsbeweging en het vermijden van verzadigde vetten.
De belangrijkste middelen zijn de cholesterolsyntheseremmers, fibraten en nicotinezuurafgeleiden en de galzuurbindende harsen. De fibraten, de afgeleiden van nicotinezuur en de galzuurbindende harsen worden alleen bij bijzondere vormen van hypercholestemie gebruikt. De werking van al deze middelen is heel verschillend. Het gebruik van vezelrijke voeding, samen met verse groente en fruit, heeft ook een gunstige invloed op het voorkomen van hart- en vaatziekten.
De keuze die de arts maakt, zal samenhangen met het soort lipide dat verantwoordelijk is voor de problemen, en de andere risicofactoren bij die patiënt. De inname is oraal, dagelijks en meestal gedurende langere tijd.
Deze middelen verlagen in het bloed het gehalte aan cholesterol (met 25-45 procent) en triglyceriden (met 10-30 procent). Bijwerkingen zijn misselijkheid, hoofdpijn, buikpijn en diarree of obstipatie en spierpijnen. Cholesterolsyntheseremmers kunnen de werking van de lever ongunstig beïnvloeden. Bij zwangerschap of borstvoeding moet men dit melden omdat deze middelen de foetus of de baby kunnen schaden.
Ezetimib verlaagt het cholesterolgehalte in het bloed door de opname uit de darm te verminderen. Het kan worden toegevoegd aan een behandeling met een syntheseremmer.
Psylliumzaad en visolie kunnen bij dagelijks gebruik de lipidengehalten verlagen. Psylliumzaad is een graanproduct dat, op dezelfde wijze als ander vezelhoudend voedsel, een licht cholesterolverlagende werking heeft. Visolie bevat een hoog gehalte aan meervoudig onverzadigde omega-3-vetzuren. Het komt voor in vette vis, zoals makreel en zalm. Ook is het verkrijgbaar als voedingssupplement.