Een zweer van de wand van maag of twaalfvingerige darm, het eerste deel van de dunne darm
De wand van maag en twaalfvingerige darm hebben gewoonlijk een slijmlaag die beschermt tegen de gevolgen van maagzuur. Als deze beschermende laag door het maagzuur wordt aangetast, kan de wand ontstoken raken en stuk gaan. Wanneer die aantasting voortduurt en er geen herstel optreedt, vormt zich een zweer. Er zijn twee typen peptische zweren: maagzweer en zweer aan de twaalfvingerige darm. De laatste komen vaker voor en gemiddeld op jongere leeftijd dan maagzweren en meer bij mannen dan bij vrouwen. Maagzweren komen vooral voor bij mensen ouder dan vijftig.
Peptische zweren kunnen meestal in verband worden gebracht met een Helicobacter pylori-infectie (Helicobacter pylori-infectie). Men neemt aan dat deze bacterie gemakkelijk kan worden overgedragen in een onhygiënische omgeving; hij scheidt stoffen af die de werking van de slijmvlieslaag verminderen. Maagzuur is dan in staat de wand van maag of twaalfvingerige darm aan te tasten, waardoor zweren ontstaan.
Peptische zweren kunnen ook het gevolg zijn van langdurig gebruik van aspirine of non-steroïde ontstekingsremmers (
NSAID’s
). Factoren die het ontstaan van zweren kunnen bevorderen, zijn roken en mogelijk cafeïne (koffie, thee, cola). Bij sommigen komt de aandoening in de familie voor. Tegenwoordig wordt aangenomen dat stress geen oorzaak is van peptische zweren, maar het kan een bestaande zweer wellicht wel verergeren.
Een deel van de mensen met een maagzweer ervaart helemaal geen klachten of doen het nare gevoel af als indigestie. Aanhoudende klachten kunnen zijn:
- pijn of een naar gevoel in de bovenbuik;
- verlies van eetlust en gewicht;
- een vol gevoel;
- misselijkheid, en soms overgeven.
De pijn kan enkele weken duren en dan voor maanden en zelfs jaren verdwenen zijn. De pijn bij een zweer aan de twaalfvingerige darm kan lang na een maaltijd erger worden, omdat de maag dan leeg is. Deze pijn houdt op als er iets wordt gegeten, maar komt gewoonlijk enkele uren later weer terug. De pijn veroorzaakt door een maagzweer, wordt vaak juist erger door te eten.
De meest voorkomende complicatie van een peptische zweer is een bloeding als de zweer een nabijgelegen bloedvat heeft aangetast (zie Bloeding in het spijsverteringskanaal, Bloeding in het spijsverteringskanaal). Kleine bloedingen in het spijsverteringskanaal hoeven geen andere symptomen te veroorzaken dan die welke passen bij bloedarmoede (Anemie). Een ernstige bloeding kan leiden tot het overgeven van bloed. Bloed kan ook door het spijsverteringskanaal worden afgevoerd; dit resulteert in een zwarte, teerachtige, kleverige ontlasting. In sommige gevallen doorboort de zweer alle lagen van de wand van maag of twaalfvingerige darm, waardoor maagzuur in de buikholte terecht kan komen en daar van het ene op het andere moment hevige pijn veroorzaakt (zie Buikvliesontsteking, Buikvliesontsteking). Een bloeding in het spijsverteringskanaal en een perforatie van de wand van maag of twaalfvingerige darm kunnen levensbedreigend zijn en vereisen ogenblikkelijk medisch ingrijpen. In zeldzame gevallen kan een zweer aan het einde van de maag of in de twaalfvingerige darm leiden tot een vernauwing van de maaguitgang, waardoor de maag zich niet meer geheel kan legen. Symptomen die dan kunnen optreden, zijn een opgeblazen gevoel na het eten, enkele uren na het eten overgeven van onverteerd voedsel, en gewichtsverlies.
Indien uw huisarts vermoedt dat u een peptische zweer hebt, wordt u doorverwezen voor een endoscopie. Tijdens de endoscopie kunnen biopten worden afgenomen om te zoeken naar een ontsteking door H. pylori en om maagkanker (Maagkanker) uit te sluiten. Uw huisarts kan ook bloed afnemen om dat te laten testen op antistoffen tegen H. pylori en op bloedarmoede.
Behandeling is erop gericht de zweer te genezen en terugkeer te voorkomen. U krijgt mogelijk advies uw leefwijze te wijzigen. Als H. pylori wordt aangetroffen, zal gewoonlijk een combinatie van antibiotica (Antibiotica) en een medicijn om maagzuur te onderdrukken (zie Medicijnen tegen een maagzweer) worden voorgeschreven.
Zuurremmende middelen worden voorgeschreven om de kans op genezing te vergroten, ook als H. pylori niet gevonden is.
Als het slikken van aspirine of non-steroïde ontstekingsremmers de oorzaak is, zal uw huisarts een alternatief of een extra medicijn voorschrijven, zoals een zuurremmend middel of misoprostol om het slijmvlies van maag en twaalfvingerige darm te beschermen.
Een bloeding of perforatie die door een zweer wordt veroorzaakt, vereist directe opname in een ziekenhuis. Als het bloedverlies ernstig is, kan een bloedtransfusie (Bloedtransfusie (behandeling)) noodzakelijk zijn. In geval van een bloeding zal bijna altijd een endoscopie worden gedaan om de bron van de bloeding op te sporen; tijdens deze procedure kan worden geprobeerd het bloedende vat dicht te branden of ter plaatse een injectie met medicijnen te geven om het bloeden te stoppen. Bij een ernstige bloeding kan een operatie noodzakelijk zijn; in geval van een perforatie zal bijna altijd een operatie nodig zijn om het gat in de wand van de maag of twaalfvingerige darm dicht te maken.
- Leeftijd
- Maagzweren komen vaker voor boven de 50 jaar, zweren aan de twaalfvingerige darm ook wel bij jongere mensen
- Komt soms in families voor
- Stress, roken en onhygiënische omstandigheden zijn risicofactoren
- Geslacht
- Zweren aan de twaalfvingerige darm komen vaker voor bij mannen
- Erfelijkheid
- Komt soms in families voor
- Leefwijze
- Stress, roken en onhygiënische omstandigheden zijn risicofactoren
