Verminderde opname van voedingsstoffen door de dunne darm
Malabsorptie doet zich voor als de dunne darm onvoldoende voedingsstoffen kan halen uit het voedsel dat erdoorheen stroomt. De aandoening kan verschillende klachten veroorzaken, waaronder diarree en gewichtsverlies. Als malabsorptie niet wordt behandeld, kunnen er tekorten aan bepaalde voedingsstoffen (Voedingsdeficiëntie) ontstaan die kunnen leiden tot andere problemen, zoals bloedarmoede (Anemie) of zenuwaantasting (zie Neuropathie ten gevolge van verkeerde voeding, Neuropathie door verkeerde voeding).
Malabsorptie is het gevolg van aandoeningen die resulteren in het niet afdoende afbreken van het voedsel tijdens de vertering, aantasting van het slijmvlies van de dunne darm of verminderde darmbeweging, dat wil zeggen dat het spierweefsel van de darmwand zich niet goed samentrekt.
In sommige gevallen kan de dunne darm het voedsel niet goed afbreken, omdat spijsverteringsenzymen of -sappen niet of onvoldoende aanwezig zijn. Zo kan een aandoening aan de alvleesklier, een orgaan dat spijsverteringssap produceert, het afbreken van voedsel verhinderen. Dergelijke aandoeningen zijn onder meer chronische alvleesklierontsteking (Coeliakie) en cystische fibrose (Cystische fibrose (CF)). Soms is het afbreken van een bepaalde voedingsstof het probleem. Zo ontbreekt bij mensen die geen lactose verdragen (Lactose-intolerantie), een bepaald enzym in de darm dat noodzakelijk is voor de afbraak van de melksuiker (lactose).
Aantasting van het slijmvlies van de dunne darm kan het gevolg zijn van een ontsteking die veroorzaakt is door aandoeningen, zoals coeliakie (Coeliakie) en de ziekte van Crohn (Ziekte van Crohn) of door bepaalde infecties, zoals giardiasis (Giardiasis). Daardoor kunnen de voedingsstoffen niet door het slijmvlies dringen en in de bloedbaan terechtkomen. Bij de auto-immuunziekte sclerodermie (Sclerodermie) hebben veranderingen in de structuur van de darmwand gevolgen voor de beweeglijkheid, wat leidt tot malabsorptie. Diabetes mellitus (Diabetes mellitus) kan afwijkende beweeglijkheid en malabsorptie veroorzaken, omdat de zenuwen die de spieren in de darmwand aansturen, beschadigd zijn.
De meest voorkomende symptomen van een malabsorptie zijn:
- veel lichtgekleurde, sterk ruikende ontlasting;
- winderigheid en opgeblazen gevoel;
- gewichtsverlies;
- buikpijn met krampen;
- vermoeidheid en verzwakking.
Zonder behandeling kan malabsorptie leiden tot tekorten aan vitamine B12 en ijzer, die weer bloedarmoede tot gevolg kunnen hebben; symptomen daarvan zijn een bleke huidskleur en kortademigheid. Een tekort aan vitamine B12 kan het ruggenmerg en de daarlangs lopende zenuwen aantasten, waardoor gevoelloosheid en tintelende handen en voeten kunnen ontstaan.
Uw huisarts kan een reeks onderzoeken doen naar bloedarmoede, vitaminetekorten en andere tekenen van een slechte opname van voedingsstoffen, bijvoorbeeld door een ziekte van de alvleesklier. Ook kan een test worden gedaan om te zien of het enzym ontbreekt dat lactose-intolerantie veroorzaakt.
Een bloedonderzoek kan uitwijzen of de antilichamen die bij coeliakie horen, aanwezig zijn. Een röntgenfoto met bariumpap (Een röntgenfoto laten maken (procedure)) kan worden gebruikt om de ziekte van Crohn op te kunnen sporen. Ook kan een endoscopie (Endoscopie) nodig zijn, waarbij biopten kunnen worden genomen voor microscopisch onderzoek.
Indien mogelijk zal de achterliggende oorzaak van malabsorptie worden behandeld. Coeliakie kan gewoonlijk worden behandeld met een speciaal dieet, en de ziekte van Crohn kan worden bestreden met corticosteroïden of salazosulfapyridine en mesalazine (zie 5 aminosalicylaten). Als de oorzaak giardiasis is, zullen geneesmiddelen tegen protozoën worden voorgeschreven. Specifieke tekorten aan voedingsstoffen kunnen worden opgeheven door het slikken van vitamine- en mineralensupplementen (zie Vitaminen, en Mineralen, Mineralen).
Bij ernstige ondervoeding kan behandeling in het ziekenhuis nodig zijn voor intraveneuze toediening van voedingsstoffen. Het herstel is meestal volledig.
- Erfelijkheid
- Komt soms in bepaalde families vaker voor
- Risicofactoren afhankelijk van de oorzaak
- Risicofactoren afhankelijk van de oorzaak
- Leeftijd
- Risicofactoren afhankelijk van de oorzaak
- Geslacht
- Risicofactoren afhankelijk van de oorzaak
- Leefwijze
- Risicofactoren afhankelijk van de oorzaak
