Een groep geneesmiddelen voor de behandeling en preventie van malaria
- chloroquine
- hydroxychloroquine
- kinine
- mefloquine
- primaquine
- proguanil
- pyrimethamine
- atovaquon + proguanil
Antimalariamiddelen worden gebruikt voor zowel het voorkomen (Malaria) als het genezen van malaria. Er zijn verschillende soorten malariamiddelen. Sommige worden enkel als behandeling gebruikt en andere voor behandeling én preventie.
Malaria is een ernstige infectieziekte die wordt veroorzaakt door protozoa die op mensen worden overgebracht door de beet van een geïnfecteerde mug. Via de bloedbaan gaan de protozoa naar de lever, waar ze zich eerst vermeerderen om vervolgens weer via de bloedbaan het hele lichaam te infecteren. In dit laatste stadium ontstaan de symptomen van malaria.
Er is geen antimalariamiddel dat volledige bescherming tegen de ziekte biedt, omdat de malariaprotozoa voortdurend resistentie ontwikkelen tegen bestaande middelen. Daarom moet iedereen die naar een malariagebied reist, zichzelf beschermen tegen muggenbeten. Belangrijk is daarbij het lichaam altijd te bedekken en een muggenwerend middel en een klamboe te gebruiken.
Antimalariamiddelen werken in verschillende levensstadia van de malariaprotozoa. Als ze ter preventie worden gebruikt, doden ze de protozoa als die de lever binnenkomen. Bij een behandeling van malaria nadat de symptomen van de ziekte reeds ontstaan zijn, worden de middelen in hogere doses toegediend om de protozoa te doden als ze vanuit de lever in de bloedbaan komen. In sommige gevallen blijven de protozoa enige tijd in ruststadium in de lever, om later weer actief te worden en zo steeds terugkerende symptomen te veroorzaken. Deze soorten zijn zeer moeilijk uit te roeien en worden behandeld met sterker werkende middelen.
De keuze voor een middel wordt bepaald door het gebied waar iemand naartoe gaat.
Wie een reis boekt naar een gebied waar malaria voorkomt, moet reeds voor vertrek beginnen met het slikken van middelen ter preventie. Deze moet hij blijven slikken tot één of soms vier weken na terugkomst. Antimalariamiddelen kunnen oraal worden ingenomen, eens per dag of eens per week. Om de bescherming te vergroten als het gaat om wijdverspreide stammen van malaria, wordt soms een combinatie van middelen voorgeschreven. Wie desondanks malaria oploopt, kan vaak dezelfde middelen oraal of per injectie nu meermaals per dag innemen, gedurende enkele dagen. Wie steeds terugkerende oplevingen van de ziekte heeft, krijgt een oraal middel zoals primaquine gedurende twee drie weken of meer, om de infectie uit te roeien.
Antimalariamiddelen kunnen verschillende bijwerkingen hebben, waaronder misselijkheid, diarree, hoofdpijn en huiduitslag. Kinine kan oorsuizen veroorzaken (zie Tinnitus), gehoorverlies, wazig zien en rillingen. Gebruik van mefloquine leidt soms tot duizeligheid, hallucinaties, paniekaanvallen, angst, slaapstoornissen en depressie. Dit middel mag niet in de eerste drie maanden van een zwangerschap of in de periode van borstvoeding worden gebruikt: dat kan de foetus beschadigen of nadelige bijwerkingen hebben bij de baby.
