Middelen die gebruikt worden bij verhoogde oogdruk
- carbacholinium
- pilocarpine
- acetazolamide
- brinzolamide
- dorzolamide
- befunolol
- betaxolol
- carteolol
- levobunolol
- metipranolol
- timolol
- apraclonidine
- brimonidine
- dipivefrine
- latanoprost
- mannitol
In het voorste deel van het oog wordt kamerwater geproduceerd dat de vorm van het oog in stand houdt en de weefsels van voedingsstoffen voorziet. Om de druk op peil te houden, moet dit kamerwater geleidelijk worden afgevoerd. Bij glaucoom ontstaat een verhoogde oogdruk, omdat zich te veel kamerwater ophoopt door een belemmering in de inwendige afvoer tussen de iris en het hoornvlies (het doorzichtige voorste deel van het oog). Deze te hoge druk kan worden opgeheven door chirurgisch ingrijpen. Ook kan men geneesmiddelen geven die de inwendige afvoer bevorderen of de productie van kamerwater verminderen.
Wanneer het glaucoom plotseling optreedt(zie Acuut glaucoom, Acuut glaucoom), is acuut ingrijpen geboden. Wanneer het glaucoom zich langzaam ontwikkelt(zie Chronisch glaucoom, Chronisch glaucoom), is het goed mogelijk langdurig te behandelen met geneesmiddelen die de druk op een normaal peil houden.
De meest gebruikte middelen bij de behandeling van glaucoom zijn de bètablokkers, zoals timolol, en de prostaglandinen, zoals latanoprost.
Ook worden wel koolzuuranhydraseremmers gebruikt, zoals acetazolamide. Pupilvernauwers zoals pilocarpine worden nog wel gebruikt bij de behandeling van acuut glaucoom, maar worden bij chronisch glaucoom vrijwel niet meer voorgeschreven. De diverse middelen verschillen van elkaar in de wijze waarop ze werken. Sommige worden ook in combinatie toegepast.
Deze middelen veroorzaken een vernauwing van de luchtwegen en een daling van de hartfrequentie. Ze worden dan ook meestal niet voorgeschreven bij patiënten met astma of hartaandoeningen.
Prostaglandinen zoals latanoprost hoeven slechts één keer per dag te worden gedruppeld. Door het gebruik van deze middelen kan er een verkleuring van het regenboogvlies optreden en worden de wimpers langer.
Deze middelen worden vooral gebruikt bij acuut glaucoom. Ook bij chronisch glaucoom worden ze voorgeschreven indien andere middelen falen. Koolzuuranhydraseremmers werken snel drukverlagend. Ze kunnen worden toegediend in oogdruppels, maar ook oraal, intraveneus of intramusculair, zoals bij acetazolamide.
Bijwerkingen van druppels met koolzuuranhydraseremmers zijn irritatie, jeuk en ontstekingsreacties van het oog. Bij orale of intraveneuze/intramusculaire toediening kunnen bijwerkingen optreden zoals eetlustverlies, sufheid, pijnlijke tintelingen van handen en voeten, en stemmingsveranderingen. In zeldzame gevallen kunnen koolzuuranhydraseremmers niersteenvorming veroorzaken (Nierstenen).
(Miotica) Pilocarpine wordt gebruikt bij de behandeling van zowel acuut als (zelden) chronisch glaucoom Het zorgt voor samentrekking van de pupil, zodat de iris van het hoornvlies af gaat staan. Op deze wijze wordt de ruimte voor afvoer, de zogeheten kamerhoek, vergroot, zodat de vloeistof het oog gemakkelijker kan verlaten. Pupilvernauwers worden meestal toegediend in de vorm van druppels. Bijwerkingen zijn slecht zien in de schemering (door de pupilvernauwing), irritaties van het oog, wazig zien en hoofdpijn.
